Giáo án điện tử Lịch sử và Địa lí 4 chân trời Bài 7: Đền Hùng và lễ giỗ Tổ Hùng Vương

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 4!

KHỞI ĐỘNG

Những câu ca dao nói về lễ hội nào của nước ta?

Em hãy chia sẻ những hiểu biết của em về lễ hội này.

Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ Tổ mồng Mười tháng Ba

Khắp miền truyền mãi câu ca

Nước non vẫn nước non nhà nghìn năm

(Ca dao)

Tên lễ hội

Lễ hội lớn của dân tộc, có truyền thống lâu đời

Thời gian tổ chức

Các em hãy theo dõi video sau về ngày Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương

Lễ hội Đền Hùng

• Địa điểm: thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
• Thời gian: từ ngày 1 đến hết ngày 10 tháng 3 âm lịc
• Việc tế lễ được tổ chức rất trọng thể vào ngày chính hội (10/3).
• Lễ hội mang tính chất quốc gia.
• Mục đích: nhằm suy tôn và tưởng nhớ công lao dựng nước của các vua Hùng.

BÀI 7. ĐỀN HÙNG VÀ LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG

NỘI DUNG BÀI HỌC

Khu di tích Đền Hùng

Lễ giỗ Tổ Hùng Vương

Truyền thuyết về thời kì Hùng Vương

PHẦN 1 KHU DI TÍCH ĐỀN HÙNG

1. Vị trí địa lí

Em hãy quan sát hình 1 và xác định vị trí của khu di tích Đền Hùng.

• Vị trí:
  • Phần lớn nằm ở thành phố Việt Trì.
  • Phần còn lại thuộc hai huyện Lâm Thao và Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.
• Mục đích: tưởng nhớ công lao dựng nước của các vua Hùng.

1. Một số công trình kiến trúc

Em hãy quan sát hình 2 và xác định một số công trình kiến trúc chính trong khu di tích Đền Hùng.

Đền Mẫu Âu Cơ

Đền Thượng

Đền Trung

Cổng vào khu đền trung tâm

Cổng vào khu di tích

Bảo tàng Hùng Vương

Lăng Hùng Vương

Đền Giếng

Đền Lạc Long Quân

Đền Hạ

Mở rộng: Đền Trung

• Có tên Hùng Vương Tổ miếu.
• Đền được xây dựng vào thời Lý – Trần. Đến thế kỷ XV bị giặc Minh tàn phá, sau này được xây dựng lại.
• Tương truyền là nơi các Vua Hùng cùng Lạc Hầu, Lạc Tướng ngắm cảnh và họp bàn việc nước.
• Nơi đây vua Hùng thứ 6 đã nhường ngôi cho Lang Liêu người con hiếu thảo sáng tạo ra bánh chưng, bánh dầy.

Mở rộng: Đền Thượng

• Được xây dựng vào thế kỷ XV
• Nơi các Vua Hùng tiến hành các nghi lễ cầu mưa thuận gió hòa, mùa mang tươi tốt.
• Cửa đền có chữ “Nam Việt triệu tổ”.
• Phía bên trái: có một cột đá thề do Thục Phán dựng lên khi được Vua Hùng thứ 18 truyền ngôi để thề nguyện bảo vệ non sông đất nước mà Hùng Vương trao lại.

Mở rộng: Đền Hạ

• Được xây dựng vào thế kỷ XVII - XVIII.
• Tương truyền đây là nơi mẹ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, sau nở thành 100 người con trai, nguồn gốc “đồng bào” bắt nguồn từ đây.
• Gồm 2 tòa: Tiền bái và Hậu cung, chân Đền Hạ là Nhà bia.
• 19/9/1954, Bác Hồ về thăm vua Hùng đã căn dặn:

Các vua Hùng đã có công dựng nước

Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước

Các em hãy theo dõi video sau về một vòng toàn cảnh Đền Hùng

PHẦN 2 LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG

THẢO LUẬN NHÓM

Hình 3. Lễ rước kiệu

Hình 4. Hát Xoan trong Lễ giỗ Tổ Hùng Vương

Em hãy quan sát hình 3, 4 kết hợp đọc thông tin mục 1 và trả lời câu hỏi:

• Lễ giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức vào thời gian nào và ở đâu?
• Lễ được tổ chức như thế nào?
• Lễ giỗ Tổ Hùng Vương mang ý nghĩa như thế nào?

Thời gian

• Mồng Mười tháng Ba âm lịch hằng năm.

Địa điểm

• Khu di tích Đền Hùng, Việt Trì, Phú Thọ.

Hoạt động chính

• Lễ rước kiệu vua
• Lễ dâng hương
• Hội trại văn hóa
• Múa rối nước
• Hội đua thuyền
• Hát Xoan
• Gói bánh chưng, giã bánh giầy

Các em hãy theo dõi video sau về Lễ dâng hương tưởng niệm các vua Hùng

Quan sát hình 5, đọc mục Em có biết và nêu cảm nhận của em về lễ giổ Tổ Hùng Vương.

Hình 5. Bia đá khắc lời căn dặn của Bác Hồ được đặt tại khu di tích Đền Hùng

Ý nghĩa