Giáo án tích hợp AI LSĐL 4 Bài 5: Dân cư và hoạt động sản xuất ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc

BÀI 5: DÂN CƯ VÀ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT Ở VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN NÚI PHÍA BẮC

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Dân cư

• Đặc điểm: Vùng có diện tích rộng nhưng ít dân, dân cư phân bố không đồng đều giữa các tỉnh và giữa khu vực miền núi với trung du.
• Thành phần: Là nơi sinh sống của nhiều dân tộc như: Mường, Thái, Dao, Mông, Tày, Nùng, Kinh... với sự đa dạng về tiếng nói, tập quán và trang phục.

2. Cách thức khai thác tự nhiên

• Làm ruộng bậc thang: Là hình thức xẻ sườn núi thành bậc phẳng để trồng lúa nước trên đất dốc.
  • Ví dụ: Ruộng bậc thang Mù Cang Chải.
• Xây dựng công trình thuỷ điện: Tận dụng tiềm năng sông ngòi để cung cấp điện và giảm lũ cho vùng đồng bằng.
  • Ví dụ: Nhà máy thuỷ điện Thác Bà trên sông Chảy.
• Khai thác khoáng sản: Là hoạt động kinh tế quan trọng, dùng khoáng sản làm nguyên liệu và nhiên liệu cho công nghiệp.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Vùng Trung du và miền núi phía Bắc có số dân khoảng 13 triệu người (năm 2024), cư trú với mật độ khác nhau.
2. Sự đa dạng về dân tộc tạo nên bản sắc văn hóa phong phú, đặc trưng cho vùng.
3. Ruộng bậc thang là phương thức canh tác hiệu quả giúp đảm bảo lương thực, hạn chế phá rừng làm nương rẫy và thu hút du lịch.
4. Hệ thống thủy điện đóng vai trò chủ đạo trong việc cung cấp năng lượng và điều tiết lũ cho khu vực.
5. Hoạt động khai thác khoáng sản cung cấp tài nguyên thiết yếu cho các ngành công nghiệp chế biến.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề
  • Tiêu đề: Bài 5: Dân cư và hoạt động sản xuất ở vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
• Slide 2: Đặc điểm dân cư
  • Nội dung: Tổng quan số dân; Sự đa dạng dân tộc (Mường, Thái, Mông, Tày...); Đặc điểm phân bố dân cư.
• Slide 3: Làm ruộng bậc thang
  • Nội dung: Khái niệm; Vai trò đối với đời sống và du lịch; Hình ảnh ruộng bậc thang tiêu biểu.
• Slide 4: Công trình thuỷ điện
  • Nội dung: Tiềm năng sông ngòi; Lợi ích của thủy điện (điện năng, giảm lũ); Ví dụ tiêu biểu.
• Slide 5: Khai thác khoáng sản
  • Nội dung: Tầm quan trọng của khoáng sản; Quy trình (khai thác - vận chuyển - chế biến); Các khoáng sản chính.
• Slide 6: Tổng kết & Vận dụng
  • Nội dung: Luyện tập vẽ sơ đồ tư duy cách thức khai thác tự nhiên; Hướng dẫn sưu tầm ảnh về các dân tộc.