Giáo án NLS và AI Tin học 10 Bài 24: Xâu kí tự
Giáo án NLS và AI Tin học 10 Bài 24: Xâu kí tự được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Tin học 10 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn: .../.../...
Ngày dạy: .../.../...
BÀI 24: XÂU KÍ TỰ
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
Hiểu được xâu kí tự là kiểu dữ liệu cơ bản của Python.
Biết được lệnh for để xử lí xâu kí tự.
2. Năng lực
Năng lực chung:
Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo.
Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với giáo viên.
Năng lực riêng:
Thực hiện được lệnh for trên xâu kí tự.
Năng lực số:
1.2.NC1a: Phân biệt được sự khác nhau căn bản giữa Danh sách (List - thay đổi được) và Xâu (String - không thay đổi được) thông qua thực nghiệm.
6.1.NC1a: Chủ động chẩn đoán và giải thích lỗi
TypeError: 'str' object does not support item assignmentkhi cố tình thay đổi nội dung xâu.6.2.NC1a: Sử dụng Chatbot AI để tạo sinh các bộ dữ liệu kiểm thử (Test Cases) đặc biệt (xâu rỗng, xâu chứa kí tự đặc biệt, xâu Unicode) để kiểm tra tính đúng đắn của chương trình.
5.2.NC1a: Viết mã nguồn Python giải quyết bài toán xử lý văn bản thực tế (chuẩn hóa tên, tìm từ khóa).
Năng lực AI:
10.A1.2: Con người cần kiểm soát AI (HS sử dụng AI hỗ trợ học tập nhưng luôn chủ động kiểm chứng độc lập, tự mình gỡ lỗi và kiểm soát logic chương trình xử lý xâu, khẳng định vai trò kiểm duyệt tối cao của trí tuệ con người).
10.C3.1: Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể (HS biết cách thiết lập câu lệnh prompt học tập và kiểm thử có cấu trúc chặt chẽ gồm vai trò, bối cảnh bài toán và các ràng buộc dữ liệu đầu vào để điều khiển Chatbot AI tự động tạo sinh các bộ dữ liệu kiểm thử đặc biệt cho chương trình xử lý xâu).
10.C4.1: Các dạng dữ liệu huấn luyện và ảnh hưởng đến chất lượng AI (HS hiểu xâu kí tự chính là dạng dữ liệu văn bản thô dùng để huấn luyện mô hình; phân tích được tầm quan trọng của việc làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu văn bản đối với độ chính xác và hiệu năng của các mô hình AI ngôn ngữ lớn).
3. Phẩm chất
Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV.
Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm, tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV
- SGK, tài liệu giảng dạy, giáo án PPT.
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz/website kenhhoctap.edu.vn.
2. Đối với HS
- SGK, SBT, vở ghi.
- Thiết bị di động/máy tính có kết nối Internet (sử dụng theo nhóm).
- Máy tính cài đặt Python.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu: Gợi mở cho HS muốn tìm hiểu sâu hơn về đối tượng xâu kí tự trong Python.
b) Nội dung: HS dựa vào hiểu biết của bản thân để trả lời câu hỏi.
c) Sản phẩm: Từ yêu cầu, HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV đặt vấn đề: Em đã biết dữ liệu kiểu xâu kí tự (gọi tắt là xâu) từ Bài 16 và chúng ta đã có thể tạo các biến kiểu xâu kí tự theo nhiều cách như sau:

Liệu có lệnh nào trích ra từng kí tự của một xâu kí tự? Đếm số kí tự của một xâu?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:
- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.
- HS chú ý lắng nghe, suy nghĩ câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả học tập, thảo luận:
- GV gọi đại diện HS đứng lên trình bày kết quả
- HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
Gợi ý:
- Có thể duyệt các kí tự của xâu bằng lệnh for tương tự như với danh sách.
- Để đếm số kí tự của một xâu, ta dùng lệnh len( ).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
[6.1.NC1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]
- Vì đây là câu hỏi gợi mở vào bài học nên chưa xét đến tính đúng, sai trong câu trả lời của HS. Dựa trên câu trả lời đó, GV dẫn dắt HS vào bài học mới - Bài 24. Xâu kí tự.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Xâu là một dãy các kí tự
a) Mục tiêu: HS biết và hiểu được cấu trúc xâu kí tự là một dãy các kí tự, có thể thực hiện một số lệnh cơ bản như duyệt xâu, truy cập từng phần tử.
b) Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu cấu trúc của xâu kí tự.
c) Sản phẩm: HS thực hiện Hoạt động 1, câu hỏi và bài tập củng cố SGK tr.120, hoàn thành tìm hiểu kiến thức.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS | SẢN PHẨM DỰ KIẾN | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: - GV yêu cầu HS đọc nhiệm vụ và thực hiện Hoạt động 1 SGK tr.119: Quan sát các ví dụ sau để biết cấu trúc xâu kí tự, so sánh với danh sách để biết sự khác nhau giữa xâu (string) và danh sách (list): + Ví dụ 1: Xâu kí tự và cách truy cập đến từng kí tự của xâu.
+ Ví dụ 2: Quan sát các lệnh sau để thấy được sự khác nhau giữa xâu và danh sách:
- GV đặt vấn đề: Danh sách - GV tổ chức thảo luận mở rộng: "Kiểu dữ liệu xâu kí tự trong Python được thiết kế bất biến để bảo vệ tính toàn vẹn dữ liệu. Khi lập trình hay làm việc với các hệ thống AI, các ràng buộc kỹ thuật chặt chẽ này do lập trình viên con người thiết lập nhằm kiểm soát sự an toàn và ngăn chặn các hành vi can thiệp trái phép làm sai lệch dữ liệu gốc. Dù AI có thể đề xuất các đoạn mã chỉnh sửa tự động, con người vẫn phải luôn giữ vai trò chủ động kiểm soát, thiết kế logic và chịu trách nhiệm cao nhất về tính bảo mật của dữ liệu". - GV giới thiệu và nhấn mạnh các tính chất ban đầu của xâu kí tự có nhiều nét gần giống với danh sách nhưng lại rất khác biệt với danh sách: + Điểm giống:
+ Điểm khác biệt: Không thể thay đổi các kí tự trên xâu, trong khi có thể thay đổi giá trị từng phần tử của danh sách. - GV cho HS đọc và ghi nhớ khung kiến thức trọng tâm. - GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi và hoàn thành Câu hỏi và bài tập củng cố SGK tr.120: 1. Các xâu kí tự sau có hợp lệ không? a) "123&*()+-ABC" b)"1010110&0101001" c) "Tây Nguyên" d) 11111111 = 256 2. Mỗi xâu hợp lệ ở Câu 1 có độ dài bằng bao nhiêu? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ: - HS đọc hiểu ví dụ trong SGK. - HS sử dụng AI để tìm hiểu nguyên nhân gây lỗi: "Lỗi TypeError: 'str' object does not support item assignment nghĩa là gì? Tại sao Python không cho sửa xâu?" - HS theo dõi, chú ý lắng nghe GV hướng dẫn. - HS ghi nhớ khung kiến thức trọng tâm. - HS thảo luận nhóm, hoàn thành bài tập. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: - Đại diện nhóm trình bày. - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: - GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức. | 1. Xâu là một dãy các kí tự - Xâu kí tự trong Python là dãy các kí tự Unicode. Xâu có thể được coi là danh sách các kí tự nhưng không thay đổi từng kí tự của xâu. - Truy cập từng kí tự của xâu qua chỉ số, chỉ số từ 0 đến độ dài len() - 1. Câu hỏi và bài tập củng cố: 1. Các xâu kí tự hợp lệ là a), b), c). 2. a) 12. b) 15. c) 10. | - 1.2.NC1a: HS hiểu cấu trúc của xâu kí tự. - 6.1.NC1a: Chủ động tạo tình huống lỗi kỹ thuật và sử dụng công cụ để chẩn đoán nguyên nhân, từ đó hiểu sâu bản chất dữ liệu. - 10.A1.2: HS thảo luận từ tính chất bất biến của xâu kí tự để giải thích tầm quan trọng của các ràng buộc logic do con người thiết lập nhằm chủ động kiểm soát an toàn và bảo toàn tính chính xác của dữ liệu số. |
Hoạt động 2: Lệnh duyệt kí tự của xâu
a) Mục tiêu: HS biết và thực hành được lệnh duyệt xâu.
b) Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu lệnh duyệt từng kí tự của xâu.
c) Sản phẩm: HS thực hiện Hoạt động 2, Câu hỏi và bài tập củng cố SGK tr.120, hoàn thành tìm hiểu kiến thức.
d) Tổ chức thực hiện:

