Giáo án NLS chuyên đề Lịch sử 11 CĐ 2 Phần 2: Chiến tranh lạnh (1947 - 1989); Phần 3: Chiến tranh, xung đột quân sự sau chiến tranh lạnh
Giáo án chuyên đề NLS Lịch sử 11 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) CĐ 2 Phần 2: Chiến tranh lạnh (1947 - 1989); Phần 3: Chiến tranh, xung đột quân sự sau chiến tranh lạnh. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ, tin học vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.
=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Lịch sử 11
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHUYÊN ĐỀ 2: CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH TRONG THẾ KỈ XX
(10 tiết)
I. MỤC TIÊU CHUYÊN ĐỀ
1. Kiến thức
Sau chuyên đề này, HS sẽ:
- Giải thích được nguyên nhân bùng nổ, hậu quả và tác động của hai cuộc chiến tranh thế giới (nửa đầu thế kỉ XX).
- Phân tích được khát vọng hòa bình và cuộc đấu tranh vì hòa bình của nhân dân thế giới giữa hai cuộc chiến tranh.
- Nêu được ý nghĩa của phong trào kháng chiến chống phát xít vì hòa bình của nhân dân thế giới trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Phân tích được ý nghĩa của cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Liên Xô.
- Nêu được nét chính về nguyên nhân, đặc điểm, hậu quả của Chiến tranh lạnh. Phân tích được nguyên nhân kết thúc và tác động của Chiến tranh lạnh.
- Giải thích được vì sao Chiến tranh lạnh, các cuộc chiến tranh, xung đột vẫn tiếp tục diễn ra.
- Sưu tầm tư liệu để tìm hiểu về cuộc đấu tranh vì hòa bình của nhân dân thế giới trong Chiến tranh lạnh. Nêu được nét chính về phong trào quốc tế ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam thông qua ví dụ cụ thể.
- Giải thích được vì sao cuộc đấu tranh vì hòa bình của nhân dân thế giới vẫn tiếp diễn sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc.
- Có ý thức trân trọng và góp phần tham gia vào cuộc đấu tranh vì hòa bình của nhân dân thế giới.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Tìm hiểu lịch sử: thông qua việc sưu tầm, khai thác và sử dụng tư liệu lịch sử để tìm hiểu cuộc đấu tranh vì hòa bình của nhân dân thế giới.
- Nhận thức và tư duy lịch sử: thông qua việc giải thích được cơ sở, nguồn gốc của hai cuộc chiến tranh thế giới, Chiến tranh lạnh; khát vọng hòa bình và cuộc đấu tranh vì hòa bình của nhân dân thế giới; phong trào quốc tế ủng hộ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam.
- Vận dụng kiến thức: hiểu biết nguồn gốc của chiến tranh, vận dụng vào việc ngăn ngừa chiến tranh; nhận thức rõ giá trị của hòa bình để góp phần vào cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình; hiểu được bản chất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam là chính nghĩa.
Năng lực số (NLS):
- 1.1.NC1b - Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số: HS chủ động xác định nhu cầu thông tin sử học, thiết lập chiến lược tra cứu và áp dụng các kĩ thuật tìm kiếm nâng cao (sử dụng toán tử logic "AND", lọc theo trang web tin cậy .org hoặc .gov.vn) để sưu tầm, chọn lọc tư liệu chính xác về Chiến tranh thế giới thứ nhất (ở Hoạt động 1) và xung đột khu vực (ở Hoạt động 5).
- 2.1.NC1a - Tương tác thông qua công nghệ số (Mã bắt buộc): HS sử dụng thiết bị số cá nhân kết nối mạng để tương tác trực tuyến trực quan tại lớp học; quét mã QR xem video khởi động ở Hoạt động Khởi động và tham gia thi đấu củng cố kiến thức chuyên đề trên đấu trường Quizizz ở Hoạt động Luyện tập.
- 2.4.NC1a - Hợp tác thông qua công nghệ số: HS ứng dụng hiệu quả các không gian cộng tác trực tuyến đám mây (như Google Docs hoặc Padlet) để làm việc nhóm; cùng phân chia vai trò, thảo luận đồng bộ, chia sẻ tài nguyên và đồng sáng tạo báo cáo sơ đồ tiến trình lịch sử ở Hoạt động 3, Hoạt động 6 và Hoạt động 8.
- 3.3.NC1a - Thực thi bản quyền và giấy phép: HS nâng cao nhận thức đạo đức số, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ; tự giác thiết lập danh mục tài liệu tham khảo, ghi chú rõ nguồn trích lục sử liệu ảnh, link URL gốc và ngày truy cập dưới sản phẩm ở Hoạt động 2, Hoạt động 7 và Hoạt động Vận dụng.
Năng lực Trí tuệ nhân tạo (AI):
- 11.C3.1 - Xác định một số kĩ thuật prompt nâng cao: HS thực hành thiết lập cấu trúc câu lệnh prompt nâng cao (đặt vai trò chuyên gia, ràng buộc định dạng đầu ra gạch đầu dòng, giới hạn số lượng chữ và chia nhỏ nhiệm vụ) để yêu cầu Chatbot AI (ChatGPT/Gemini) hỗ trợ phân tích, so sánh hai khối quân sự NATO và Vác-sa-va ở Hoạt động 4.
- 11.A1.2 - Con người cần kiểm soát AI: HS khẳng định quyền chủ động trí tuệ của con người; rèn luyện thói quen phản biện và đối soát chéo độc lập toàn bộ dữ liệu do AI cung cấp với tài liệu chính thống trong sách Chuyên đề Lịch sử 11 tr.29-30 nhằm phát hiện, loại bỏ hoàn toàn các lỗi sai lệch, "ảo ảnh sử liệu" trước khi báo cáo ở Hoạt động 4.
3. Phẩm chất
- Yêu hòa bình, trân trọng giá trị của hoà bình, từ đó có ý thức phản đối phản chiến tranh, tham gia các hoạt động gìn giữ, bảo vệ hòa bình.
- Bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu hi sinh để giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.
- Thể hiện phẩm chất trung thực, liêm chính học thuật số khi tự giác khai báo mức độ hỗ trợ từ AI và ghi nguồn sử liệu rõ ràng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- KHBD xây dựng kế hoạch theo định hướng phát triển năng lực.
- Bản đồ thế giới.
- Tranh ảnh, tư liệu về các cuộc chiến tranh thế giới, khu vực và cuộc đấu tranh bảo vệ hòa bình của nhân dân thế giới.
- Phiếu học tập.
- Học liệu số & Công cụ AI:
- Video AI khởi động giới thiệu biểu tượng hòa bình thế giới.
- Bảng cộng tác đám mây Padlet, công cụ Google Docs hoặc Canva Teams.
- Đường link tương tác củng cố trắc nghiệm trực tuyến trên website https://kenhhoctap.edu.vn/.
- Các công cụ chatbot AI hỗ trợ học tập (ChatGPT, Gemini).
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
2. Đối với học sinh
- SGK Lịch sử 11.
- Tranh ảnh, tư liệu về chiến tranh và hòa bình trong thế kỉ XX.
- Thiết bị di động thông minh (điện thoại thông minh/máy tính bảng) có kết nối mạng của trường học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
II. CHIẾN TRANH LẠNH (1947 – 1989)
Hoạt động 4. Tìm hiểu về nguyên nhân, đặc điểm
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được những nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh.
- Nêu được những đặc điểm của Chiến tranh lạnh.
- Đánh giá được những hậu quả của Chiến tranh lạnh đối với thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.
- Phân tích được nguyên nhân kết thúc Chiến tranh lạnh và tác động đối với thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, theo nhóm, khai thác Hình 8,9; Tư liệu 3, 4, 5; mục Em có biết; thông tin mục 1a, 1b, 1c, 1d SGK tr.29 – 33 và trả lời các câu hỏi về nguyên nhân, đặc điểm, hậu quả, tác động của Chiến tranh lạnh (1947 – 1989).
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nguyên nhân, đặc điểm, hậu quả, tác động của Chiến tranh lạnh (1947 – 1989) và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
III. CHIẾN TRANH, XUNG ĐỘT QUÂN SỰ SAU CHIẾN TRANH LẠNH (PHẦN 3)
Hoạt động 5. Tìm hiểu về các cuộc nội chiến, xung đột quân sự khu vực
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS giải thích được nguyên nhân các cuộc nội chiến, xung đột quân sự khu vực vẫn tiếp diễn.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, khai thác Hình 10, thông tin mục III.1 SGK tr.34 và trả lời câu hỏi: Vì sao Chiến tranh lạnh, các cuộc nội chiến, xung đột quân sự vẫn tiếp diễn.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nguyên nhân các cuộc nội chiến, xung đột quân sự khu vực vẫn tiếp diễn và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI | ||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, khai thác Hình 10, thông tin mục III.1 SGK tr.34 và trả lời câu hỏi: Vì sao Chiến tranh lạnh, các cuộc nội chiến, xung đột quân sự vẫn tiếp diễn.
- GV yêu cầu kĩ thuật số: Các em hãy sử dụng thiết bị số cá nhân, áp dụng kĩ thuật tìm kiếm nâng cao bằng toán tử logic (Ví dụ: "Bosnian war 1992" AND "un.org") để tìm kiếm tài liệu chuẩn xác về thiệt hại nhân đạo trong chiến tranh Bô-xni-a (1992-1995) trên cổng thông tin điện tử của Liên hợp quốc. - GV cung cấp thêm cho HS một số hình ảnh về các cuộc nội chiến, xung đột quân sự khu vực (Đính kèm phía dưới Hoạt động 4). Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khai thác hình ảnh, tư liệu, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 1 – 2 HS giải thích nguyên nhân các cuộc nội chiến, xung đột quân sự khu vực vẫn tiếp diễn. - GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Sau Chiến tranh lạnh, các cuộc nội chiến, xung đột quân sự khu vực vẫn tiếp diễn ở nhiều khu vực trên thế giới chủ yếu xuất phát từ mâu thuẫn giữa các nhóm sắc tộc, tôn giáo,…. - GV chuyển sang nội dung mới. | III. Chiến tranh, xung đột quân sự khu vực 1. Các cuộc nội chiến, xung đột quân sự khu vực Sau Chiến tranh lạnh, các cuộc nội chiến, xung đột quân sự khu vực vẫn tiếp diễn ở nhiều khu vực trên thế giới: - Tại bán đảo Ban-căng: chiến tranh Bô-xni-a (1992 – 1995) xuất phát từ mâu thuẫn giữa các nhóm sắc tộc. → Gây ra thiệt hại to lớn về người và của, khoảng 100 000 người thiệt mạng. - Tại khu vực Trung Đông: bạo lực và chiến tranh (tiêu biểu là cuộc xung đột giữa I-xra-en và Pa-le-xtin) do mâu thuẫn về tôn giáo, sắc tộc, lãnh thổ do lịch sử để lại. → Hậu quả nặng nề. - Tại Châu Phi: Ở Li-bi, Xô-ma-li, Xu-đăng,…, các cuộc xung đột, nội chiến tiếp tục kéo dài. → An ninh bất ổn, khủng hoảng nhân đạo, dịch bệnh, đói nghèo. | 1.1.NC1b: HS áp dụng kĩ thuật tìm kiếm nâng cao bằng toán tử và bộ lọc tên miền chính quy để trích xuất dữ liệu lịch sử xác thực từ trang web của tổ chức quốc tế lớn (UN). | ||||
HÌNH ẢNH VỀ CÁC CUỘC CHIẾN, XUNG ĐỘT QUÂN SỰ KHU VỰC
| ||||||
Hoạt động 6. Tìm hiểu về các cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 và cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu cuả Mỹ
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS giải thích được nguyên nhân xảy ra vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 và giải thích được vì sao Mỹ phát động cuộc chiến khủng bố toàn cầu.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo 6 nhóm, khai thác mục Em có biết, thông tin mục III.2 SGK tr.34, 35 và hoàn thành Phiếu học tập số 6:
- Giải thích nguyên nhân xảy ra vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 ở Mỹ.
- Vì sao sau sự kiện ngày 11/9/2001, Mỹ phát động cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu?
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 6 của các nhóm và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI | ||||||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chia HS cả lớp thành 6 nhóm. - GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm như sau: Khai thác mục Em có biết, thông tin mục III.2 SGK tr.34, 35 và hoàn thành Phiếu học tập số 6: PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6
- GV dắt bối cảnh đóng vai công nghệ: Các nhóm đóng vai các chuyên gia phân tích an ninh quốc tế. Các em cùng truy cập không gian làm việc Google Docs của nhóm để hợp tác trực tuyến, phân chia vai trò cùng viết thảo luận và đồng sáng tạo một Bản ghi nhớ an ninh (Security Memo) khái quát nguyên nhân vụ tấn công khủng bố (sự bất bình của lực lượng Hồi giáo cực đoan với chính sách bá quyền của Mỹ) và tác động của nó đối với an ninh thế giới. - GV khuyến khích HS sưu tầm thêm hình ảnh, video từ sách, báo, internet. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khai thác hình ảnh, video thông tin trong mục, thảo luận và hoàn thành Phiếu học tập số 6. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, kết luận và mở rộng: + Cuộc tấn công ngày 11/9/2001 đánh dấu một trong những sự kiện đẫm máu nhất từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc. + Sau sự kiện ngày 11/9, Mỹ phát động cuộc chiến chống khủng bố trên toàn cầu, mục tiêu ban ban đầu là nhắm vào Ô-sa-ma Bi-la-đen và tổ chức khủng bố An Kê-đa, sau đó mở rộng quy mô tới nhiều khu vực, trong đó có cuộc chiến tại Áp-ga-ni-xtan. I-rắc, Li-bi, Pa-ki-xtan,… - GV chuyển sang nội dung mới. | 2. Cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 và cuộc chiến chống quân khủng bố toàn cầu của Mỹ Kết quả Phiếu học tập số 6 đính kèm phía dưới Hoạt động 6. * Đáp án AI:
| 2.4.NC1a: HS sử dụng công cụ cộng tác trực tuyến Google Docs để phân công nhiệm vụ, thảo luận và đồng sáng tạo sơ đồ tư duy phẳng mô hình hóa lịch sử. | ||||||||
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 6
| ||||||||||
