Giáo án powerpoint kì 2 môn ngữ văn 6 chân trời sáng tạo

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG

Cả lớp cùng xem video và cho biết cảm nhận của em về câu chuyện này?

BÀI 7: NHỮNG CÁNH BUỒM

(Hoàng Trung Thông)

NỘI DUNG BÀI HỌC

• TÌM HIỂU CHUNG
• ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
• TỔNG KẾT

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả Hoàng Trung Thông

- Hoàng Trung Thông (1925 – 1993)

- Quê: Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An

- Thơ của ông giản dị, cô đọng, chứa đựng cảm xúc trong sáng.

- Nhiều bài thơ của ông đã được phổ nhạc.

2. Tác phẩm Những cánh buồm

Sáng tác: 1963.

Bài thơ được rút từ tập thơ cùng tên.

Thể loại: thơ tự do.

Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm.

BỐ CỤC

Phần 1: từ đầu  vui phơi phới: Cảnh hai cha con đi dạo trên biển.

Phần 2: tiếp theo đến “để con đi”: cuộc trò chuyện giữa hai cha con.

Phần 3: Phần còn lại: Ước của của con gợi ước mơ của cha khi còn nhỏ

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1. Cảnh hai cha con đi dạo trên biển

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

Bài thơ miêu tả khung cảnh thiên nhiên như thế nào? Em cảm nhận về không gian ấy như thế nào?

Tác giả sử dụng nghệ thuật gì trong hai câu thơ: “Bóng cha dài lênh khênh/Bóng con tròn chắc nịch”. Hai câu thơ ấy gợi cho chúng ta suy nghĩ gì về tình cha con?

1. Cảnh hai cha con đi dạo trên biển

Không gian: khoáng đạt, rực rỡ, sắc màu của biển xanh và mặt trời chiếu rọi. 

Nghệ thuật: đối lập

Bóng cha  ><  bóng con

Dài  ><  tròn

Lênh khênh  ><  chắc nịch

Cái già nua vì thời gian của thế hệ cha anh như đối lập với cái vững chãi, tự tin của cả thế hệ con cháu. Cha dắt con đi hay chính quá khứ dìu bước cho hiện tại, lớp trước nâng bước cho lớp sau.

2. Cuộc trò chuyện giữa hai cha con 

*Câu hỏi của người con:

- “Cha ơi!

Sao xa kia chỉ thấy nước, thấy trời

Không thấy nhà, không thấy cây, không thấy người ở đó?”

-“Cha mượn cho con buồm trắng nhé,

Để con đi…”

→ Câu hỏi ngây thơ, hồn nhiên. Người con mong muốn mở rộng kiến thức, được đi nhiều nơi.

2. Cuộc trò chuyện giữa hai cha con 

Câu trả lời của người cha:

Cha mỉm cười xoa đầu con nhỏ:

“Theo cánh buồm đi mãi đến nơi xa

Sẽ có cây, có cửa có nhà,

Vẫn là đất nước của ta,

Nhưng nơi đó cha chưa hề đi đến.”

→ Người cha trầm ngâm, mỉm cười giảng giải cho con, từng bước nâng đỡ ước mơ con.

2. Cuộc trò chuyện giữa hai cha con 

Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác:

Ánh nắng chảy đầy vai”

→ làm tăng sức hấp dẫn cho câu thơ, giúp người đọc hình dung cụ thể về khung cảnh đẹp đẽ trên biển.

Hình ảnh cánh buồm:

→ biểu tượng của ước mơ, khát vọng được đi xa, được mở rộng hiểu biết của người con.

Dấu chấm lửng: 

Để con đi...

→ sự tiếp nối của thế hệ sau.

=> Tình cảm yêu thương, trìu mến của người cha dành cho con và khát khao được khám phá những điều chưa biết của người con.

3. Cảm nhận của người cha

Lời của con hay tiếng sóng thầm thì

Hay tiếng của lòng cha từ một thời xa thẳm

Lần đầu tiên trước biển khơi vô tận

Cha gặp lại mình trong tiếng ước mơ con.

Ước mơ của con gợi cho cha nhớ đến ước mơ thuở nhỏ của mình.

Người cha tự hào khi thấy con mình cũng ấp ủ những ước mơ đẹp như ước mơ của mình thời thơ ấu.

 Sự tiếp nối của thế hệ trẻ thực hiện ước mơ của thế hệ đi trước.

III. TỔNG KẾT

NỘI DUNG

- Lời thơ nhẹ nhàng, thuật lại cuộc trò chuyện giữa hai cha con trước biển cả bao la. Qua đó, ca ngợi ước mơ khám phá cuộc sống của trẻ thơ  và thể hiện tình cảm cha con sâu sắc, người cha đã dìu dắt và giúp con khám phá cuộc sống.

NGHỆ THUẬT

Hình ảnh thơ độc đáo, từ ngữ chắt lọc, tái hiện, lời thơ giản dị, tác giả đã khéo léo xây dựng ngôn ngữ đối thoại mang tính thẩm mĩ cao.

Nhịp thơ trầm lắng, bay bổng, thể hiện được tình cảm ca con thiết tha, sâu lắng.

LUYỆN TẬP

Dựa vào những hình ảnh được gợi ra từ bài thơ, hãy tưởng tượng và miêu tả cảnh hai cha con đi dạo trên biển. Hãy trình bày thành đoạn văn.

VẬN DỤNG

Cả lớp nghe bài “Cha già rồi đúng không”, kết hợp với văn bản vừa học nêu suy nghĩ của em về tình cảm cha - con. Em sẽ làm gì để thể hiện tình cảm của mình dành cho người cha kính yêu?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Hoàn thành bài tập

Chuẩn bị bài mới: Mây và sóng

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG

Chắc hẳn em đã từng chơi một trò chơi nào đó với người thân trong gia đình (cha mẹ, anh chị,…). Em có cảm xúc như thế nào về những giây phút ấy?

MÂY VÀ SÓNG

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả  Ra-bin-đờ-ra-nát Ta-go

- Ra-bin-đờ- ra-nát Ta-go (1861-1941)

- Là danh nhắn văn hóa, nhà thơ hiện đại lớn nhất ở Ấn Độ.

- Thơ ông thể hiện tinh thần dân tộc, dân chủ sâu sắc, tinh thần nhân văn cao cả.

2. Tác phẩm Mây và sóng

In trong tập Trẻ thơ, xuất bản năm 1909, là một bài thơ văn xuôi nhưng vẫn có âm điệu nhịp nhàng.

Sau đó, bài thơ được chính ông dịch ra tiếng Anh, in trong tập Trăng non, xuất bản năm 1915.

Thể loại: Thơ tự do (thơ văn xuôi) các câu thơ dài ngắn rất tự do, rất ít thậm chí không vần.

Phương thức biểu đạt: Biểu cảm

BỐ CỤC: 2 PHẦN

- Phần 1: Từ đầu đến “..bầu trời xanh thẳm” : cuộc trò chuyện của em bé với Mây và mẹ.

- Phần 2: Còn lại:Cuộc trò chuyện của em bé với Sóng và mẹ.

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1. Lời mời gọi của những người sống trên mây, trong sóng

THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1: Những người sống trên mây, trong sóng nói với em bé những điều gì?

Nhóm 2: Em sẽ được chơi cùng ai? Hình thức, cách chơi như thế nào?

Nhóm 3: Để đến với họ, bé sẽ làm như thế nào?

Nhóm 4: Em có nhận xét gì về cách đến và cách hoà nhập mà họ đã vẽ ra?

LỜI MỜI GỌI CỦA NHỮNG NGƯỜI SỐNG TRÊN MÂY, TRONG SÓNG

Thế giới của họ

Chơi thức dậy – chiều tà bình minh vàng  vầng trăng bạc

ca hát, ngao du sáng sớm – hoàng hônnơi này – nơi nọ

Cách đến  thế giới của họ

nơi tận cùng trái đất đưa tay lên trời nhấc bổng

rìa biển cả nhắm nghiền mắt lại nâng đi

=> Sức hấp dẫn của thế giới kì diệu

1. Lời mời gọi của những người sống trên mây, trong sóng

Những người trên mây, trong sóng đều nói với em bé hai lượt - cũng là nội dung mời gọi.

Thế giới của họ (sắc màu, âm thanh, không gian, thời gian): 

+ chơi, thức dậy - chiều tà, bình minh vàng - vầng trăng bạc

+ ca hát, ngao du, sáng sớm - hoàng hôn, nơi này - nơi nọ

- Cách đến thế giới đó (dễ dàng, thú vị): 

+ đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay lên trời, được nhấc bổng

+ đến ra rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, được nâng đi

=> Sức hấp dẫn của thế giới kì diệu.

=> Nghệ thuật: nhân hóa, điệp ngữ, điệp cấu trúc câu.

2. Lời từ chối của bé

Em thấy thế giới của họ vẽ ra như thế nào? Nếu em được rủ đi chơi đến nơi kì diệu, hấp dẫn đó, em có đi không? Tại sao?

Mẹ mình đang đợi ở nhà.

Làm sao có thể rời mẹ mà đến được

Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?

- Lí do:

+ Hỏi cách lên thế giới đó: tâm lí trẻ thơ tò mò, ham vui, thích những điều mới lạ khát khao tìm hiểu, khám phá.

+ Từ chối dứt khoát: tình yêu mẹ lớn hơn tất cả. Tình mẫu tử giúp em kiểm soát xúc cảm, kiểm soát khát vọng, biết suy nghĩ và lựa chọn.

+ Những người trên mây trong sóng “mỉm cười”: họ trân trọng tấm lòng em bé dành cho mẹ; họ biết trước câu trả lời vì tình mẫu tử là chân lí trên mặt đất này,...

3. Trò chơi em bé sáng tạo

THẢO LUẬN NHÓM

1. Em bé đã sáng tạo ra trò chơi như thế nào?

2. Trò chơi của em bé có gì giống và khác so với cuộc vui chơi của những người “trên mây”, “trong sóng”?

3. Những trò chơi mà em bé nghĩ ra và cách em mô tả trò chơi này thể hiện tình cảm với mẹ như thế nào? Điều đó gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảm giữa những người thân trong gia đinh?

4. Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con, bài thơ còn gợi cho em suy ngẫm thêm về những điều gì?

TRÒ CHƠI EM BÉ SÁNG TẠO

Ôm lấy mẹ 

Lăn, lăn, lăn mãi, Cười vang, vỡ tan vào lòng mẹ

Niềm hạnh phúc tuyệt vời trong  thế giới của tình mẫu tử.

- Trò chơi ("sắm vai"):

+ con - mây, mẹ - trăng; ôm lấy mẹ

+ con - sóng, mẹ - bến bờ kì lạ; lăn, lăn, lăn mãi, cười vang, vỡ tan vào lòng mẹ

Thể hiện tình cảm của con dành cho mẹ.  Hình ảnh thiên nhiên  tượng trưng cho sự vĩ đại và bất diệt của tình mẫu tử.

=> Niềm hạnh phúc tuyệt vời trong thế giới của tình mẫu tử.

- Triết lí sâu xa:

+ Tình mẫu tử là thiêng liêng, bền chặt.

+ Hạnh phúc không phải điều xa xôi, bí ẩn, do ai ban phát mà ngay trên trần thế, do chính con người tạo dựng.

+ Tình yêu là cội nguồn của sáng tạo.

+ Con người phải biết sống hoà hợp với thiên nhiên.

……………………………………