Giáo án tích hợp AI Kinh tế pháp luật 10 Bài 12: Hệ thống pháp luật và văn bản pháp luật Việt Nam

BÀI 12: HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VÀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT VIỆT NAM

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Hệ thống pháp luật Việt Nam

• Hệ thống pháp luật: Là tổng thể các quy phạm pháp luật, các nguyên tắc, định hướng pháp luật có mối liên hệ mật thiết và thống nhất, được sắp xếp thành các ngành luật, các chế định pháp luật.

• Cấu trúc: Bao gồm các ngành luật, chế định pháp luật và các quy phạm pháp luật.

• Ví dụ: Ngành luật dân sự, luật hình sự là những bộ phận cấu thành của hệ thống pháp luật.

1. Văn bản quy phạm pháp luật

• Định nghĩa: Là văn bản có chứa quy phạm pháp luật, được ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục quy định trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

• Phân loại: Gồm Văn bản luật (Hiến pháp, bộ luật, luật, nghị quyết) và Văn bản dưới luật (nghị định, thông tư, quyết định...).

• Ví dụ: Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 là một văn bản luật do Quốc hội ban hành.

1. Văn bản áp dụng pháp luật

• Định nghĩa: Là văn bản chứa đựng các quy tắc xử sự cá biệt, mang tính quyền lực nhà nước, do cơ quan, công chức có thẩm quyền ban hành để giải quyết các vụ việc cụ thể.

• Ví dụ: Quyết định xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan công an đối với một cá nhân hoặc tổ chức cụ thể.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Hệ thống pháp luật Việt Nam là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm nhiều ngành luật và chế định pháp luật.

2. Văn bản quy phạm pháp luật chứa đựng quy phạm xử sự chung, áp dụng nhiều lần cho mọi đối tượng.

3. Văn bản áp dụng pháp luật chứa đựng quy tắc cá biệt, áp dụng một lần cho một chủ thể cụ thể.

4. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có thứ bậc hiệu lực từ cao xuống thấp (Hiến pháp là văn bản có hiệu lực pháp lý cao nhất).

5. Chỉ cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo trình tự, thủ tục luật định.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: BÀI 12: HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VÀ VĂN BẢN PHÁP LUẬT VIỆT NAM

• Slide 2: HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM

  • Nội dung: Định nghĩa hệ thống pháp luật; cấu trúc gồm ngành luật, chế định pháp luật và quy phạm pháp luật.

• Slide 3: VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT (PHẦN 1)

  • Nội dung: Định nghĩa văn bản quy phạm pháp luật; đặc điểm về thẩm quyền và trình tự ban hành.

• Slide 4: VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT (PHẦN 2)

  • Nội dung: Phân loại: Văn bản luật (Hiến pháp, Luật...) và Văn bản dưới luật (Nghị định, Thông tư...).

• Slide 5: VĂN BẢN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT

  • Nội dung: Định nghĩa và đặc điểm (tính cá biệt, áp dụng một lần cho vụ việc cụ thể).

• Slide 6: PHÂN BIỆT VĂN BẢN QUY PHẠM VÀ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT

  • Nội dung: Bảng so sánh sự khác nhau về phạm vi áp dụng, đối tượng và tính chất của văn bản.