Giáo án tích hợp NLS Mĩ thuật 3 kết nối tri thức

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS, từng bước làm quen bài học.

b. Cách thức tiến hành

- GV cho HS quan sát một số hình ảnh và yêu cầu HS trả lời: Em có biết những hình ảnh dưới đây nói về các địa danh nào không?

- GV mời đại diện 2-3 HS trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung. 

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

+ GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV nhận xét, đánh giá. 

- GV dẫn dắt vào bài: Cảnh vật trong cuộc sống vô cùng đa dang, phong phú, nhiều màu sắc. Để biết được rõ hơn về sự đa dạng của cảnh vật trong cuộc sống, cũng như nắm được cách sử dụng yếu tố chính – phụ để thể hiện SPMT, sử dụng chất liệu phù hợp trong thực hành, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học  ngày hôm nay – Chủ đề 7: Cảnh vật quanh em. 

- HS trả lời: Các hình ảnh nói về các địa danh

+ Hình 1: Cầu Thê Húc (Hà Nội).

+ Hình 2: Chợ Bến Thành (Thành phó Hồ Chí Minh).

+ Hình 3: Ruộng bậc thang (Hà Giang). 

+ Hình 4: Bà Nà Hill (Đà Nẵng). 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát video và trả lời câu hỏi. 

- HS lắng nghe và bước vào bài học mới. 

6.1.CB1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.

2.1.CB1a: 

HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.CB1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Quan sát

a. Mục tiêu

- Nhận biết được sự đa dạng, phong phú về cảnh đẹp trong cuộc sống. 

- Nhận biết về vẻ đẹp của tranh phong cảnh qua các hình ảnh, màu sắc thể hiện trong tranh của họa sĩ và ảnh của nhiếp ảnh gia. 

- Nhận biết yếu tố tạo hình trong SPMT thể hiện chủ đề Cảnh vật quanh em. 

b. Cách tiến hành

Cảnh vật trong cuộc sống

- GV hướng dẫn HS quan sát một số hình ảnh về cảnh vật trong cuộc sống SGK tr.40 và trả lời câu hỏi:

+ Hình ảnh, màu sắc nào nổi bật trong mỗi bức ảnh trên?

+ Em biết những cảnh đẹp nào khác? Hãy miêu tả những cảnh đẹp đó. 

- GV mời đại diện 2-3 HS trả lời câu hỏi. HS nhận xét, bổ sung. 

- GV tổ chức cho HS quan sát thêm hình ảnh các vùng miền (đồng bằng, miền núi, biển đảo).

- GV thao tác trên máy tính và truy cập vào kho ảnh số của trường để cho HS quan sát chi tiết các danh lam thắng cảnh của địa phương.

Cảnh vật trong tranh vẽ

- GV chia HS thành các nhóm, hướng dẫn HS quan sát các cảnh vật trong tranh vẽ SGK tr.41 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Bức tranh thể hiện cảnh ở đâu?

+ Hình ảnh nào là chính, hình ảnh ảnh nào là phụ?

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thêm về tác giả của 2 bức tranh:

+ Họa sĩ Phan Kế An (1923-2018) là họa sĩ Việt Nam thành công với chất liệu sơn mài và sơn dầu. Tranh của ông thường vẽ về phong cảnh và sinh hoạt của người nông dân. “Nhớ một chiều Tây Bắc” là một trong những tác phẩm tranh sơn mài nổi tiếng được hoàn thành vào năm 1955 trong thời gian ông đang hoạt động tại chiến khu Việt Bắc. 

+ Họa sĩ Lưu Văn Sìn (1910-1983) là họa sĩ Việt Nam có nhiều tác phẩm tranh sơn dầu về đề tài phong cảnh miền núi và nông thôn. Bức tranh cảnh nông thôn thanh bình” được sáng tác vào năm 1958 và hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam. 

- GV mời 2-3 trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung. 

- GV kết luận:  

+ Cảnh vật trong cuộc sống rất phong phú, đa dạng. 

+ Hình ảnh chính – phụ của các cảnh vật được sắp xếp cân đối, làm nổi bật nội dung của tác phẩm. 

+ Màu sắc trong tranh được họa sĩ kết hợp hài hòa đã diễn tả sinh động không gian của cảnh vật. 

Cảnh vật trong sản phẩm mĩ thuật

- GV yêu cầu HS quan sát một số cảnh vật trong sản phẩm mĩ thuật SGK tr.42 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Bạn đã sử dụng chất liệu gì để thể hiện sản phẩm?

+ Hãy chỉ ra các hình ảnh chính, phụ trong sản phẩm của bạn. Hình ảnh nào được sắp xếp ở phía trước, hình ảnh nào nên đặt ở phía sau?

+ Bạn đã sử dụng những màu sắc gì để thể hiện cảnh vật trong từng sản phẩm?

+ Em sẽ chọn hình ảnh nào để thể hiện sản phẩm của mình?

- GV mời đại diện HS trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung.

- GV chốt lại:

+ Cách sắp xếp các hình ảnh chính – phụ, trước sau diễn tả không gian của cảnh vật trong từng SPMT.

+ Màu sắc trong từng SPMT thể hiện được nhiều sắc độ đậm – nhạt khác nhau, làm nổi bật khung cảnh trong SPMT. 

- GV cho HS quan sát thêm một số SPMT khác. 

- GV kết luận:

+ Có rất nhiều hình thức và nội dung để lựa chọn khi thực hiện chủ đề Cảnh vật quanh em. 

+ Muốn tạo được SPMT đẹp, cần chú ý đến cách sắp xếp các hình ảnh chính – phụ sao cho cân đối, làm nổi bật nội dung đã chọn. 

+ Nên sử dụng màu sắc có độ đậm – nhạt khác nhau để thể hiện cảnh vật sinh động và tươi vui hơn. 

- HS quan sát hình ảnh. 

- HS trả lời: 

+ Hình ảnh, màu sắc nổi bật trong mỗi bức tranh:

• Tranh 1: hình ảnh những con thuyền ở Chợ nổi Cái Răng (thành phố Cần Thơ). 
• Tranh 2: hình ảnh Tháp Rùa (Hà Nội). Màu sắc nổi bật là màu xanh. 
• Tranh 3: hình ảnh Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh). Màu sắc nổi bật là màu xanh. 

+ Miêu tả một số cảnh đẹp khác:

• Ruộng bậc thang: Đến mùa lúa chín dường như càng thêm tô sắc cho những thửa ruộng bậc thang. Thửa ruộng từng tầng lớp xếp lên nhau, vàng óng màu lúa chín và tỏa hương thơm ngát lưu luyến du khách khi tới xứ này.
• Cầu Thê Húc: với màu sơn son như một dải lụa mềm mại vắt qua làn nước xanh đặc trưng của Hồ Gươm, tạo nên vẻ đẹp hài hòa, bắt mắt. Cây cầu có ý nghĩa là “nơi lưu lại ánh sáng” hay “nơi ngưng tụ hào quang”.

- HS quan sát hình ảnh. 

- HS chia thành các nhóm, quan sát hình ảnh. 

- HS lắng nghe và ghi nhớ. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe và ghi nhớ. 

- HS quan sát SPMT và suy nghĩ trả lời câu hỏi. 

- HS trả lời câu hỏi. 

- HS lắng nghe và ghi nhớ. 

- HS quan sát hình ảnh. 

- HS lắng nghe và ghi nhớ. 

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: HS sử dụng hình thức yêu thích để thể hiện được SPMT về cảnh vật quanh em. 

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức cho HS thực hiện bài thực hành tạo một SPMT về cảnh vật quanh em bằng hình thức tự chọn (vẽ, xé dán hoặc dùng đất nặn). 

- GV hướng dẫn HS thực hiện SPMT theo nhóm:

+ Cách chọn nội dung: chọn cảnh vật ở không gian xa hoặc không gian gần, cảnh vật gần gũi quanh em, cảnh vật ở các điểm danh làm thắng cảnh,....

+ Chọn và sắp xếp các hình ảnh chính – phụ trước sau cho cân đối hợp lí, rõ trọng tâm, nội dung chủ đề.

+ Chọn và thể hiện màu sắc có đậm, nhạt, tươi vui để thể hiện. 

- GV hướng dẫn HS quan sát lại một số hình ảnh SGK tr.42.

- GV thực hiện thao tác trên máy tính, sử dụng AI tạo ảnh với câu lệnh từ HS: "Vẽ phong cảnh miền núi có nhà sàn và ruộng bậc thang" để HS thấy cách máy tính "tư duy" về cảnh vật.

Ví dụ: 

+ GV yêu cầu HS mô tả lại hình ảnh vừa nhìn thấy trên màn hình số. 

- GV thị phạm cho HS đặt câu hỏi cho công cụ AI: "Sắp xếp một ngôi nhà và ba cái cây như thế nào cho đẹp?" để tham khảo cách AI bố trí bố cục.

- GV yêu cầu các nhóm thực hiện SPMT, GV hỗ trợ (nếu cần thiết). 

- HS lắng nghe GV nêu yêu cầu. 

- HS lắng nghe GV nêu gợi ý.

- HS quan sát GV thị phạm. 

- HS mô tả lại hình ảnh vừa quan sát. 

- HS quan sát GV thị phạm. 

6.4.CB1a: HS biết sử dụng công cụ AI đơn giản (dưới sự hướng dẫn của GV) để tạo ra hình ảnh gợi ý về cảnh vật thiên nhiên từ lời nói hoặc văn bản ngắn.

6.4.CB1a: HS bước đầu hiểu cách dùng công nghệ để hỗ trợ tư duy bố cục.

Hoạt động 3: Thảo luận

a. Mục tiêu: HS biết cách nhận xét, đánh giá SPMT của bạn/nhóm.  

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm theo gợi ý:

+ Có những hình ảnh, màu sắc gì trong SPMT?

+ Chỉ ra các hình ảnh chính – phụ trong sản phẩm.

+ Chia sẻ cảm nhận về các sản phẩm. 

- GV mời đại diện các nhóm trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung. 

- GV yêu cầu các nhóm tiếp tục thảo luận, trả lời câu hỏi:

+ SPMT của bạn, nhóm bạn gợi cho em liên tưởng đến cảnh vật ở đâu?

+ Hãy chia sẻ về quá trình thực hiện SPMT của em/nhóm em.

- GV mời đại diện các nhóm trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung. 

- HS thảo luận theo nhóm GV đã chia. 

- HS trả lời câu hỏi. 

Hoạt động 4: Luyện tập

a. Mục tiêu

- HS ôn tập, củng cố lại kiến thức đã được học trong bài. 

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để củng cố toàn bài.

+ GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS để học sinh thực hiện làm bài. 

+ GV nêu lần lượt các câu hỏi:

Câu 1: Khi vẽ hoặc nặn một bức tranh phong cảnh, hình ảnh nào thường được gọi là 'Hình ảnh chính'?

A. Mặt trời và những đám mây trên cao.

B. Hình ảnh to, rõ ràng và nằm ở trung tâm của bức tranh.

C. Những chi tiết nhỏ xíu nằm ở góc tranh.

D. Những bụi cỏ ven đường.

Câu 2: Công cụ AI (Trí tuệ nhân tạo) đã giúp chúng ta điều gì khi bắt đầu sáng tạo SPMT?

A. AI gợi ý những hình ảnh mẫu về cảnh vật từ lời mô tả của em.

B. AI giúp em nặn đất nặn thật nhanh.

C. AI đi dọn dẹp vệ sinh lớp học sau giờ mĩ thuật.

D. AI vẽ hộ toàn bộ bài tập để em không cần làm gì.

Câu 3: Thiết bị bay thông minh (Flycam) giúp ích gì cho các họa sĩ khi muốn vẽ phong cảnh?

A. Dùng để chiếu sáng cho lớp học mĩ thuật.

B. Dùng để tưới nước cho cây xanh xung quanh.

C. Giúp nhìn thấy cảnh vật từ trên cao để có góc nhìn lạ và đẹp hơn.

D. Dùng để chở họa sĩ bay lên trời.

Câu 4: Sau khi hoàn thành sản phẩm mĩ thuật, vì sao em nên dùng máy tính bảng hoặc điện thoại để chụp ảnh lại?

A. Để làm hỏng bức tranh nhanh hơn.

B. Vì cô giáo bắt buộc phải làm như vậy mới được điểm cao.

C. Để lưu giữ tác phẩm của mình và chia sẻ cho người thân cùng xem.

D. Để chơi điện tử sau khi chụp xong.

Câu 5: Để bảo vệ cảnh quan thiên nhiên quanh em (như trong tranh em đã vẽ), hành động nào sau đây là đúng?

A. Vứt rác bừa bãi xuống hồ nước.

B. Vẽ bậy lên các bức tường của danh lam thắng cảnh.

C. Hái hoa, bẻ cành cây ở công viên để mang về nhà.

D. Giữ gìn vệ sinh chung và nhắc nhở mọi người không phá hoại cảnh đẹp.

- GV mời HS cùng tương tác với các câu hỏi thông qua ứng dụng. 

- GV nhận xét phần trả lời của học sinh. 

- GV chuyển qua hoạt động mới.

- HS tham gia trò chơi dưới sự hướng dẫn của GV.

+ Câu trả lời: 1B, 2A, 3C, 4C, 5D.

Hoạt động 5: Vận dụng

a. Mục tiêu

- HS tạo hình và khai thác cảnh đẹp để trang trí đồ chơi. 

- Hình thành khả năng kết nối tri thức đã học để tạo SPMT gắn với cuộc sống. 

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức cho HS quan sát các bước tạo hình, trang trí một chiếc ti vi trình chiếu có hình phong cảnh SGK tr.45:

- GV lưu ý cho HS các bước thực hiện:

+ Lựa chọn vật liệu để tạo dáng sản phẩm (hộp bìa, que gỗ, giấy trắng, giấy bìa màu, bút chì, bút lông, màu vẽ, kéo, keo dán, băng dính hai mặt,...).

+ Lựa chọn hình để trang trí: hình cảnh vật gần gũi quanh em như nhà, cây, hoa,....Cảnh vật ở nông thôn có lũy tre, bờ ao,...; cảnh vật bên bờ suối; cảnh vật ở trong rừng có cây, hóa, núi; danh lam thắng cảnh nổi tiếng,...

- GV lưu ý cho HS về kĩ thuật thực hiện:

+ Nối hai tờ giấy trắng tạo băng dài vừa với kích cỡ chiếc hộp ti vi. Vẽ hình cảnh vật ra giấy trắng và vẽ màu (vẽ hình ảnh to, nhỏ cân đối, chú ý đến yếu tố chính phụ làm nổi bật cho cảnh vật muốn thể hiện). 

+ Cắt bỏ một mặt của chiếc hộp. Đăt hai que gỗ vào vị trí hai bên và cắt một phần nhỏ ở chiếc hộp tạo vị trí cố định cho que gỗ có thể quay khi trình chiếu. 

+ Dán theo mép giấy hai bên phần đầu tranh vào hai que gỗ. Cuộn tranh theo 2 que gỗ có thể quay khi trình chiếu. 

+ Dán theo mép giấy hai bên phần đầu tranh vào hai que gỗ. Cuộn tranh theo hai que gỗ vừa với vị trí đặt vào ti vi. 

+ Cắt giấy bìa màu tạo phần thân trước ti vi và trang trí nút điều khiển ti vi. Dán cố định tạo hình mặt trước ti vi. 

+ Dán giấy màu quanh phần thân ti vi và tạo chân đế cho ti vi (sử dụng bìa) có thể đặt đứng trên mặt bàn. 

- GV mời 1-2 HS nhắc lại những lưu ý khi thực hiện SPMT. HS khác nhận xét, bổ sung.

- GV tổ chức cho HS thực hành SPMT theo nhóm. 

- GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Trưng bày, nhận xét cuối chủ đề

- GV tổ chức cho HS trưng bày SPMT cá nhân/nhóm, chia sẻ cảm nhận của bản thân và giới thiệu theo một số gợi ý sau:

+ Em/nhóm em đã sử dụng những hình ảnh, màu sắc nào để trang trí sản phẩm?

+ Trong các SPMT đã thực hiện, em thích SPMT nào nhất? Vì sao?

+ SPMT em thực hiện sẽ dành tặng ai?

- GV mời một số HS trình bày. HS khác nhận xét, bổ sung. 

- GV cùng HS nhận xét, đánh giá. 

- GV khích lệ, động viên HS.

- HS quan sát hình ảnh. 

- HS lắng nghe GV đưa ra gợi ý. 

- HS lắng nghe GV nêu lưu ý. 

- HS nhắc lại những lưu ý khi thực hiện SPMT. 

- Các nhóm thực hiện SPMT. 

- HS thực hiện trưng bày SPMT theo sự hướng dẫn của GV.