Thức ăn, đồ uống có lợi: Thức ăn tươi sống được chế biến hợp vệ sinh, đầy đủ chất dinh dưỡng; đồ uống lành mạnh.
- Ví dụ tiêu biểu: Sữa, nước lọc, cơm, cá, thịt, các loại rau xanh, trái cây tươi (chuối, salad...).
Thức ăn, đồ uống không có lợi: Thức ăn ôi thiu, ẩm mốc, nhiều dầu mỡ; đồ ăn vặt chứa nhiều phẩm màu; đồ uống nhiều đường, có ga hoặc chất kích thích.
- Ví dụ tiêu biểu: Bim bim, nước ngọt có ga, khoai tây chiên, gà rán, thức ăn có màu và mùi lạ, quả chưa rửa sạch hoặc nước lã chưa đun sôi.

2. Những việc cần làm và cần tránh để bảo vệ cơ quan tiêu hoá

Việc cần làm (Thói quen ăn uống, sinh hoạt hợp lý):
- Ăn uống đầy đủ chất, hợp vệ sinh; ăn chậm, nhai kỹ.
- Rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
- Che đậy thức ăn cẩn thận bằng lồng bàn để tránh ruồi nhặng.
- Sau khi ăn no cần nghỉ ngơi hợp lý để dạ dày dễ dàng tiêu hoá thức ăn.
Việc cần tránh:
- Ăn quá nhanh; bỏ bữa (đặc biệt là không ăn bữa sáng).
- Ăn thức ăn chưa nấu chín hoặc đồ ăn lề đường có ruồi nhặng bu.
- Ăn xong đi ngủ ngay, hoặc chạy nhảy, nô đùa sau khi ăn no.
Ví dụ tiêu biểu: Khi bạn rủ đi đá bóng ngay sau khi vừa ăn cơm xong, em cần từ chối và đợi nghỉ ngơi một lúc để tránh bị đau dạ dày.

3. Hậu quả của việc ăn uống và sinh hoạt chưa hợp lý

Bệnh về đường tiêu hoá: Ăn uống không hợp vệ sinh và sinh hoạt sai cách dễ dẫn đến tiêu chảy, táo bón, đau dạ dày...
Bệnh giun sán: Có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như rối loạn tiêu hoá, thiếu máu, suy nhược cơ thể...
Ví dụ tiêu biểu: Ăn hoa quả vừa hái từ trên cây xuống mà không rửa sạch sẽ có nguy cơ cao bị nhiễm trứng giun và vi khuẩn gây tiêu chảy.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Việc lựa chọn thức ăn tươi ngon, giàu dinh dưỡng và uống nước chín có vai trò quyết định đối với sức khỏe của hệ tiêu hoá.
Hãy duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh để ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể.
Thực hiện quy tắc ăn uống khoa học: ăn đúng giờ, không bỏ bữa sáng, nhai kỹ giúp giảm bớt áp lực co bóp cho dạ dày.
Tuyệt đối không chạy nhảy, tập thể thao hay nô đùa ngay sau khi ăn no để phòng tránh bệnh đau dạ dày.
Thói quen ăn uống không vệ sinh là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tiêu chảy, ngộ độc thức ăn, táo bón và nhiễm giun sán.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (TỐI GIẢN)

Slide 1: Tiêu đề bài học

Tiêu đề: Bài 19: Chăm sóc và bảo vệ cơ quan tiêu hoá
Nội dung chính: Chủ đề 5: Con người và sức khỏe (Tự nhiên và Xã hội lớp 3 - Kết nối tri thức).

Slide 2: Lựa chọn thực phẩm thông minh

Tiêu đề: Thức ăn có lợi và không có lợi
Nội dung chính: Phân loại thực phẩm có lợi (sữa, rau quả, cá thịt tươi...) và thực phẩm có hại (bim bim, đồ ăn thiu mốc, nước ngọt có ga).

Slide 3: Thói quen vệ sinh ăn uống

Tiêu đề: Giữ vệ sinh trước và trong bữa ăn
Nội dung chính: Quy tắc: Rửa tay sạch bằng xà phòng; Che đậy thức ăn tránh ruồi nhặng; Ăn chín uống sôi.

Slide 4: Thói quen sinh hoạt khoa học

Tiêu đề: Ăn uống đúng cách để bảo vệ dạ dày
Nội dung chính: Quy tắc: Không bỏ bữa sáng; Nhai kỹ trước khi nuốt; Nghỉ ngơi hợp lý sau khi ăn (Không chạy nhảy, không đi ngủ ngay).

Slide 5: Nguy cơ từ thói quen xấu

Tiêu đề: Hậu quả khi chăm sóc hệ tiêu hoá sai cách
Nội dung chính: Các căn bệnh thường gặp: Đau dạ dày, tiêu chảy, táo bón và nhiễm giun sán (dẫn đến thiếu máu, suy nhược cơ thể).

Slide 6: Thực hành và Tổng kết

Tiêu đề: Em tự xây dựng thực đơn và thói quen lành mạnh
Nội dung chính: Thiết lập bảng thói quen ăn uống hằng ngày. Cam kết thực hiện: "Ăn sạch - Nhai kỹ - Nghỉ ngơi sau khi ăn".