Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 5 Tiết 7: Ôn nhạc cụ, Thường thức Đàn nhị

CHỦ ĐỀ 2: GIAI ĐIỆU QUÊ HƯƠNG

TIẾT 7: ÔN NHẠC CỤ; THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: ĐÀN NHỊ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

• Ôn tập nhạc cụ:
  • Luyện tập và củng cố kĩ năng sử dụng nhạc cụ thể hiện tiết tấu và nhạc cụ thể hiện giai điệu đã học ở tiết trước.
• Thường thức âm nhạc - Đàn nhị:
  • Khái niệm: Đàn nhị là nhạc cụ truyền thống phổ biến tại Việt Nam.
  • Tên gọi khác: Đờn cò, nhị líu, cò ke (tùy theo từng địa phương).
  • Cấu tạo cốt lõi: Gồm 2 dây nối từ trục dây đến bầu đàn; cung vĩ làm bằng tre/gỗ mắc lông đuôi ngựa hoặc dây ni-lông đặt xen giữa hai dây đàn. Các bộ phận chính nhìn thấy trên sơ đồ gồm: Trục dây, Dây đàn, Cần đàn, Cung vĩ, Bầu đàn.
  • Cách tạo âm thanh: Người chơi cầm cung vĩ kéo đẩy lên dây đàn.
  • Đặc điểm âm sắc & vai trò: Tiếng đàn réo rắt, mượt mà, thể hiện nhiều tính chất âm nhạc (nhẹ nhàng, sâu lắng đến sôi nổi, vui tươi); dùng để đệm cho hát, độc tấu, hoặc hòa tấu.
  • Ví dụ tác phẩm: Độc tấu đàn nhị "Tình quê hương" (Sáng tác: Thao Giang).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Thành thục nhạc cụ: Hoàn thiện kĩ năng thực hành gõ đệm tiết tấu hoặc thổi giai điệu bài tập nhạc cụ đã chọn.
2. Nhận diện nhạc cụ dân tộc: Nhớ chính xác tên gọi, chất liệu cấu tạo cơ bản và các bộ phận chính của đàn nhị.
3. Hiểu nguyên lý phát âm: Nắm được cơ chế tạo âm thanh của đàn nhị bằng cách dùng cung vĩ ma sát vào dây đàn.
4. Cảm thụ âm sắc: Nhận biết được đặc trưng âm sắc réo rắt, mượt mà của đàn nhị khi nghe tác phẩm cụ thể.
5. Ghi nhớ tác phẩm tiêu biểu: Nhận biết tác phẩm độc tấu đàn nhị Tình quê hương của nhạc sĩ Thao Giang.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề
  • Tiêu đề chính: Chủ đề 2: Giai điệu quê hương - Tiết 7.
  • Nội dung: Ôn nhạc cụ; Thường thức âm nhạc: Đàn nhị.
• Slide 2: Ôn tập nhạc cụ
  • Tiêu đề: Thực hành ôn tập nhạc cụ.
  • Nội dung: Ôn tập gõ hình tiết tấu hoặc diễn tấu giai điệu (Recorder/Kèn phím) theo nhóm hoặc cá nhân.
• Slide 3: Giới thiệu Đàn nhị
  • Tiêu đề: Thường thức âm nhạc: Đàn nhị.
  • Nội dung: Nhạc cụ truyền thống Việt Nam; các tên gọi khác: đờn cò, nhị líu, cò ke.
• Slide 4: Sơ đồ cấu tạo Đàn nhị
  • Tiêu đề: Cấu tạo của đàn nhị.
  • Nội dung: Hình ảnh chú thích các bộ phận: Trục dây, Cần đàn, Dây đàn, Cung vĩ, Bầu đàn. Đặc điểm cung vĩ và hệ thống 2 dây.
• Slide 5: Nguyên lý hoạt động & Vai trò
  • Tiêu đề: Cách diễn tấu và đặc điểm âm sắc.
  • Nội dung: Dùng cung vĩ kéo đẩy tạo âm thanh; Âm sắc réo rắt, mượt mượt; Vai trò: Đệm cho hát, độc tấu, hòa tấu.
• Slide 6: Thưởng thức âm nhạc
  • Tiêu đề: Nghe tác phẩm "Tình quê hương".
  • Nội dung: Nghe trích đoạn độc tấu đàn nhị của tác giả Thao Giang; Học sinh nêu cảm nhận sau khi nghe.
• Slide 7: Củng cố & Dặn dò
  • Tiêu đề: Tổng kết tiết học.
  • Nội dung: Câu hỏi ngắn ôn lại cấu tạo đàn nhị; Dặn dò chuẩn bị cho Tiết 8 (Vận dụng – Sáng tạo).