Giáo án NLS và AI Mĩ thuật 11 Bài 2: Tranh màu nước
Giáo án NLS và AI Mĩ thuật 11 Bài 2: Tranh màu nước được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Mĩ thuật 11 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 2: TRANH MÀU NƯỚC (10 TIẾT)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Biết, hiểu về đặc điểm tranh màu nước.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Thực hành được một bức tranh bằng chất liệu màu nước.
Năng lực số:
- 1.1.NC1b: Tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
- 2.1.NC1a: Lựa chọn được các phương tiện giao tiếp số phù hợp, được xác định rõ ràng và phù hợp với quy trình cho một bối cảnh cụ thể.
- 2.4.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để chia sẻ dữ liệu, thông tin và nội dung số.
- 5.1.NC1b: Áp dụng được các giải pháp khác nhau cho chúng.
- 6.1.NC1a: Phân tích được cách AI hoạt động trong các ứng dụng cụ thể.
Năng lực AI:
- 11.A1.2: AI để nâng cao năng lực (HS phân tích được trường hợp thực tế về việc sử dụng công nghệ AI (video AI) để hỗ trợ nâng cao năng lực thưởng thức và cảm nhận vẻ đẹp trong trẻo của nghệ thuật màu nước mà vẫn đảm bảo sự kiểm soát và tư duy sáng tạo chủ động của con người ở Hoạt động Khởi động).
- 11.C3.MR1 (Mở rộng): Vận dụng kĩ thuật prompt nâng cao (HS vận dụng được một số kĩ thuật prompt nâng cao như ràng buộc định dạng đầu ra thang sắc độ loang màu nước kĩ thuật số, chia nhỏ nhiệm vụ phân tách dải màu khi sử dụng công cụ AI hỗ trợ tạo lập sơ đồ dải màu sắc độ ở Hoạt động Nhận biết - Nhiệm vụ 1).
3. Phẩm chất
- Giới thiệu được vẻ đẹp của tranh màu nước.
- Biết thưởng thức, cảm nhận và yêu thích những bức tranh màu nước đúng cách.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- KHBD, SGK, SGV Mĩ thuật 11.
- Một số tranh/ ảnh về tác phẩm chất liệu màu nước.
- Dụng cụ vẽ màu nước.
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, không gian học tập chung nhóm lớp Google Classroom, bảng tương tác Miro/Padlet, Phần mềm Sketchbook, Procreate hoặc Canva.
2. Đối với học sinh
- SGK Mĩ thuật 11.
- Giấy Canson vẽ màu nước.
- Bút chì 2B, tẩy.
- Màu vẽ nước.
- Dụng cụ vẽ màu nước: cốc đựng nước, pallet pha màu, khăn thấm, băng dính giấy,…
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú, gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học
b. Nội dung: GV tổ chức cho lớp xem video AI và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV hướng dẫn HS phân tích vai trò của AI như một công cụ hỗ trợ nâng cao năng lực cảm nhận thẩm mĩ và thưởng thức nghệ thuật màu nước, nhấn mạnh con người luôn giữ vai trò kiểm soát chủ động và quyết định giá trị sáng tạo nghệ thuật).
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tập trung quan sát màn hình tương tác, phân tích kĩ mảng nét, màu sắc hiển thị và lời thoại kĩ thuật số của nhân vật AI để tìm câu trả lời.
- HS thảo luận nhóm đôi, phân tích tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ AI để nâng cao năng lực học tập mĩ thuật mà vẫn chủ động kiểm soát nội dung).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện các nhóm trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của HS.
- GV dẫn dắt vào bài mới: “Trí tuệ nhân tạo vừa rồi đã giả lập cho chúng ta một lăng kính rất sinh động về thế giới trong trẻo của nghệ thuật hòa sắc sắc độ. Để giúp các em hiểu rõ hơn về diễn trình lịch sử, các thể loại tiêu biểu cũng như trực tiếp làm chủ kĩ thuật thực hành sáng tạo ra tác phẩm của riêng mình, thầy và trò chúng ta cùng bước vào Bài 2: Tranh màu nước.”
[1.2.NC1b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội dung số (video AI) để trả lời câu hỏi.
2.1.NC1a: HS vận dụng phương tiện công nghệ số thích hợp để thực hiện giao tiếp, tiếp nhận nhiệm vụ khởi động trực quan từ giáo viên
11.A1.2: HS phân tích được tầm quan trọng của việc sử dụng AI nhằm nâng cao năng lực cảm nhận thẩm mĩ mĩ thuật của con người mà vẫn đảm bảo sự kiểm soát chủ động của người học.]
HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nâng cao hiểu biết về tranh chất liệu màu nước ở phương diện sự xuất hiện và thể loại.
b. Nội dung: GV cho HS quan sát và đặt câu hỏi để làm rõ
- Khái quát về sự xuất hiện của tranh màu nước trên thế giới và Việt Nam.
- Tranh màu nước được chia thành những thể loại nào?
- Đối tượng nào thường được quan tâm trong tranh màu nước?
c. Sản phẩm: Nhận biết và có hiểu biết về nội dung theo yêu cầu.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
HOẠT ĐỘNG 3: NHẬN BIẾT
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Có kiến thức cơ bản về phối cảnh, không gian, dải màu trong chất liệu tranh màu nước.
- Có thể sáng tạo được một bức tranh màu nước đơn giản.
b. Nội dung:
- Những yếu tố cơ bản và nguyên lí tạo hình thường được dùng trong việc sáng tác tranh màu nước.
- Các bước để thể hiện một bức tranh màu nước.
c. Sản phẩm: Tranh vẽ bằng chất liệu màu nước của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS /AI | ||||
Nhiệm vụ 1: Dụng cụ, màu sắc trong thực hành vẽ tranh màu nước Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV giới thiệu cho HS dụng cụ cơ bản, dụng cụ hỗ trợ khác khi vẽ màu nước. - GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh và giới thiệu độ chuyển sắc độ trong chất liệu màu nước.
- GV tổ chức và hướng dẫn cho HS thực hành làm thang sắc độ với màu sắc bất kì. - GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh và giới thiệu sự thay đổi cường độ màu sắc trong chất liệu màu nước.
- GV tổ chức, hướng dẫn HS thực hành ra giấy: Thực hành sự thay đổi cường độ với một màu nước bất kì. - GV lưu ý HS: làm các mảng nhỏ, pha màu vừa phải, khi pha chú ý lượng nước đưa vào để rút ra quy luật. - GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm, trình chiếu một số tác phẩm tranh màu nước và yêu cầu các nhóm trả lời câu hỏi:
+ Đặc điểm màu sắc của chất liệu màu nước là gì? + Sắc độ sáng – tối trong những bức tranh này có độ chuyển như thế nào? + Hãy chỉ ra và cho biết cường độ mạnh – yếu của màu trong các bức tranh đem lại hiệu quả gì về mặt thị giác? + Đặc điểm màu sắc của chất liệu mà nước là gì? - Đồng thời, GV giao nhiệm vụ thực hành kĩ thuật số: “Các em hãy mở các ứng dụng phần mềm số liên quan tới môn học mĩ thuật (phần mềm, ứng dụng vẽ) để thiết kế một sơ đồ dải hòa sắc sắc độ loang kĩ thuật số phục vụ bài học”. GV hướng dẫn học sinh tương tác với mô hình GenAI nghệ thuật trên máy tính để thực hiện phân tích cách AI hoạt động trong ứng dụng cụ thể này, tìm hiểu cách thuật toán AI tự phân tách các bậc sắc độ màu sắc từ ô số 1 đến ô số 10 khi được pha thêm dung môi nước kĩ thuật số. - GV hướng dẫn HS vận dụng kĩ thuật prompt nâng cao: chia nhỏ nhiệm vụ (phân tách dải sắc độ trước, tạo hiệu ứng loang sau) và ràng buộc định dạng đầu ra thang sắc độ kĩ thuật số để nạp vào công cụ GenAI nghệ thuật). Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS lắng nghe GV giới thiệu kiến thức, quan sát hình ảnh và thảo luận theo nhóm. - HS mở ứng dụng vẽ kĩ thuật số chuyên dụng (Canva, Procreate hoặc Sketchbook) trên máy tính bảng/máy tính cá nhân. Học sinh tiến hành gõ các câu lệnh Prompts kĩ thuật mĩ thuật số để phân tích dải màu. HS thực hiện phân tích thuật toán máy tính (cách AI chia mức độ Opacity/Transparency để mô phỏng hiệu ứng hòa sắc chồng lớp loang nhòe), sau đó tự tay tạo lập nên một trang đồ họa dải màu sắc độ kĩ thuật số đẹp mắt để nộp lên Drive nhóm lớp. - HS thực hành soạn kịch bản prompt nâng cao bằng cách chia nhỏ yêu cầu và đặt ràng buộc định dạng sắc độ màu nước kĩ thuật số trên phần mềm/công cụ AI, tạo lập sơ đồ dải hòa sắc sắc độ đẹp mắt và nộp sản phẩm lên Drive nhóm lớp. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày phần thực hành làm thang sắc độ với màu sắc bất kì; thay đổi cường độ với một màu nước bất kì. - GV mời đại diện các nhóm trình bày cảm nhận về một số bức tranh màu nước: + Sắc độ sáng – tối trong những bức tranh có độ chuyển dịch: xanh nhạt – xanh thẫm – nâu; nâu nhạt – nâu đậm; trắng – xanh – xám – đen. + Cường độ mạnh – yếu của màu trong các bức tranh đem lại hiệu về mặt thị giác: tạo sự tăng tiến của các yếu tố trong tranh. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá và kết luận về dụng cụ, màu sắc trong thực hành vẽ tranh màu nước. - GV chuyển sang nhiệm vụ mới. | NHẬN BIẾT 1. Dụng cụ, màu sắc trong thực hành vẽ tranh màu nước - Dụng cụ: + Giấy vẽ màu nước, giấy can. + Màu nước. + Bút vẽ màu nước. + Bút chì (2H, 2B), tây, cọ vẽ. + Bảng pha màu. + Bình đựng nước/ rửa bút. + Máy sấy, vải khô, băng keo giấy. + Một số vật dụng tạo chất (mút xốp, cọ, bàn chải,... ); + Một số chất tạo hiệu ứng (dầu, muối, cồn,...). - Màu sắc: + Độ chuyển sắc độ trong chất liệu màu nước:
+ Sự thay đổi cường độ màu sắc trong chất liệu màu nước:
|
6.1.NC1a: HS thực hiện phân tích chuyên sâu giải thích được kết cấu công nghệ và cách AI hoạt động trong các ứng dụng mĩ thuật cụ thể (cơ chế phân tách hạt màu và giả lập thang sắc độ kĩ thuật số).
3.1.NC1a: HS làm chủ công cụ phần mềm số liên quan tới môn học mĩ thuật (ứng dụng vẽ Canva, Sketchbook, Procreate) để sáng tạo ra nội dung số định dạng tệp ảnh sơ đồ màu mĩ thuật độc đáo thể hiện bản thân. 2.4.NC1a: HS sử dụng công nghệ số thích hợp để nộp sản phẩm sơ đồ mĩ thuật lên hệ thống lưu trữ lưu đám mây của lớp đúng quy trình bài học. 11.C3.MR1 (Mở rộng): HS vận dụng được một số kĩ thuật prompt nâng cao (ràng buộc định dạng đầu ra sắc độ màu loang kĩ thuật số, chia nhỏ nhiệm vụ phân tách dải màu) khi sử dụng ứng dụng AI nghệ thuật phục vụ bài học. | ||||
Nhiệm vụ 2: Phối cảnh và không gian trong thực hành vẽ tranh màu nước Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV dẫn dắt: Phối cảnh là cách vẽ trong hội họa hay tạo hình, để thể hiện các hình ảnh ba chiều một cách gần đúng trên bề mặt hai chiều nhờ vào các quy luật phối cảnh. - GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ). - GV yêu cầu các nhóm khai thác tư liệu kênh hình, kênh chữ SGK tr24, 25 và thực hiện nhiệm vụ: + Nhóm 1, 2: Nêu đặc điểm cách vẽ phối cảnh một điểm tụ.
+ Nhóm 3, 4: Nêu đặc điểm cách vẽ phối cảnh nhiều điểm tụ.
- GV trình chiếu cho HS quan sát hình minh họa và giới thiệu việc xử lí sắc độ để tạo cảm giác về không gian xa – gần.
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hành nhiệm vụ: Vẽ phác thảo một bức tranh màu nước có sử dụng một dạng phối cảnh và không gian ra giấy A4. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khai thác tư liệu kênh hình, kênh chữ và thực hiện nhiệm vụ theo nhóm/ cá nhân. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - HS lắng nghe GV giới thiệu về phối cảnh và không gian. - HS thực hành vẽ phác thảo một bức tranh màu nước có sử dụng một dạng phối cảnh và không gian ra giấy A4. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá và chỉnh sửa phần thực hành cho HS (nếu có). - GV chuyển sang nhiệm vụ mới. | 2. Phối cảnh và không gian trong thực hành vẽ tranh màu nước - Phối cảnh: + Phối cảnh một điểm tụ:
+ Phối cảnh nhiều điểm tụ:
- Không gian: để mô phỏng không gian thực, các họa sĩ vận dụng sự thay đổi về sắc độ, tạo nên cảm nhận về khoảng cách khác nhau ở các đối tượng (gần – rõ, xa – mờ). | |||||
Nhiệm vụ 3: Các bước gợi ý cơ bản trong thực hành vẽ tranh màu nước ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
| 3. Các bước gợi ý cơ bản trong thực hành vẽ tranh màu nước ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
|
HOẠT ĐỘNG 4: THẢO LUẬN
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố nhận biết về tranh màu nước.
b. Nội dung: Thảo luận theo nhóm về kĩ thuật, bố cục, màu sắc của tranh màu nước.
c. Sản phẩm: Nhận biết của HS về tranh màu nước.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
HOẠT ĐỘNG 5: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về các loại tranh màu nước.
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS trao đổi về các sản phẩm đã thực hiện trong bài.
c. Sản phẩm: Nhận thức ban đầu về bộ môn hội họa.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.
- GV cung cấp mã/link phòng thi để học sinh chơi và làm bài tập.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1: Bản chất đặc điểm đặc trưng quan trọng nhất của dòng tranh vẽ bằng chất liệu màu nước mang lại cho người xem cảm giác gì?
A. Sự đặc mảng, cộm dày đặc của chất màu dầu che kín nền vẽ.
B. Sự nhẹ nhàng, trong trẻo, tận dụng tối đa thế mạnh của ánh sáng mặt giấy.
C. Tính chất khô nhám, sắc nét rành mạch của mảng khắc gỗ.
D. Sự bóng bẩy, kháng nước tuyệt đối của lớp sơn bóng hóa học.
Câu 2: Hình thức nghệ thuật độc đáo mang bản sắc riêng biệt nào của nền mĩ thuật Việt Nam được hình thành từ sự kết hợp giữa kĩ thuật màu nước phương Tây và phương pháp nhuộm màu truyền thống?
A. Tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ ván nổi.
B. Tranh sơn dầu vẽ mảng khối vector kĩ thuật số.
C. Tranh lụa nghệ thuật Việt Nam.
D. Tranh độc bản vẽ màu đắp thạch cao mĩ nghệ.
Câu 3: …………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá
- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
| Câu 1 | Câu 2 | Câu 3 | Câu 4 | Câu 5 |
| B | C | B | D | A |
- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.
Link:
[2.1.TC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác (làm bài kiểm tra trực tuyến)]
- GV chuyển sang nội dung mới.
HOẠT ĐỘNG 6: VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nắm vững kiến thức, kĩ năng về tranh màu nước.
- Sử dụng màu nước để thể hiện SPMT ứng dụng.
b. Nội dung: Thực hiện một bưu thiếp về nơi mình sống.
c. Sản phẩm: Sản phẩm bưu thiếp của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..








