Giáo án NLS và AI Tin học 10 Bài 16: Ngôn ngữ lập trình bậc cao và Python
Giáo án NLS và AI Tin học 10 Bài 16: Ngôn ngữ lập trình bậc cao và Python được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Tin học 10 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn: .../.../...
Ngày dạy: .../.../...
CHỦ ĐỀ 5: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VỚI SỰ TRỢ GIÚP CỦA MÁY TÍNH
BÀI 16: NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH BẬC CAO VÀ PYTHON
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
Biết khái niệm ngôn ngữ lập trình bậc cao với ngôn ngữ lập trình bậc cao Python.
Phân biệt được chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo chương trình trong môi trường lập trình Python.
Biết cách tạo một chương trình Python.
2. Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ và tự học, chủ động tìm hiểu, đọc và tìm kiếm thêm các tài liệu liên quan đến nội dung bài học.
Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo.
Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên.
Năng lực riêng:
Thực hành được việc tạo và chạy một chương trình trên Python.
Năng lực số:
6.2.NC1b: Sử dụng trợ lý AI để tìm hiểu về lịch sử, ứng dụng của Python hoặc hỗ trợ giải thích các lỗi cú pháp cơ bản.
5.2.NC1b: Vận hành thành thạo môi trường lập trình (IDLE hoặc Code Editor) để soạn thảo, lưu trữ và thực thi mã nguồn.
1.1.NC1a: Tuân thủ quy tắc đặt tên tệp (.py), quản lý thư mục lưu trữ mã nguồn khoa học.
3.1.NC1a: Tạo ra chương trình máy tính đầu tiên (“Xin chào”) như một sản phẩm số đơn giản.
Năng lực AI:
10.B2.1: Tuân thủ quy định và pháp luật khi sử dụng AI (HS nhận diện và phân tích được rủi ro của việc lạm dụng AI tạo sinh để sao chép mã nguồn viết sẵn làm bài tập nộp cho GV, hiểu rõ hành vi này vi phạm quy định về liêm chính học thuật của nhà trường).
10.C2.2: Một số ứng dụng AI trong học tập (HS biết cách sử dụng Chatbot AI như một trợ lý lập trình cá nhân để hỗ trợ giải thích ý nghĩa các khối lệnh và tối ưu hóa tiến trình tự học lập trình).
10.C3.1: Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể (HS biết cách thiết lập câu lệnh prompt học tập có cấu trúc gồm: chỉ định vai trò trợ lý lập trình, bối cảnh bài học, các ràng buộc cú pháp và định dạng đầu ra để điều khiển Chatbot AI giải thích lịch sử, ứng dụng của Python hoặc hướng dẫn gỡ lỗi cú pháp chi tiết).
3. Phẩm chất
Hình thành ý thức trách nhiệm, tính cẩn thận khi làm việc nhóm, phẩm chất làm việc chăm chỉ, chuyên cần để hoàn thành một nhiệm vụ.
- Tự giải quyết vấn đề có sáng tạo và linh hoạt trong quá trình suy nghĩ.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV
- KHBD, tài liệu giảng dạy, giáo án PPT.
- Phòng thực hành máy tính cài sẵn Python và kết nối Internet.
- Máy chiếu.
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz/website kenhhoctap.edu.vn.
2. Đối với HS
- SGK, SBT, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: HS được gợi mở về ngôn ngữ bậc cao.
b) Nội dung: HS quan sát hình ảnh, dựa vào hiểu biết để trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm: Từ yêu cầu, HS vận dụng kiến thức để thực hiện yêu cầu GV đưa ra.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV chiếu hình ảnh và yêu cầu HS: "Em hãy quan sát các đoạn chương trình được viết bằng ngôn ngữ lập trình khác nhau trong Hình 16.1 và cho biết câu lệnh trong ngôn ngữ lập trình nào là dễ hiểu nhất."

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.
- HS chú ý theo dõi, suy nghĩ câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận:
- GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung:
+ Ngôn ngữ máy: toàn số 0, 1
+ Hợp ngữ: có cả số và chữ
+ Python: nhiều chữ, có nhiều từ tiếng Anh hoàn chỉnh, gần giống ngôn ngữ tự nhiên.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
[6.1.NC1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]
- GV dẫn dắt HS vào bài học mới.
Python là ngôn ngữ lập trình bậc cao, được thiết kế với ưu điểm nổi bật là dễ đọc, dễ học và dễ nhớ. Nội dung của ngôn ngữ lập trình Python sẽ được chỉ ra cụ thể hơn trong bài học - Bài 16: Ngôn ngữ lập trình bậc cao và Python.
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Ngôn ngữ lập trình bậc cao
a) Mục tiêu: HS tìm hiểu ngôn ngữ lập trình bậc cao và biết được rằng Python là ngôn ngữ lập trình bậc cao phổ biến hiện nay trên thế giới.
b) Nội dung: HS đọc SGK và trả lời câu hỏi, thảo luận nhóm xây dựng kiến thức bài mới, củng cố bằng cách trả lời Câu hỏi và bài tập củng cố SGK trang 87.
c) Sản phẩm: HS nêu được khái niệm ngôn ngữ lập trình bậc cao và ngôn ngữ lập trình bậc cao Python.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS | SẢN PHẨM DỰ KIẾN | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: - GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 4 - 5 HS. - GV tổ chức cho HS làm việc nhóm: Sử dụng AI tìm hiểu kiến thức và hoàn thành Hoạt động 1 SGK tr.86: + Ngôn ngữ lập trình là gì? Có những loại ngôn ngữ lập trình nào? + Hãy kể tên một số ngôn ngữ lập trình bậc cao mà em biết. - GV giới thiệu cho HS: Python là ngôn ngữ lập trình được dùng phổ biến trong nghiên cứu và giáo dục. - GV yêu cầu HS đọc lại khung kiến thức trọng tâm. - GV cho HS đọc và trả lời Câu hỏi và bài tập củng cố SGK trang 87: Theo em, viết chương trình bằng loại ngôn ngữ lập trình nào dễ nhất? A. Ngôn ngữ máy B. Hợp ngữ C. Ngôn ngữ lập trình bậc cao. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: - HS thảo luận nhóm, sử dụng AI tìm hiểu kiến thức. - HS làm việc cá nhân, hoàn thành bài tập củng cố. - GV hỗ trợ, quan sát. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: - HS đọc kết quả từ AI, đối chiếu với SGK và rút ra kết luận. - Đại diện nhóm trình bày. - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: - GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức. | 1. Ngôn ngữ lập trình bậc cao - Hoạt động 1: + Ngôn ngữ lập trình là công cụ giúp con người có thể “lập trình” để giải các bài toán trên máy tính. Các ngôn ngữ lập trình có thể là ngôn ngữ máy, hợp ngữ hoặc ngôn ngữ lập trình bậc cao. + Các ngôn ngữ lập trình bậc cao phổ biến hiện nay là Python, C/C ++, Java... * Kết luận: - Ngôn ngữ lập trình bậc cao có các câu lệnh được viết gần với ngôn ngữ tự nhiên giúp cho việc đọc, hiểu chương trình dễ dàng hơn. - Python là một ngôn ngữ lập trình bậc cao phổ biến trong nghiên cứu và giáo dục. Câu hỏi và bài tập củng cố: Đáp án C. | 6.2.NC1a: Sử dụng AI để tìm kiếm thông tin phục vụ học tập. |
Hoạt động 2: Môi trường lập trình Python
a) Mục tiêu: HS làm quen với môi trường và giao diện tương tác của Python, phân biệt dấu nhắc, con trỏ soạn thảo và lệnh, hiểu được cách gõ lệnh và thực hiện lệnh Python.
b) Nội dung: HS trả lời câu hỏi xây dựng bài về môi trường lập trình Python, làm Câu hỏi và bài tập củng cố (SGK – tr88).
c) Sản phẩm: HS nhận biết được hai chế độ làm việc với Python: chế độ gõ lệnh trực tiếp và chế độ soạn thảo chương trình.
d) Tổ chức thực hiện: