Định nghĩa: Là dao động có biên độ và năng lượng giảm dần theo thời gian do ma sát và lực cản của môi trường.
Nguyên nhân: Lực cản của môi trường (ma sát, lực cản không khí,...) làm tiêu hao cơ năng của vật.
Ví dụ: Con lắc đơn dao động trong không khí.

2. Dao động cưỡng bức

Định nghĩa: Là dao động chịu tác dụng của một ngoại lực cưỡng bức tuần hoàn .
Đặc điểm: Sau một thời gian, dao động cưỡng bức sẽ đạt trạng thái ổn định với tần số bằng tần số của ngoại lực cưỡng bức.
Ví dụ: Người đánh đu, nếu được đẩy định kỳ, sẽ duy trì dao động.

3. Hiện tượng cộng hưởng

Định nghĩa: Là hiện tượng biên độ của dao động cưỡng bức tăng nhanh đến giá trị cực đại khi tần số của ngoại lực cưỡng bức () bằng tần số riêng của hệ dao động ().
Điều kiện: .
Ví dụ: Lính đi đều bước qua cầu làm cầu rung lắc mạnh, có thể gây sập cầu (do tần số bước chân trùng với tần số riêng của cầu).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Dao động tắt dần luôn có biên độ giảm dần do tác động của lực cản môi trường.
Dao động duy trì (một dạng đặc biệt) là dao động tắt dần được bù lại đúng phần năng lượng mất đi sau mỗi chu kì.
Dao động cưỡng bức có tần số bằng tần số của ngoại lực tác dụng, không phụ thuộc vào tần số riêng của vật.
Biên độ dao động cưỡng bức phụ thuộc vào độ chênh lệch giữa tần số ngoại lực và tần số riêng; càng gần nhau biên độ càng lớn.
Cộng hưởng xảy ra khi tần số ngoại lực bằng tần số riêng, biên độ đạt cực đại.
Ứng dụng và tác hại: Cộng hưởng có ích trong hộp đàn ghi-ta, đồng hồ quả lắc; có hại trong xây dựng cầu đường, nhà cao tầng.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề bài học
- Tên bài: Dao động tắt dần, Dao động cưỡng bức, Hiện tượng cộng hưởng.
Slide 2: Dao động tắt dần
- Định nghĩa và hình ảnh minh họa (đồ thị biên độ giảm dần).
Slide 3: Dao động cưỡng bức
- Định nghĩa và biểu thức ngoại lực.
- Kết luận: Tần số ổn định = Tần số ngoại lực.
Slide 4: Hiện tượng cộng hưởng
- Định nghĩa và điều kiện ().
- Hình ảnh minh họa đồ thị cộng hưởng (đỉnh biên độ).
Slide 5: So sánh các loại dao động
- Bảng tóm tắt nhanh: Tắt dần, Duy trì, Cưỡng bức (Tần số, Biên độ).
Slide 6: Ứng dụng và Tác hại
- Các ví dụ thực tế (nhạc cụ, cầu, máy móc).
Slide 7: Tổng kết & Câu hỏi
- Sơ đồ tư duy tóm tắt 3 nội dung chính.