Giáo án NLS chuyên đề Hoá học 12 Bài 2: Cơ chế phản ứng thế

Giáo án chuyên đề NLS Hoá học 12 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 2: Cơ chế phản ứng thế. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ, tin học vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.

=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Hoá học 12

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 2: CƠ CHẾ PHẢN ỨNG THẾ

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức 

  • Trình bày được một số cơ chế phản ứng thế trong hóa học hữu cơ: Cơ chế thế gốc SR (vào carbon no của alkane), có chế thế electrophile SEAr (vào nhân thơm), cơ chế thế nucleophile SN1, SN2 (phản ứng thủy phân dẫn xuất halogen).
  • Giải thích được sự tạo thành sản phẩm và hướng của phản ứng thế gốc SR (cơ chế thế gốc SR vào carbon no của alkane).

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực tự chủ và tự học: Đọc SGK và tài liệu tham khảo, chủ động tìm hiểu khái niệm mới, rèn luyện kĩ năng mới và tìm kiếm câu trả lời cho các câu hỏi. 
  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, hợp tác với các thành viên trong nhóm/lớp, báo cáo kết quả,… trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng kiến thức bài học để tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề của cuộc sống hàng ngày có liên quan.

Năng lực hóa học: 

  • Năng lực nhận thức hóa học: Trình bày được một số cơ chế phản ứng thế trong hóa học hữu cơ: Cơ chế thế gốc SR (vào carbon no của alkane), có chế thế electrophile SEAr (vào nhân thơm), cơ chế thế nucleophile SN1, SN2 (phản ứng thủy phân dẫn xuất halogen).
  • Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Giải thích được sự tạo thành sản phẩm và hướng của phản ứng thế gốc SR (cơ chế thế gốc SR vào carbon no của alkane). 

Năng lực số:

  • [2.1.NC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS sử dụng thiết bị số, ứng dụng thảo luận và tương tác với video AI/mô phỏng 3D để trao đổi, tìm hiểu về các giai đoạn của cơ chế phản ứng thế SR, SEAr, SN1, SN2).
  • [2.4.NC1a]: Hợp tác thông qua công nghệ số - HS sử dụng bảng nhóm số Padlet/Google Docs để hợp tác thực hiện Phiếu bài tập 1, 2, 3 và báo cáo kết quả thảo luận nhóm.
  • [3.1.NC1a]: Phát triển nội dung số - HS sử dụng phần mềm sơ đồ tư duy số hoặc công cụ chỉnh sửa văn bản để hệ thống hóa toàn bộ 4 cơ chế phản ứng thế SR, SEAr, SN1, SN2 dưới dạng sơ đồ/bảng kiến thức số.

Năng lực AI:

  • [12.C2.MR1]: Ứng dụng AI trong học tập - HS đặt các câu lệnh prompt phù hợp cho Chatbot AI nhằm tìm kiếm gợi ý giải thích sự tạo thành tiểu phân trung gian carbocation và so sánh tốc độ phản ứng thế SN1/SN2.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực tiếp nhận kiến thức mới, tích cực giải quyết các vấn đề được nêu trong bài giảng hoặc trong hoạt động.
  • Trách nhiệm: Nhận thức đầy đủ trách nhiệm trong các hoạt động và hoàn thành hoạt động theo đúng thời gian và yêu cầu.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

  • KHBD, SGK, SGV, SBT Chuyên đề học tập Hóa học 12. 
  • Máy tính, máy chiếu, kết nối Internet.
  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
  • Công cụ số/AI: Phần mềm quản lý lớp học số (Padlet/Google Classroom), ứng dụng tạo câu hỏi trắc nghiệm tương tác (kenhhoctap.edu.vn/Google Forms), Trợ lý Chatbot AI hỗ trợ giải đáp (ChatGPT/Claude/Gemini).

2. Đối với học sinh

  • SGK, vở ghi. 

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Kích thích sự tò mò, khơi dậy hứng thú của HS về chủ đề sẽ học; tạo không khí lớp học sôi nổi, chờ đợi, thích thú.

b. Nội dung: HS trải nghiệm qua tình huống có vấn đề, trong đó chứa đựng những nội dung kiến thức, những kĩ năng để phát triển phẩm chất, năng lực mới.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về sản phẩm và loại phản ứng của một phản ứng hóa học hữu cơ đã học. 

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu HS: Viết phương trình hóa học của phản ứng monochlorine hóa methane, cho biết loại phản ứng.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS lắng nghe câu hỏi, suy nghĩ, thảo luận trả lời câu hỏi. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời: 

+ Phương trình hóa học: CH4 + Cl2 kenhhoctap CH3Cl + HCl.

+ Loại phản ứng: Phản ứng thế.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xét, kết luận và dẫn dắt HS vào bài học: Trên thực thế sản phẩm của phản ứng monochlorine hóa methane có lẫn một lượng nhỏ ethane. Để lí giải được tại sao lại có hiện tượng này, chúng ta cùng đi tìm hiểu cơ chế của phản ứng thông qua bài học ngày hôm nay – Bài 2: Cơ chế phản ứng thế.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu phản ứng thế gốc vào nguyên tử carbon no của alkane

a. Mục tiêu: Khái quát được các giai đoạn của phản ứng thế gốc vào nguyên tử carbon no của alkane. 

b. Nội dung: HS dựa vào kiến thức đã học của bài trước để thảo luận, trả lời các câu hỏi của GV. 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về các giai đoạn của phản ứng thế gốc vào nguyên tử carbon no của alkane. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

Hoạt động 2: Tìm hiểu phản ứng thế electrophile vào nhân thơm

a. Mục tiêu: Khái quát các giai đoạn của phản ứng thế electrophile vào nhân thơm. 

b. Nội dung: HS dựa vào kiến thức đã học của bài trước để thảo luận, trả lời các câu hỏi của GV. 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về các giai đoạn của phản ứng thế electrophile vào nhân thơm. 

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HSDỰ KIẾN SẢN PHẨMNLS/AI

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chia lớp thành 4 nhóm.

- GV yêu cầu các nhóm nghiên cứu thông tin mục II SGK trang 12 và hoàn thành Phiếu bài tập 2 (Đính kèm dưới hoạt động) trên nền tảng thảo luận nhóm số.

- GV hỗ trợ đoạn mô phỏng động 3D minh họa chuyển động cặp electron và sự tạo thành tác nhân electrophile FeBr3 + Br2kenhhoctap Br+ + [FeBr4]-. (Link video)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS nghiên cứu thông tin trong sách và hoàn thành phiếu bài tập. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời:

* Trả lời Phiếu bài tập: Đính kèm dưới hoạt động

- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức về phản ứng thế electrophile vào nhân thơm. 

- GV chuyển sang nội dung mới.

II. Phản ứng thế electrophile vào nhân thơm

- Các phản ứng thế nguyên tử hydrogen của vòng benzene (phản ứng halogen hóa, nitro hóa benzene) xảy ra theo cơ chế thế electrophile vào nhân thơm (SEAr).

Ví dụ: Cơ chế phản ứng monobromine hóa benzen:

kenhhoctap

2.4.NC1a: HS sử dụng công cụ hợp tác số để cùng các thành viên hoàn thành Phiếu bài tập 2.

2.1.NC1a: HS tương tác với mô phỏng động 3D biểu diễn sự di chuyển electron trong phản ứng thế SEAr.

   

PHIẾU BÀI TẬP 2

PHẢN ỨNG THẾ ELECTROPHILE VÀO NHÂN THƠM

Họ và tên: 

Lớp: 

Câu 1: Xét phản ứng thế của bromine vào benzene khi có xúc tác FeBr3 và đun nóng, tạo thành sản phẩm monobromo:

kenhhoctap

a) Tác nhân Br+ thuộc loại tác nhân nào?

….……………………………………………………………………………………

b) Viết PTHH trong các giai đoạn sau:

- Giai đoạn 1: Tạo thành tác nhân phản ứng Br+ (tương tác giữa Br2 và xúc tác FeBr3)

….……………………………………………………………………………………

- Giai đoạn 2: Tạo thành tiểu phân trung gian (tương tác giữa tác nhân Br+ và vòng benzene).

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

- Giai đoạn 3: Tạo thành sản phẩm và tái tạo xúc tác (tách proton khỏi tiểu phân trung gian)

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

Câu 2: Viết cơ chế của phản ứng hóa học sau:

kenhhoctap

(Biết rằng H2SO4 proton hóa nhóm -OH của HNO3, sau đó tách nước để tạo tác nhân electrophile +NO2).

………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

   

Gợi ý sản phẩm

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Hoá học 12 (cả năm) - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay