Giáo án NLS và AI Lịch sử 10 Bài 10: Văn minh Đại Việt

Giáo án NLS và AI Lịch sử 10 Bài 10: Văn minh Đại Việt được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Lịch sử 10 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:…/…/… 

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

(5 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Giải thích được khái niệm văn minh Đại Việt.

  • Phân tích được cơ sở hình thành văn minh Đại Việt về kế thừa văn minh Văn Lang – Âu Lạc, đấu tranh gìn giữ văn hoá, bản sắc dân tộc trong thời kì Bắc thuộc, nền độc lập tự chủ của đất nước, tiếp thu ảnh hưởng của văn hoá Trung Quốc, Ấn Độ.

  • Nêu được quá trình phát triển của văn minh Đại Việt.

  • Biết cách sưu tầm và sử dụng tư liệu lịch sử để tìm hiểu về những thành tựu của văn minh Đại Việt.

  • Nêu được một số thành tựu cơ bản của nền văn minh Đại Việt về kinh tế, chính trị, tư tưởng, tôn giáo, văn hoá, giáo dục, văn học, nghệ thuật.

  • Phân tích được ý nghĩa của nền văn minh Đại Việt trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

  • Đề xuất được các giải pháp để gìn giữ và phát huy những giá trị của các nền văn minh trên đất nước Việt Nam (trước năm 1858).

  • Trân trọng giá trị của nền văn minh Đại Việt, vận dụng hiểu biết về văn minh Đại Việt để giới thiệu, quảng bá về đất nước, con người, di sản văn hoá Việt Nam.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

  • Biết cách sưu tầm và sử dụng tư liệu lịch sử để tìm hiểu về những thành tựu của văn minh Đại Việt.

  • Vận dụng hiểu biết về văn minh Đại Việt để giới thiệu, quảng bá về đất nước, con người, di sản văn hóa Việt Nam.

Năng lực lịch sử:

  • Tìm hiểu lịch sử: Thông qua việc khai thác sơ đồ và đọc thông tin, tư liệu đề nêu được quá trình phát triển của văn minh Đại Việt; Thông qua việc sử dụng tư liệu viết, tranh ảnh,... để nêu được một số thành tựu cơ bản của nền văn minh Đại Việt về chính trị, kinh tế, văn hóa (tư tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng), giáo dục, văn học, nghệ thuật,...

  • Nhận thức và tư duy lịch sử: Thông qua việc giải thích được khái niệm văn minh Đại Việt; trình bày được cơ sở hình thành và thành tựu văn minh Đại Việt.

Năng lực số (NLS):

  • 1.1.NC1b: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số: (HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm nâng cao with từ khóa kết hợp toán tử tìm kiếm để tự sưu tầm bản vẽ hiện vật lịch sử hoặc hình ảnh hiện vật dạt đại dương tại các bảo tàng quốc tế uy tín ở Hoạt động 3 - Nhiệm vụ 2).

  • 1.2.NC1a: Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS phân tích, so sánh và đánh giá một cách có hệ thống về độ tin cậy và tính xác thực của các nguồn sử liệu điện tử trực tuyến, video tư liệu và kết quả phản hồi từ Chatbot AI trước khi đưa vào bài thuyết trình ở Hoạt động 3 - Nhiệm vụ 1, 3).

  • 2.2.NC1a: (Chia sẻ thông tin và nội dung thông qua công nghệ số: HS sử dụng bảng cộng tác trực tuyến Padlet dùng chung của lớp học để chia sẻ báo cáo học tập, Poster phẳng; thực hành quy tắc dán nhãn, ghi rõ nguồn sử liệu số, tên tác giả, link ảnh gốc ở Hoạt động 2, Hoạt động 3 - Nhiệm vụ 4, và Hoạt động Vận dụng).

  • 3.1.NC1a: Phát triển nội dung số (HS ứng dụng các phần mềm thiết kế đồ họa trực tuyến Canva để tự thiết kế sơ đồ tiến trình lịch sử, Infographic phẳng, Hồ sơ danh nhân Profile kĩ thuật số phẳng ở Hoạt động 2, Hoạt động 3 - Nhiệm vụ 4, Luyện tập và Hoạt động Vận dụng).

  • 3.3.NC1a: Thực thi bản quyền và giấy phép (HS thực hiện đúng các quy tắc về bản quyền số, dán nhãn bản quyền, trích dẫn nguồn sử liệu gốc, ghi danh tác giả, bảo tàng lưu trữ và ghi chú mức độ hỗ trợ từ công nghệ/AI trong sản phẩm Poster phẳng, sơ đồ Timeline ở Hoạt động 2, Hoạt động 3 - Nhiệm vụ 4, và Hoạt động Vận dụng).

Năng lực Trí tuệ nhân tạo (AI):

  • 10.C2.MR2: Sử dụng được một số ứng dụng AI trong học tập (HS ứng dụng các công cụ Chatbot AI phù hợp như ChatGPT/Gemini để làm trợ lý hỗ trợ phân tích chiều sâu tính nhân văn của các điều luật Hồng Đức, hỗ trợ biên dịch ngôn ngữ, hoặc đề xuất slogan, kịch bản giới thiệu di sản văn minh ở Hoạt động 3 - Nhiệm vụ 1 và Hoạt động Vận dụng).

  • 10.A1.2: Con người cần kiểm soát AI (HS thấu hiểu nguyên tắc con người luôn giữ quyền quyết định cuối cùng; chủ động kiểm chứng chéo thông tin do AI cung cấp với SGK Lịch sử 10 chính quy để loại bỏ lỗi sai kiến thức trước khi sử dụng ở Hoạt động 3 - Nhiệm vụ 1).

3. Phẩm chất

  • Tự hào, trân trọng những giá trị vĩ đại của nền văn minh Đại Việt; có ý thức trách nhiệm giữ gìn, bảo tồn và quảng bá di sản dân tộc.

  • Trung thực, tự giác tuân thủ liêm chính kĩ thuật số, không sao chép nguyên văn AI và tôn trọng bản quyền sử liệu trực tuyến.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

  • SGK, SBT Lịch sử 10, KHBD.

  • Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực.

  • Phiếu học tập dành cho HS.

  • Tập bản đồ và tư liệu Lịch sử 10.

  • Một số hình ảnh được phóng to, tư liệu lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung bài học.

  • Máy tính, máy chiếu (nếu có). 

  • Chatbot (ChatGPT/Copilot) cài sẵn trên máy tính GV hoặc cho phép HS sử dụng trên thiết bị cá nhân.

  • Nền tảng trắc nghiệm: Website https://kenhhoctap.edu.vn/

  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

  • SGK, SBT Lịch sử 10. 

  • Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học Văn minh Đại Việt.

  • Thiết bị di động thông minh (điện thoại thông minh/máy tính bảng) có kết nối mạng của trường học.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế, khơi gợi được hứng thú, mong muốn tìm hiểu nội dung bài học mới của HS, cũng như định hướng được nhiệm vụ học tập cho HS trong bài học mới.   

b. Nội dung: HS xem video và trả lời câu hỏi. 

c. Sản phẩm: HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video. 

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: Học sinh sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]

- GV dẫn dắt vào bài học: Thành tựu của văn minh Đại Việt đạt được trong gần mười thế kỉ là nền tảng để Việt Nam đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tạo dựng bản lĩnh, bản sắc của con người Việt Nam, vượt qua thử thách, vững bước tiến vào kỉ nguyên hội nhập và phát triển mới. Vậy văn minh Đại Việt được hình thành trên cơ sở nào? Quá trình phát triển của văn minh Đại Việt ra sao? Nền văn minh Đại Việt đã đạt được những thành tựu tiêu biểu gì và có ý nghĩa như thế nào trong lịch sử dân tộc Việt Nam? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 10: Văn minh Đại Việt.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm và cơ sở hình thành văn minh Đại Việt

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Giải thích được khái niệm văn minh Đại Việt.

- Trình bày được cơ sở hình thành văn minh Đại Việt.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 1 và thực hiện nhiệm vụ học tập.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về khái niệm và cơ sở hình thành văn minh Đại Việt.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, đọc thông tin mục 1a SGK tr.73 và trả lời câu hỏi:

+ Trình bày về khái niệm văn minh Đại Việt.

+ Lấy ví dụ cụ thể để làm rõ khái niệm văn minh Đại Việt.

Gợi ý:

  • Những sáng tạo về vật chất và tinh thần của cư dân Đại Việt.

  • Mốc thời gian mở đầu và kết thúc của nền văn minh, gắn với các triều đại cụ thể.

- GV hướng dẫn HS đọc mục Em có biết SGK tr.73 để hiểu rõ hơn vì sao văn minh Đại Việt giai đoạn này có tên gọi chung là văn minh Đại Việt.

- GV chia HS thành các nhóm nhỏ (4 – 6 HS/nhóm).

- GV yêu cầu các nhóm đọc thông tin mục 1b SGK tr.73, 74 và thực hiện nhiệm vụ:

+ Văn minh Đại Việt hình thành trên cơ sở nào?

+ Cơ sở nào là quan trọng nhất? Vì sao?

- GV tiếp tục yêu cầu các nhóm:

+ Lấy ví dụ chứng minh về các giá trị cội nguồn của các nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam (HS được học ở bài trước).

+ Lấy ví dụ về quá trình sinh sống, lao động và thích ứng với điều kiện tự nhiên.

+ Lấy ví dụ về quá trình đấu tranh giành độc lập và bảo tồn văn hóa dân tộc trong hàng nghìn năm Bắc thuộc.

+ Lấy ví dụ về kết quả của quá trình tiếp thu có chọn lọc nhiều thành tựu của các nền văn minh thế giới (văn minh Ấn Độ, Trung Hoa, Chăm-pa và phương Tây).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận theo cặp, sau đó thảo luận theo nhóm, đọc thông tin để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày về khái niệm và cơ sở hình thành văn minh Đại Việt.

- GV mời đại diện HS lấy ví dụ chứng minh về cơ sở hình thành văn minh Đại Việt: Đính kèm dưới Hoạt động 1.

- GV mời đại diện HS nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV kết luận: Gọi là văn minh Đại Việt tức là gắn liền với quốc hiệu Đại Việt từ thời Lý đến trước thời Nguyễn. Tuy nhiên, về mốc mở đầu của văn minh Đại Việt thì phải bắt đầu từ đầu kỉ nguyên độc lập (tức là từ thời Ngô – Đinh – Tiền Lê) và kết thúc năm 1858 (thời nhà Nguyễn, trước khi bị thực dân Pháp xâm lược).

- GV chuyển sang nội dung mới.

1. Khái niệm và cơ sở hình thành

a. Khái niệm

Văn minh Đại Việt là những sáng tạo văn hóa vật chất và tinh thần đạt trình độ cao trong kỉ nguyên độc lập của đất nước (từ sau thời kì Bắc thuộc đến trước khi bị thực dân Pháp đô hộ).

b. Cơ sở hình thành

- Có cội nguồn từ những nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam, từ sự sáng tạo không ngừng trong kỉ nguyên độc lập; phản ánh quá trình sinh sống, lao động, thích ứng với điều kiện tự nhiên, sức chiến đấu, sự hi sinh và tinh thần quật khởi của nhân dân trước hoạ xâm lăng.

- Nguồn gốc là nền văn minh sông nước và Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc được hình thành từ thế kỉ VII TCN, kéo dài đến thế kỉ II. 

- Đây là nền văn minh dựa trên nền tảng kinh tế nông nghiệp và văn hoá xóm làng. 

- Là kết quả của chính cuộc đấu tranh kiên cường chống giặc ngoại xâm bảo vệ nền độc lập dân tộc qua các triều đại suốt hơn 10 thế kỉ.

- Tiếp thu có chọn lọc những thành tựu của các nền văn minh bên ngoài (Ấn Độ, Trung Hoa,...) về tư tưởng, chính trị, giáo dục, văn hoá, kĩ thuật,...

Ví dụ cụ thể về:

- Giá trị cội nguồn của các nền văn minh cổ trên đất nước Việt Nam: phát triển nghệ thuật đúc đồ đồng và làm gốm với những sản phẩm nghệ thuật độc đáo như đồng đồ chấn, chuông đồng, và các sản phẩm gốm sứ với hình ảnh chim, thú, và con người. 

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

Đĩa gốm Chu Đậu – Hoàng triều Lê

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

Gốm hình thú

- Quá trình sinh sống, lao động và thích ứng với điều kiện tự nhiên: vùng đồng bằng sông Cửu Long, người dân đã phát triển nghề nuôi cá và trồng lúa theo phương pháp canh tác lúa nước, thích ứng với điều kiện đất đai và khí hậu của vùng này.

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

- Quá trình đấu tranh giành độc lập và bảo tồn văn hóa dân tộc trong hàng nghìn năm Bắc thuộc: 

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

Kháng chiến chống quân Nam Hán của Trưng Trắc và Trưng Nhị

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

Hội thề Lũng Nhai là sự khởi đầu của khởi nghĩa Lam Sơn

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

Vua Lê Lợi là người có công đánh tan quân xâm lược nhà Minh, 

thống nhất đất nước

- Kết quả của quá trình tiếp thu có chọn lọc nhiều thành tựu của các nền văn minh thế giới: 

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

Bảo vật quốc gia Việt Nam – bình gốm hoa lam vẽ thiên nga thời Lê Sơ, thế kỉ XV, khai quật tại tàu cổ Cù Lao Chàm. Việt Nam đã tiếp nhận kĩ thuật chế tác từ Trung Quốc và bắt đầu chế tác đồ gốm sứ men trắng hoa lam từ khoảng thế kỉ XIV.

BÀI 10: VĂN MINH ĐẠI VIỆT

Hũ gốm trắng men lam trang trí cảnh sinh hoạt, niên đại thế kỉ XV, khai quật tại tàu cổ Cù Lao Chàm. Đồ gốm sứ men trắng hoa lam Việt Nam trở nên nổi tiếng với vai trò là sản phẩm thay thế đồ gốm sứ Trung Quốc trong thời kì nhà Minh thực hiện chính sách “bế quan tỏa cảng”

Hoạt động 2: Tìm hiểu quá trình phát triển của văn minh Đại Việt

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS giới thiệu được khái quát tiến trình phát triển của văn minh Đại Việt trên trục thời gian.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 2 và thực hiện nhiệm vụ học tập.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về tiến trình phát triển của văn minh Đại Việt trước năm 1858.

d. Tổ chức hoạt động:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Lịch sử 10 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay