Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Âm nhạc 12

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 1: PHẦN MỀM CHÉP NHẠC

BÀI 1: PHẦN MỀM CHÉP NHẠC MUSESCORE

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Tải và cài đặt được phần mềm chép nhạc MuseScore.
• Nhập được dữ liệu liên quan đến bản nhạc.
• Hiểu và khai thác được các tính năng cơ bản của phần mềm chép nhạc MuseScore.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Sẵn sàng đón nhận và quyết tâm vượt qua thử thách trong học tập và đời sống.
• Vận dụng một cách linh hoạt những kiến thức, kĩ năng đọc học tập để hoàn thành nhiệm vụ.

Năng lực riêng:

• Biết cách tải và cài đặt phần mềm MuseScore.
• Thực hiện chép trích đoạn bài hát Hãy hát lên bằng phần mềm MuseScore.

Năng lực số:

• Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số (1.2.NC1a): Phân tích, đánh giá độ tin cậy và tính an toàn của liên kết tải phần mềm trước khi khởi chạy
• Bảo vệ sức khỏe và an sinh số (4.3.NC1b): Áp dụng các tư thế và nguyên tắc học tập khoa học để tránh mệt mỏi, mỏi mắt khi làm việc với phần mềm chép nhạc
• Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ (5.2.NC1b): Tùy chỉnh các thiết lập hiển thị (Zoom, ngôn ngữ, bảng công cụ) trong phần mềm theo nhu cầu thị lực cá nhân
• Sử dụng Trí tuệ nhân tạo (6.2NC1b): Tinh chỉnh câu lệnh có cấu trúc (prompt) để AI giải thích các tính năng nâng cao hoặc xử lý lỗi của phần mềm.

Năng lực AI:

• 12.B2.1 (Đạo đức AI): Xác định được mức độ rủi ro khi sử dụng AI có thể dẫn đến vi phạm quy định của nhà trường hoặc các quy định pháp luật liên quan (thông qua việc nhận diện và phân tích rủi ro vi phạm bản quyền tác giả khi lạm dụng công nghệ AI tự động quét và số hóa các bản nhạc có bản quyền).

3. Phẩm chất

• Tích cực tìm tòi và sáng tạo trong học tập, có ý chí vượt qua khó khăn để đạt kết quả tốt trong học tập.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề Âm nhạc 12.
• Máy tính, máy chiếu.
• Thiết bị và hạ tầng số bổ sung: Nền tảng lớp học ảo (LMS), tài khoản công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ học tập (Gemini / ChatGPT / Copilot), hệ sinh thái Google Workspace (Google Docs).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/ website kenhhoctap.edu.vn.

2. Đối với học sinh

• SGK Chuyên đề Âm nhạc 12.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú, tích cực cho HS để chuẩn bị bước vào bài học mới.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS so sánh một bản nhạc chép tay và một bản nhạc chép bằng phần mềm.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về so sánh một bản nhạc chép tay và một bản nhạc chép bằng phần mềm và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và thực hiện nhiệm vụ: Quan sát và nhận xét, so sánh một bản nhạc chép tay và một bản nhạc chép bằng phần mềm.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình ảnh về bản nhạc chép tay và bản nhạc chép bằng phần mềm.

- GV gợi ý cho HS sử dụng laptop cá nhân, áp dụng kỹ thuật tìm kiếm nâng cao với toán tử dấu ngoặc kép (nhập từ khóa: "bản nhạc chép tay cổ" AND "bản nhạc số") tại Google Images để định vị, tải về và quan sát thêm các mẫu so sánh trực quan đa dạng trên mạng Internet phục vụ cho việc thảo luận cặp đôi.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận cặp đôi và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo luận:

- GV yêu cầu HS lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, và chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 1 – Phần mềm chép nhạc MuseScore.

[1.1.NC1b: HS sử dụng được thiết bị cá nhân để tìm kiếm thông tin phục vụ cho bài học.]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Giới thiệu khái quát về phần mềm MuseScore

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được khái quát phần mềm MuseScore.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu về phần mềm MuseScore.

c. Sản phẩm: HS trình bày về phần mềm MuseScore và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Tải về và cài đặt

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách tải và cài đặt phần mềm MuseScore.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách tải và cài đặt phần mềm MuseScore.

c. Sản phẩm: HS thực hiện tải và cài đặt phần mềm MuseScore và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3: Thay đổi giao diện ngôn ngữ tiếng Việt

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách thay đổi giao diện ngôn ngữ tiếng Việt.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách thay đổi giao diện ngôn ngữ tiếng Việt.

c. Sản phẩm: HS thực hiện thay đổi giao diện ngôn ngữ tiếng Việt và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 4: Các bước chuẩn bị cho việc chép nhạc

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được các bước chuẩn bị cho việc chép nhạc.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu các bước chuẩn bị cho việc chép nhạc.

c. Sản phẩm: HS thực hiện các bước chuẩn bị cho việc chép nhạc và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về phần mềm chép nhạc MuseScore.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc theo nhóm, thực hiện nhiệm vụ phần Luyện tập SGK tr.8.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về địa chỉ trang chủ của MuseScore và chuẩn bị chép trích đoạn ca khúc Hãy hát lên.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Bài tập trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho học sinh chơi trò chơi trắc nghiệm trên trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài:

+ GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân đăng nhập hệ thống Quizizz do GV thiết lập, tham gia trò chơi trắc nghiệm:

Câu 1. Phần mềm MuseScore có thể chạy trên những hệ điều hành nào sau đây?

A. Chỉ Windows và macOS.

B. Windows, macOS và Linux.

C. Chỉ Windows và Linux.

D. Android và iOS.

Câu 2. Để thay đổi giao diện MuseScore sang tiếng Việt, sau khi chọn Edit → Preferences, người dùng cần thực hiện thao tác nào?

A. Chọn General → Treble Clef.

B. Chọn Languages → Tiếng Việt.

C. Chọn File → Languages.

D. Chọn View → Tiếng Việt.

Câu 3. Khi chuẩn bị chép một bản nhạc mới trong MuseScore, thao tác đầu tiên là gì?

A. Nhập tên nhạc sĩ.

B. Chọn hoá biểu.

C. Tạo bản nhạc mới.

D. Nhập số chỉ nhịp.

Câu 4. Trong cửa sổ Thông tin bản nhạc bổ sung, mục Số chỉ nhịp có chức năng nào sau đây?

A. Xác định giọng của bản nhạc.

B. Xác định số phách và loại nốt biểu thị một phách trong mỗi ô nhịp.

C. Xác định tốc độ trình diễn của bản nhạc.

D. Xác định tổng số ô nhịp của bản nhạc.

Câu 5. Khi thiết lập bản nhạc mới trong MuseScore, muốn tạo ô nhịp lấy đà, người dùng cần thực hiện thao tác nào?

A. Chọn “Tạo ô nhịp lấy đà” và nhập số phách lấy đà.

B. Chọn “Hiển số chỉ nhịp độ trong bản nhạc của tôi”.

C. Thay đổi số chỉ nhịp thành 1/4.

D. Giảm số lượng ô nhịp ban đầu.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân về để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).   

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời cá nhân HS trả lời lần lượt các câu hỏi:

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.

[5.2.NC1b: HS áp dụng công cụ số để giải quyết nhu cầu và tự tùy biến môi trường số phù hợp.]

Nhiệm vụ 2: Bài tập luyện tập

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành các nhóm. 

- GV yêu cầu các nhóm thảo luận và thực hiện nhiệm vụ Luyện tập SGK tr.8:

+ Hãy cho biết địa chỉ trang chủ của MuseScore. Truy cập và tải về phiên bản MuseScore mới nhất.

+ Tiến hành các bước chuẩn bị cho việc chép trích đoạn ca khúc Hãy hát lên (SGK Âm nhạc 12, tr.29).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm, lắng nghe GV hướng dẫn.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện HS trình bày bài trước lớp.

- GV yêu cầu HS khác quan sát, nhận xét phần trình bày của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV lắng nghe và sửa sai cho HS.

- GV chuyển sang hoạt động mới.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức về phần mềm chép nhạc MuseScore.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc theo nhóm, thực hiện nhiệm vụ phần Vận dụng SGK tr.8.

c. Sản phẩm: HS thực hiện tải và lưu tệp tin cài đặt của phần mềm MuseScore vào USB.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 2 nhóm.

- GV giao nhiệm vụ cho từng nhóm thực hiện ở nhà: Tải và lưu tệp tin cài đặt của phần mềm MuseScore vào USB, cài đặt và thử làm các bước chuẩn bị đã được học trên một máy tính khác.

- Giáo viên lồng ghép định hướng đạo đức số và an toàn pháp lý kỉ nguyên AI: “Trong quá trình tự thực hành chép nhạc tại nhà, các em hoàn toàn có thể tìm hiểu thêm các tính năng ứng dụng AI hỗ trợ (như quét hình ảnh bản nhạc chụp để tự động chuyển đổi thành file nốt nhạc số). Tuy nhiên, các em cần nhận diện rõ rủi ro pháp lý: việc tự ý quét và số hóa các tác phẩm âm nhạc có bản quyền của các nhạc sĩ khi chưa được sự đồng ý của họ là hành vi vi phạm nghiêm trọng Luật Sở hữu trí tuệ và quy định liêm chính công nghệ của nhà trường. Chúng ta tuyệt đối không được lạm dụng AI để thực hiện các hành vi xâm hại bản quyền này.”

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe GV hướng dẫn.

- HS thực hiện ở nhà và báo cáo kết quả cho GV vào tiết học sau. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện HS trình bày bài trước lớp (vào tiết học sau).

- GV yêu cầu HS khác quan sát, nhận xét phần trình bày của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập 

- GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của HS.

- GV kết thúc tiết học.

[12.B2.1: Học sinh nhận biết, phân loại và xác định được mức độ rủi ro pháp lý về quyền tác giả khi ứng dụng các công cụ AI hỗ trợ số hóa nhạc phổ tại nhà, thể hiện trách nhiệm của một công dân số chuẩn mực.]

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ 

- Ôn lại kiến thức đã học Bài 1: Phần mềm chép nhạc MuseScore.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung kiến thức Bài 2: Những tính năng cơ bản của phần mềm chép nhạc MuseScore.