Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Âm nhạc 11

Ngày soạn:…/…/… 

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 1: KĨ NĂNG BIỂU DIỄN THANH NHẠC

BÀI 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KĨ NĂNG BIỂU DIỄN THANH NHẠC

I. MỤC TIÊU 

1. Kiến thức

Bài học này HS học sẽ:

• Xác định được các kĩ thuật biểu diễn thanh nhạc trước công chúng.
• Xác định được thể loại, nội dung, cấu trúc và hình thức biểu diễn thanh nhạc.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Thực hiện được các kĩ năng biểu diễn thanh nhạc trước công chúng.
• Phân tích được các tiết mục biểu diễn thanh nhạc.
• Vận dụng được kĩ thuật biểu diễn vào các thể loại ca hát có nội dung và tính chất âm nhạc khác nhau.

Năng lực số:

• Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số: Áp dụng kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số (1.1.NC1b).
• Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số: Thực hiện đánh giá được độ tin cậy và tính chính xác của các nguồn dữ liệu, thông tin và nội dung số (1.2.NC1a).
• Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ: Sử dụng được các cách khác nhau để điều chỉnh và tùy chỉnh môi trường số theo nhu cầu cá nhân (5.2.NC1b).
• Sử dụng Trí tuệ nhân tạo: Sử dụng hiệu quả hệ thống AI để tạo nội dung, khám phá kiến thức và giải quyết vấn đề (6.2.NC1b).

Năng lực AI:

• 11.C3.MR1 (Các kĩ thuật và ứng dụng AI): Vận dụng được một số kĩ thuật prompt nâng cao như: ràng buộc định dạng đầu ra, chia nhỏ nhiệm vụ để tìm kiếm, tổng hợp và phân tích kiến thức chuyên sâu về các bài tập tâm lý học biểu diễn, kỹ thuật giảm run sấn khấu một cách hiệu quả.

3. Phẩm chất

• Có ý thức và thái độ tích cực trong giờ học. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Âm nhạc 11.
• File âm thanh và hình ảnh, phương tiện nghe nhìn, nhạc cụ,...
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Thiết bị và hạ tầng số bổ sung: Nền tảng lớp học ảo (LMS), tài khoản công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ học tập (Gemini / ChatGPT / Copilot), hệ sinh thái Google Workspace (Google Docs).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/ website kenhhoctap.edu.vn.

2. Đối với học sinh

• SGK Chuyên đề học tập Âm nhạc 11.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Xác định được một số yếu tố tác động tới chất lượng của biểu diễn thanh nhạc.

b. Nội dung: Xem một số trích đoạn biểu diễn thanh nhạc và nhận xét phần biểu diễn của người hát trong các trích đoạn.

c. Sản phẩm: HS chỉ ra được một số động tác biểu diễn trong thanh nhạc; phân tích được các yếu tố tác động tới chất lượng của phần biểu diễn và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS cả lớp xem một số video clip có hình thức biểu diễn và tính chất âm nhạc khác nhau:

+ Tam ca:

https://youtu.be/efgTvhWHb0o

+ Tốp ca:

https://youtu.be/sYOEhg4B1xg (1p20 - 5p40) 

- GV chia HS thành các nhóm nhỏ (4 – 6 HS/nhóm) và trả lời câu hỏi: Nhận xét về các biểu cảm, cử chỉ hành động của người biểu diễn thông qua các tác phẩm.

- GV phân tích những yếu tố tác động tới chất lượng của phần biểu diễn.

- GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân kết nối mạng Internet của lớp học, áp dụng kỹ thuật tìm kiếm nâng cao bằng cách kết hợp toán tử dấu cộng và dấu ngoặc kép (nhập từ khóa: "tam ca" + "kĩ thuật biểu diễn sân khấu") trên công cụ tìm kiếm Google để nhanh chóng tra cứu và đối chiếu các biểu cảm hình thể cơ bản, làm phong phú thêm cơ sở lý luận cho hoạt động thảo luận nhóm.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tập trung quan sát, lắng nghe video, clip.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện một số nhóm trình bày kết quả thảo luận:

+ Video biểu diễn tam ca: Giọng cao, kết hợp hài hòa, nhịp nhàng từ giọng hát đến động tác biểu diễn.

+ Video biểu diễn tốp ca: Giọng trong sáng, cao, vừa hùng tráng vừa tình cảm. Người hát đã thổi hồn vào bài hát.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn hóa kiến thức.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 1 – Những vấn đề chung về kĩ năng biểu diễn thanh nhạc.

[1.1.NC1b: HSáp dụng kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Kĩ thuật biểu diễn thanh nhạc trước công chúng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định được một số kĩ thuật biểu diễn thanh nhạc.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS nêu một số kĩ năng biểu diễn trong thanh nhạc.

c. Sản phẩm: HS thực hiện một số kĩ năng biểu diễn trong thanh nhạc.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Các tình huống trên sân khấu

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết được các tình huống trên sân khấu và biện pháp xử lí.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS phân tích tiết mục biểu diễn.

c. Sản phẩm: HS nhận diện được cách xử lí một số tình huống khi biểu diễn trên sân khấu.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3: Phân tích tiết mục biểu diễn thanh nhạc

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận thấy được sự đa dạng trong cách thức biểu diễn. Trình bày được cách vận dụng kĩ thuật biểu diễn vào các thể loại ca hát có nội dung và tính chất âm nhạc khác nhau.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS phân tích tiết mục biểu diễn.

c. Sản phẩm: HS nhận ra được sự khác biệt khi biểu diễn các tiết mục có nội dung và tính chất âm nhạc khác nhau.

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS phân tích được các kĩ năng cơ bản trong biểu diễn thanh nhạc.

b. Nội dung: 

- Trình bày một số kĩ năng biểu diễn thanh nhạc.

- Mô tả cách biểu diễn các ca khúc mang tính chất trữ tình và tính chất hoạt bát, vui tươi.

- Kể tên một số sự cố thường gặp khi biểu diễn trên sân khấu và cách khắc phục.

c. Sản phẩm: 

- HS thực hiện được một số kĩ năng biểu diễn thanh nhạc.

- HS mô tả cách biểu diễn các ca khúc mang tính chất trữ tình và tính chất hoạt bát, vui tươi.

- HS nhận dạng được một số tình huống và sự cố thường gặp khi biểu diễn trên sân khấu và cách khắc phục.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Bài tập trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho học sinh chơi trò chơi trắc nghiệm trên trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài:

+ GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân đăng nhập hệ thống Quizizz do GV thiết lập, tham gia trò chơi trắc nghiệm:

Câu 1. Kĩ năng biểu diễn thanh nhạc được hiểu là khả năng người biểu diễn vận dụng những kiến thức thu nhận được trong lĩnh vực thanh nhạc để làm gì?

A. Sáng tác và phối khí cho ca khúc.

B. Trình bày trước công chúng.

C. Thu âm và biên tập âm thanh.

D. Phân tích cấu tạo của nhạc cụ.

Câu 2. Khi biểu diễn thanh nhạc, ánh mắt của người hát có vai trò chủ yếu nào sau đây?

A. Giúp thể hiện cảm xúc và tạo sự giao tiếp với khán giả.

B. Giúp người hát xác định chính xác cao độ.

C. Giúp tăng âm lượng của giọng hát.

D. Giúp người hát ghi nhớ toàn bộ lời ca.

Câu 3. Khi sử dụng micrô biểu diễn, người hát nên cầm micrô như thế nào?

A. Hướng micrô thẳng vào loa để âm thanh rõ hơn.

B. Cầm micrô theo hướng khoảng 45° so với người.

C. Luôn đặt micrô sát miệng trong mọi trường hợp.

D. Để micrô cách miệng trên 1 mét.

Câu 4. Hình thức ca hát nào là sự kết hợp giọng hát của hai người, có thể gồm hai giọng nữ, hai giọng nam hoặc một giọng nam với một giọng nữ?

A. Đơn ca.

B. Tam ca.

C. Song ca.

D. Hợp xướng.

Câu 5. Đặc điểm nào sau đây phù hợp nhất với hình thức hợp xướng?

A. Chỉ do một người thể hiện.

B. Kết hợp giọng hát của đúng ba người.

C. Thường gồm từ bốn đến khoảng tám người.

D. Có nhiều người và nhiều loại giọng, thường chia thành nhiều bè.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân về để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).   

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời cá nhân HS trả lời lần lượt các câu hỏi:

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.

[5.2.NC1b: HS áp dụng công cụ số để giải quyết nhu cầu và tự tùy biến môi trường số phù hợp.]

Nhiệm vụ 2: Bài tập luyện tập

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành các nhóm (4 – 6 HS/nhóm) và thực hành luyện tập.

- GV hướng dẫn HS thực hành các nội dung luyện tập:

+ Hãy nhóm các cử chỉ, động tác biểu diễn thanh nhạc trên sân khấu. Lập một số động tác riêng cho bản thân và luyện tập các động tác đó.

+ Hãy mô tả cách biểu diễn ca khúc trữ tình.

+ Thực hành phân tích một tiết mục biểu diễn thanh nhạc mà em yêu thích.

+ Kể tên một số sự cố thường gặp khi biểu diễn trước công chúng và cách khắc phục.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS luyện tập nhóm theo hướng dẫn của GV.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại điện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi:

+ Ca khúc trữ tình là thể loại ca khúc có tiết tấu chậm rãi, thong thả. Tùy theo tính chất ca khúc để có thể xử lí biểu diễn một cách phù hợp.

+ Một số sự cố thường gặp khi biểu diễn trước công chúng: 

• Run, mất bình tĩnh: Hít thở sâu, thả lỏng cơ thể; Ánh mắt không nên nhìn một phía, nên nhìn xa; Hạn chế di chuyển để tập trung vào phần hát.
• Quên lời: Chuyển ngân nga giai điệu bị quên lời bằng nguyên âm hoặc âm ngậm; Tiếp tục biểu diễn bằng ánh mắt, biểu cảm khuôn mặt, chủ động hát câu tiếp theo.
• Micrô không lên tiếng: Không quay ngang, nhìn dọc hay vỗ lên đầu micrô; Hát và biểu diễn bình thường, tích cực giao lưu với khán giả bằng ánh mắt, biểu cảm và động tác biểu diễn.

- GV yêu cầu một số HS thể hiện phần trình diễn.

- GV yêu cầu một số HS nhận xét phần trình diễn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn và sửa lỗi của HS.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS biết vận dụng các kĩ năng biểu diễn thanh nhạc vào ca khúc yêu thích. 

b. Nội dung: Thực hành các kĩ năng biểu diễn trên các tác phẩm có nội dung và tính chất âm nhạc khác nhau.

c. Sản phẩm: HS vận dụng được một số kĩ năng biểu diễn trong thanh nhạc vào ca khúc yêu thích.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy lên ý tưởng và vận dụng các kĩ năng biểu diễn cơ bản vào các ca khúc yêu thích.

- GV hướng dẫn HS lên ý tưởng, vận dụng các kĩ năng biểu diễn thanh nhạc vào ca khúc yêu thích.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lên ý tưởng và vận dụng các kĩ năng biểu diễn cơ bản vào các ca khúc em yêu thích. 

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS xung phong biểu diễn bài hát em yêu thích. 

- Các HS khác lắng nghe, quan sát, cổ vũ cho phần trình diễn của bạn. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của HS.

- GV kết thúc bài học. 

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Tự lên ý tưởng và vận dụng các kĩ năng biểu diễn cơ bản vào các ca khúc em yêu thích. 

- Đọc và tìm hiểu trước Bài 2: Thực hành biểu diễn đơn ca, song ca.