Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 2 Tiết 21: Ôn tập đọc nhạc Bài số 3, Thường thức âm nhạc Câu chuyện về bài hát Chú voi con ở Bản Đôn, Vận dụng – Sáng tạo

CHỦ ĐỀ 5: MÙA XUÂN

TIẾT 21: ÔN ĐỌC NHẠC BÀI SỐ 3 — THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: CÂU CHUYỆN VỀ BÀI HÁT "CHÚ VOI CON Ở BẢN ĐÔN" — VẬN DỤNG – SÁNG TẠO

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

• 1. Ôn tập Đọc nhạc - Bài số 3:

  • Quy tắc tiết tấu: Tập đọc cao độ chuỗi 5 nốt (Đô – Rê – Mi – Pha – Son) ở tốc độ vừa phải, nhịp 2/4. Các nốt móc đơn đứng liền kề ở đầu khuông nhạc cần đọc nhanh hơn (nhanh gấp đôi trường độ nốt đen). 

  • Ví dụ tiêu biểu: Khi đọc tổ hợp nốt móc đơn Đô - Rê - Mi - Pha, học sinh thực hiện phản xạ đọc lướt nhanh liên tục kết hợp thay đổi kí hiệu tay tương ứng. 

• 2. Thường thức âm nhạc - Câu chuyện về bài hát "Chú voi con ở Bản Đôn":

  • Tác giả & Hoàn cảnh sáng tác: Do nhạc sĩ Phạm Tuyên sáng tác trong một chuyến đi thực tế tại Đắk Lắk vào mùa xuân năm 1983. 

  • Cảm hứng & Chất liệu: Lấy cảm hứng từ hình ảnh những chú voi con ngộ nghĩnh, đáng yêu tại Bản Đôn và được viết dựa trên nét dân ca Ê-đê độc đáo. 

  • Giá trị tác phẩm: Được người dân và trẻ em vô cùng đón nhận; sau nhiều năm đã trở nên phổ biến rộng rãi và được Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh Đắk Lắk dùng làm nhạc hiệu chính thức. 

• 3. Vận dụng – Sáng tạo:

  • Bậc thang âm thanh: Thực hành đọc tên nốt tăng dần theo 6 kí hiệu bàn tay từ nốt thấp lên nốt cao: Đô – Rê – Mi – Pha – Son – La. 

  • Hòa tấu gõ đệm: Đọc bài nhạc tiết tấu phối hợp song song hai nhạc cụ bổ trợ: Thanh tam giác (Triangle) gõ vào phách 1 và Trống nhỏ gõ vào phách 2 của nhịp 2/4. 

  • Trò chơi nhịp điệu "Trồng cây": Thực hành đọc lời ca theo chuỗi trường độ nốt đen, nốt móc đơn và dấu lặng đen (phách nghỉ).

  • Ví dụ: Đọc câu "Tôi gieo hạt" ứng với 3 nốt đen (gõ tay 3 phách liên tiếp) và dừng mở tay ở dấu lặng đen kế tiếp.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Đọc thuộc lòng, đúng cao độ Bài đọc nhạc số 3; phối hợp nhịp nhàng giữa miệng đọc và thay đổi kí hiệu bàn tay phản xạ nhanh. 

2. Ghi nhớ tên tác giả (Nhạc sĩ Phạm Tuyên), thời gian sáng tác (năm 1983), vùng đất (Bản Đôn - Đắk Lắk) và chất liệu nhạc (dân ca Ê-đê) của bài hát Chú voi con ở Bản Đôn. 

3. Làm chủ thuần thục 6 thế kí hiệu bàn tay theo mô hình bậc thang âm thanh (từ Đô đến La). 

4. Thực hiện gõ đệm chính xác các phách của nhịp 2/4, phân biệt rõ công năng giữ nhịp của nhạc cụ trống nhỏ và thanh tam giác. 

5. Phân biệt chính xác trường độ âm thanh (nốt móc đơn đọc nhanh, nốt đen đọc vừa) và phách câm (dấu lặng đen) thông qua trò chơi nhịp điệu trồng cây.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (KHUNG TỐI GIẢN)

• Slide 1: Tiêu đề tiết học

  • Nội dung: Tiết 21: Ôn đọc nhạc Bài số 3 — Thường thức âm nhạc: Câu chuyện về bài hát "Chú voi con ở Bản Đôn" — Vận dụng – Sáng tạo. 

• Slide 2: Ôn luyện Đọc nhạc Bài số 3

  • Nội dung: Trình chiếu trọn vẹn khuông nhạc Bài số 3 kèm âm thanh mẫu. Cả lớp đọc nhạc phối hợp làm kí hiệu tay. 

• Slide 3: Thường thức âm nhạc - Chuyến ghé thăm Nhạc sĩ

  • Nội dung: Tranh minh họa cô giáo Khoá Son và các bạn nhỏ đến thăm nhạc sĩ Phạm Tuyên. Giới thiệu chân dung nhạc sĩ. 

• Slide 4: Câu chuyện sáng tác "Chú voi con ở Bản Đôn"

  • Nội dung: Hình ảnh chú voi con Bản Đôn. Văn bản tóm tắt: Sáng tác mùa xuân 1983 tại Đắk Lắk, phỏng theo nét dân ca Ê-đê, là nhạc hiệu của Đài PT-TH Đắk Lắk. 

• Slide 5: Vận dụng 1 - Bậc thang kí hiệu bàn tay

  • Nội dung: Hình ảnh trực quan 6 bạn nhỏ làm kí hiệu tay tương ứng với 6 nốt nhạc: Đô – Rê – Mi – Pha – Son – La đặt theo hình bậc thang. Học sinh tập luyện phản xạ nhanh. 

• Slide 6: Vận dụng 2 - Hòa tấu gõ đệm

  • Nội dung: Hiển thị chuỗi nốt nhạc Son La Son La | Son Pha Mi Rê... có đính kèm ký hiệu hình tam giác và trống nhỏ phía dưới phách để phân nhóm gõ đệm. 

• Slide 7: Trò chơi nhịp điệu "Trồng cây"

  • Nội dung: Trình chiếu sơ đồ trò chơi: "Tôi gieo hạt à Cây nảy mầm à Một lá hai lá..." đính kèm các nốt đen, móc đơn và dấu lặng để học sinh vỗ tay theo nhóm.

• Slide 8: Củng cố & Dặn dò

  • Nội dung: Câu hỏi ngắn: "Hình ảnh nào truyền cảm hứng cho nhạc sĩ sáng tác bài hát về chú voi?". Giáo viên nhận xét tiết học và dặn dò ôn bài ở nhà.