Giáo án NLS và AI Đạo đức 5 Bài 3: Vượt qua khó khăn

Giáo án NLS và AI Đạo đức 5 Bài 3: Vượt qua khó khăn được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Đạo đức 5 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHỦ ĐỀ 3: VƯỢT QUA KHÓ KHĂN

BÀI 3: VƯỢT QUA KHÓ KHĂN (4 tiết)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Nhận biết được những khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống.

  • Kế được một số biểu hiện của vượt qua khó khăn.

  • Biết vì sao phải vượt qua khó khăn.

  • Biết vượt qua một số khó khăn của bản thân trong học tập và sinh hoạt.

  • Quý trọng gương vượt khó trong học tập và cuộc sống.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

  • Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học tập.

  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào thực tế, tìm tòi, phát hiện giải quyết các nhiệm vụ trong cuộc sống.

Năng lực riêng: 

  • Năng lực điều chỉnh hành vi: Thực hiện được những việc làm cần thiết để vượt qua những khó khăn trong học tập và trong cuộc sống.

Năng lực số: 

  • [1.1.CB2b]: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS tìm kiếm và truy cập thông tin bằng trình duyệt web trên thiết bị thông minh để tìm hiểu về các tấm gương vượt khó. 

  • [2.1.CB2a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS tham gia trả lời câu hỏi tương tác, trắc nghiệm bằng máy tính bảng/điện thoại thông minh qua nền tảng Quizizz để tương tác và củng cố bài học. 

  • [3.1.CB2a]: Phát triển nội dung số - HS thiết kế sản phẩm sáng tạo (poster, slide) bằng phần mềm Canva, MS PowerPoint để báo cáo về tấm gương vượt khó. 

  • [5.2.CB2b]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS nhận ra và sử dụng ứng dụng Ghi chú (Notes) hoặc Lịch (Calendar) trên điện thoại/máy tính để lên kế hoạch và nhắc nhở bản thân vượt qua khó khăn. 

  • [6.2.CB2b]: Sử dụng trí tuệ nhân tạo - HS tương tác với hệ thống, công cụ AI hoặc áp dụng được các công cụ AI để giải quyết vấn đề, trả lời câu hỏi đơn giản hoặc và tìm kiếm gợi ý giải quyết vấn đề. 

Năng lực AI:

  • [5.A1.1]: Con người chịu trách nhiệm (HS trình bày được rằng AI có thể thực hiện một số việc thay con người (như tra cứu nhanh, tổng hợp công thức), nhưng học sinh phải tự chịu trách nhiệm với kiến thức, bài thi và quyết định của chính mình).

  • [5.B1.1]: Hệ thống AI công bằng (HS nêu được ví dụ về sự công bằng trong hệ thống AI, hiểu rằng khi AI phục vụ con người, nó phải hỗ trợ mọi người công bằng, không phân biệt hoàn cảnh hay xuất thân).

  • [5.D1.1]: Quy trình huấn luyện AI (HS mô tả được ở mức độ đơn giản về các bước cơ bản trong quá trình huấn luyện mô hình AI: thu thập dữ liệu hình ảnh, dạy máy học, kiểm tra và đánh giá kết quả).

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ, trách nhiệm: Thể hiện qua việc biết vượt qua một số khó khăn của bản thân trong học tập và sinh hoạt.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1.  Đối với giáo viên

  • SGK, SGV, Vở Bài tập Đạo đức 5.

  • Học liệu số: Tài khoản Quizizz/Azota (Trò chơi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn; Padlet (Nộp sản phẩm). Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

  • Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

  • Một số câu chuyện về tấm gương biết vượt qua khó khăn trong học tập và sinh hoạt.  

  • Máy chiếu, máy tính, thẻ bày tỏ thái độ, phiếu học tập, sticker,...

2. Đối với học sinh

  • SGK Đạo đức 5.

  • Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

  • Tranh ảnh, tư liệu, video sưu tầm liên quan đến bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Ai nhanh, ai đúng?” và phổ biến luật chơi

https://www.youtube.com/watch?v=UdtveSjlyXI 

- GV chia lớp thành 2 đội, mỗi đội lần lượt tìm ra các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ nói về đức tính siêng năng, kiên trì, vượt khó trong học tập và cuộc sống. 

- GV quy định đội nào tìm được nhiều câu đúng và nhanh nhất sẽ thắng cuộc. 

- GV nhận xét, đánh giá và ghi nhận đáp án đúng: Một số câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ nói về đức tính siêng năng, kiên trì, vượt khó trong học tập và cuộc sống: 

+ Có chí thì nên.  

+ Kiến tha lâu cũng đầy tổ.

+ Nước chảy đá mòn.

+ Năng nhặt chặt bị.

+ Có công mài sắt có ngày nên kim.

+ Cần cù bù thông minh.

+ Nên thợ nên thầy nhờ có học/ No ăn, no mặc bởi hay làm. 

- GV nhận xét, kết luận, dẫn dắt HS vào bài học: Trong cuộc sống và học tập của mỗi người luôn xuất hiện những khó khăn đòi hỏi chúng ta cần phải vượt qua. Biết vượt qua khó khăn không những sẽ giúp chúng t thành công mà việc nhận biết những thử thách và vượt qua chúng còn khiến ta cảm thấy tự tin hơn và có thể đối mặt với bất cứ tình huống nào trong cuộc sống. Bài học “Bài 3 – Vượt qua khó khăn” ngày hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn điều đó. 

- HS xem video, suy nghĩ trả lời câu hỏi. 

- HS trả lời sau khi xem xong video.

- HS lắng nghe, tham gia trò chơi. 

- HS thực hiện nhiệm vụ, tham gia trò chơi. 

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu, chuẩn bị vào bài mới.

6.2.CB2b: HS tương tác với hệ thống, công cụ AI hoặc áp dụng được các công cụ AI để giải quyết vấn đề, trả lời câu hỏi đơn giản.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Nhận biết những khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống. 

a. Mục tiêu: HS nêu được một số khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống. 

b. Cách tiến hành

- GV trình chiếu tranh 1 – 5 SGK tr.19-20. 

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi: Các bạn trong tranh đang gặp khó khăn gì? 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Tranh 1: Bạn nam gặp khó khăn trong việc nhớ lại kiến thức đã được học từ học kì trước.

+ Tranh 2: Bạn nữ hay bị mất bình tĩnh và quên hết những điều định nói mỗi khi phát biểu trước lớp.

+ Tranh 3: Bạn nữ bị các bạn hiểu lầm, nói những điều không hay về bản thân.

+ Tranh 4: Bạn nữ gặp khó khăn trong việc học tập, sắp tới có bài kiểm tra cuối kì mà bạn lại bị ốm.

+ Tranh 5: Bạn nam gặp khó khăn trong cuộc sống, bố mẹ bạn đi làm ăn xa trong khi ông bà của bạn lại bị ốm, bạn phải làm rất nhiều việc nhà.

- Tình huống số: Với tranh số 1 (Quên công thức Toán), GV hỏi: “Nếu quên công thức khi đang học ở nhà, ngoài việc xem lại sách, công nghệ có thể giúp gì cho em?”

- GV giới thiệu cách dùng các ứng dụng hỗ trợ học tập hoặc tra cứu nhanh.

- GV hỏi thêm: "Công cụ tìm kiếm/AI có thể tổng hợp công thức thay em rất nhanh, nhưng ai là người phải hiểu và chịu trách nhiệm làm bài kiểm tra?"

- GV đưa ra câu hỏi mở rộng: Kể thêm những khó khăn khác trong học tập và cuộc sống mà em biết. 

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ xung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá, ghi nhận đáp án hợp lí: Ngoài ra, chúng ta còn có thể gặp phải những khó khăn khác như:

+ Gặp khó khăn trong việc hiểu bài giảng.

+ Dễ bị xao nhãng, khả năng tập trung ngắn hạn.

+ Trì hoãn công việc.

+ Hay phạm lỗi do bất cẩn.

+ Chịu áp lực từ gia đình.

+ Thay đổi môi trường sống.

+ Có nhiều thứ để học nhưng lại có quá ít thời gian.

- GV nhận xét và kết luận: Bất cứ ai trong cuộc đời đều gặp phải những khó khăn cần phải vượt qua. Lứa tuổi HS chúng ta cũng có những khó khăn của mình. Việc nhận ra những khó khăn sẽ giúp chúng ta có nghị lực và biết cách vượt qua. 

- GV mở rộng cho HS xem video bài hát “Đường đến ngày vinh quang”: 

https://youtu.be/EzXy6KkIoqk

Hoạt động 2: Tìm hiểu biểu hiện và ý nghĩa của việc biết vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống. 

a. Mục tiêu: HS nêu được những biểu hiện và giải thích được vì sao phải biết vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS đọc thầm nội dung câu chuyện “Chăm ngoan, học giỏi” SGK tr.20-21.

- GV mời 1 HS đọc diễn cảm câu chuyện trước lớp. HS khác theo dõi và đọc thầm theo. 

- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm đôi để trả lời câu hỏi: 

+ Bạn Huế đã vượt qua khó khăn như thế nào?

+ Việc biết vượt qua khó khăn đó đã đem lại điều gì cho bạn?

+ Theo em, vì sao chúng ta cần biết vượt qua những khó khăn trong học tập và cuộc sống?  

- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm trình bày kết quả thảo luận. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

- GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập, chốt đáp án: 

+ Bạn Huế gặp nhiều khó khăn cả trong học tập và cuộc sống như: 

  • Không được sống với bố mẹ, bạn sống cùng ông bà trong khi ông bà thì hay đau ốm.

  • Kinh tế eo hẹp. 

  • Hằng ngày, bạn phải dành thời gian làm nhiều việc nhà để giúp đỡ ông bà như quét nhà, nấu cơm, nấu cám cho lợn. 

  • Bên cạnh đó, để đến được trường học, bạn phải dậy rất sớm để đi bộ đến trường.

+ Việc biết vượt qua khó khăn đó đã giúp bạn đạt danh hiệu "Học sinh giỏi".

+ Cần biết vượt qua những khó khăn trong học tập và cuộc sống vì khó khăn là điều luôn xảy ra khi sống và làm việc.

- GV bật công cụ Chatbot AI (ví dụ: Bing Chat/ChatGPT/Gemini/Copilot) trên màn hình lớn.

- GV nói: “Thầy/Cô sẽ nhờ một trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) gợi ý cho chúng ta các phương án ở Bước 3. Hãy xem AI có thể giúp gì nhé.”

- GV nhập lệnh (prompt): "Hãy gợi ý 3 cách đơn giản để một học sinh lớp 5 cải thiện điểm số môn Tiếng Anh khi gặp khó khăn về từ vựng".

- GV yêu cầu học sinh làm việc theo cá nhân, đọc thông điệp SGK tr.24:

Không có việc gì khó

 Chỉ sợ lòng không bền

                            Đào núi và lấp biển

                            Quyết chí ắt làm nên.

(Hồ Chí Minh) 

- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ ý nghĩa của thông điệp. 

- GV chốt kiến thức:

+ Khó khăn luôn xuất hiện trong học tập và cuộc sống của mỗi người. Để thành công, mỗi người cần phải đối diện với nó và tìm cách vượt qua. 

+ Vượt qua khó khăn giúp con người rèn luyện được những phẩm chất và kĩ năng quý báu như siêng năng, kiên trì, giao tiếp, hợp tác, kiên định mục tiêu. 

- GV cho HS xem video mở rộng câu chuyện “Có công mài sắt có ngày nên kim”  

https://youtu.be/EEcp_HijCOs  

- HS quan sát ảnh.  

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS trả lời: Tra Google, hỏi trợ lý ảo, dùng app học toán.

- HS lắng nghe. 

- HS trả lời: Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, học sinh phải tự học, hiểu và chịu trách nhiệm với bài làm của mình.

- HS lắng nghe câu hỏi. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu và ghi nhớ. 

- HS nghe video bài hát. 

- HS đọc thầm nội dung SGK.

 

- HS đọc diễn cảm trước lớp. 

- HS thảo luận nhóm đôi. 

- HS trình bày kết quả thảo luận. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS theo dõi GV tương tác với AI.

- HS đọc kết quả AI đưa ra (VD: Học qua bài hát, dùng flashcard, luyện tập mỗi ngày...).

- HS nhận xét xem phương án nào của AI là phù hợp và khả thi nhất với mình.

- HS đọc thông điệp.  

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

- HS xem video mở rộng. 

5.2.CB2b: Học sinh nhận ra được các công cụ số đơn giản (công cụ tìm kiếm/ứng dụng học tập) là giải pháp công nghệ để giải quyết nhu cầu (ôn lại kiến thức bị quên).

5.A1.1: HS trình bày được AI có thể hỗ trợ tổng hợp thông tin thay con người, nhưng học sinh vẫn phải tự chịu trách nhiệm với kết quả học tập của bản thân.

6.2.CB2a: Học sinh quan sát và tập áp dụng công cụ AI để giải quyết vấn đề đơn giản (tìm kiếm giải pháp/phương án khắc phục khó khăn trong học tập).

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Đạo đức 5 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay