Giáo án tích hợp NLS Ngữ văn 10 kết nối tri thức

Nhiệm vụ 1: Đọc văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

• GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm đôi, dựa vào các phần đã đọc trước ở nhà hãy tóm tắt văn bản SHS.

- GV hướng dẫn HS sử dụng công cụ AI (Gemini/ChatGPT) với câu lệnh: "Tóm tắt truyện ngắn Dưới bóng hoàng lan của Thạch Lam trong 100 chữ" để so sánh với bản tự tóm tắt. 

• GV cho HS   đọc bài 
• HS tiếp nhận nhiệm vụ 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin trong SGK. 

- HS làm việc theo nhóm đôi, đọc và đối chiếu kết quả từ AI với SGK. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 

- GV mời 2 – 3 HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá về tính chính xác của AI và chuẩn kiến thức.

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu tác giả, tác phẩm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

• GV yêu cầu HS đọc và nêu tóm tắt về tác giả, quan điểm sáng tác phong cách nghệ thuật.
• Một số hiểu biết về tác phẩm và tóm tắt nội dung chính?
• Bố cục của văn bản được chia thành mấy phần? Nội dung chính mỗi phần?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo cặp đôi, đọc lại văn bản theo yêu cầu, suy nghĩ để hoàn thành nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức

1. Tìm hiểu chung
2. Đọc văn bản

1. Tác giả, tác phẩm
2. Tác giả

• Tên: Thạch Lam ( 1910 – 1942) 
• Quê: Cẩm Giàng – Hải Dương
• Sau khi đỗ tú tài ông thôi học về làm báo với anh và gia nhập Tự lực văn đoàn
• Ông là người thông minh, trầm tĩnh, đôn hậu và rất tinh tế.
• Về quan điểm sáng tác Thạch Lam quan điểm văn chương là một thứ khí giới thanh cao và đắc lực nó có tác động sâu sắc đến tư tưởng tình cảm của con người. Ông quan niệm: “Đối với tôi văn chương không phải là một cách đem đến cho người đọc sự thoát ly hay sự quên, trái lại văn chương là một thứ khí giới thanh cao và đắc lực mà chúng ta có, để vừa tố cáo và thay đổi một cái thế giới giả dối và tàn ác, làm cho lòng người được thêm trong sạch và phong phú hơn"
• Một số tác phẩm tiêu biểu của ông là: Gió đầu mùa (1937), Nắng trong vườn (1938), Sợi tóc (1942), Ngày mới (1939), Theo dòng (1941), Hà Nội băm sáu phố phường (1943), ...

- Phong cách nghệ thuật: 

+ Sáng tác thường hướng vào cuộc sống cơ cực của những người dân thành thị nghèo và vẻ đẹp nên thơ của cuộc sống thường nhật.

+ Cốt truyện đơn giản thuộc hoặc không có cốt truyện.

+ Thạch Lam đi sâu vào thế giới nội tâm nhân vật.

- Có sự hòa quyện tuyệt vời giữa hai yếu tố hiện thực và lãng mạn, tự sự và trữ tình.

b. Tác phẩm

Dưới bóng hoàng lan là tác phẩm truyện ngắn in trong tập Tuyển tập Thạch Lam.

Văn bản xoay quanh một lần trở về quê thăm bà của nhân vật Thanh - mồ côi cha mẹ, sống cùng bà. Trong cảnh bình yên và thong thả của chốn xưa, những hình ảnh quen thuộc hiện lên, và bên cạnh mái tóc của bà, mùi hương hoàng lan nơi vườn và bên tóc mai của Nga khiến chàng trai trẻ xốn xang. Nhưng câu chuyện vẫn khép lại trong cảnh Thanh trở về tỉnh

1. Bố cục văn bản

Dưới bóng hoàng lan được chia thành 3 phần cụ thể như sau:

+ Phần 1: Từ đầu đến Nghe quen quá mà Thanh không nhớ được: Thanh trở về nhà thăm bà thăm nhà trong tâm trạng hạnh phúc nghẹn ngào.

+ Phần 2: Tiếp theo cho đến “ngồi ở bên đèn” Biểu hiện tình cảm của Thanh và Nga

+ Phần 3: Còn lại: Thanh tạm biệt mọi người trở lại tỉnh làm việc.

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu ý nghĩa nhan đề tác phẩm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập cho HS

• GV cho HS đọc văn bản và dựa vào phần chuẩn bị trước ở nhà cho biết:
• Ý nghĩa nhan đề của tác phẩm “Dưới bóng Hoàng lan”?

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm nhỏ (4-5 HS) sử dụng AI tạo ảnh nhập các từ khóa: "vườn nhà cổ, bóng cây hoàng lan, bà cụ tóc trắng, không gian yên bình" để tái hiện không gian truyện.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trả lời, yêu cầu cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung.

- HS đăng tải hình ảnh do AI tạo ra lên bảng tin số (Padlet).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức è Ghi lên bảng

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu nhân vật Thanh

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc tiếp văn bản và trả lời

+ Trong lần trở về quê thăm bà này Thanh có tâm trạng ra sao?

+ Cuộc gặp gỡ của nhân vật Thanh và Nga có gì thú vị?

• HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trả lời, yêu cầu cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức è Ghi lên bảng

Nhiệm vụ 3: Biểu hiện tình cảm của Thanh và Nga

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

• GV yêu cầu HS dựa vào văn bản và phần chuẩn bị ở nhà để trả lời câu hỏi

+ Những chi tiết nào chứng tỏ sự tiến triển tình cảm giữa hai nhân vật Thanh và Nga?

+  Theo em chi tiết nào cuối chuyện giúp em dự đoán sự tiến triển tình cảm giữa Nga và Thanh?

• HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trả lời, yêu cầu cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức è Ghi lên bảng

Nhiệm vụ 4: Tổng kết

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS tổng kết nội dung và ý nghĩa của văn bản Dưới bóng hoàng lan

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một số HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, chốt kiến thức è Viết lên bảng.

1. Ý nghĩa nhan đề

• Nhan đề “Dưới bóng hoàng lan” có ý nghĩa bao trùm gợi nhớ về những kỉ niệm của nhân vật Thanh. Bóng hoàng lan là sự kết nối từ quá khứ đến với hiện tại. Nó gắn liền với tuổi thơ của nhân vật Thanh và cũng là một sợi dây kết nối tình cảm trong sáng của cả Thanh và Nga. 

1. Nhân vật Thanh 

• Sau 2 năm trở về thăm quê, trở về với không gian thân thuộc, ngôi nhà của bà Thanh cảm thấy thật bình yên và thong thả. Bởi căn nhà đối với Thanh là một nơi mát mẻ hiền lành, có người bà lúc nào cũng chờ đợi để yêu thương Thanh.
• Nhận ra cây hoàng lan, Thanh nhớ đến câu chuyện tuổi thơ, Thanh hay nhặt hoa dưới gốc cây. Ngày ấy cha mẹ Thanh hãy còn, Thanh nhận ra thời gian trôi quá nhanh
• THể hiện sự hoài niệm của nhân vật Thanh 
• Thanh gặp lại Nga (cô hàng xóm cạnh nhà). Thanh và Nga ôn lại những kỉ niệm hồi nhỏ, cả 2 nhặt hoa dưới gốc hoàng lan. 
• Đối với Thanh, Nga như một người bạn, một người em gái, một người thân mà chàng sẽ gặp mỗi lúc đi xa về. 
• Những câu chuyện vụn vặt, giản dị nhưng chứa đựng nhiều thú vị => bước tiến triển tình cảm.

1. Tiến triển tình cảm của nhân vật Thanh và Nga

+ Thanh và Nga là hai người bạn quen thân từ nhỏ, cả hai từng cùng nhau nhặt hoa ở gốc hoàng lan.

+ Đối với Thanh, thì Nga là nguơi thân, sẽ găp mỗi lúc đi xa về

+ Nhưng câu chuyện vụn vặt giưã anh và cô ( “anh chóng nhơn quá”, “ tôi vẫn thế chứ chứ”) => Thanh lầm tủong Nga là em ruột cuả mình

• Sự biến đổi trong tình cảm cảm xúc của hai nhân vật:

+ Từ thân mật đến mức Thanh lầm tưởng Nga là em gái ruột của mình. Thanh băt đầu nhin đôi môi thắm của Nga, nhớ đến đôi chân nhỏ xinh của Nga. Còn Nga đã biểu thị trưc tiếp cuả minh thông qua cách xưng hô trực tiếp “anh – em” và câu biểu thị “ em nhớ anh quá”....

• Những biểu hiện tình cảm của hai nhân vật có sự gắn liền với hình ảnh hoàng lan:

+ Khi trông thấy bóng cây hoàng lan Thanh nghĩ ngay đến Nga và gọi vui vẻ “cô Nga”. Nga cũng ngửng đầu và nở nụ cười “ Anh Thanh! Anh đã về đấy à?”

+ Kỷ niệm đáng nhớ nhất là ngày cả hai cùng nhặt hoàng lan rơi. Thanh hỏi Nga có còn đi nhặt hoàng lan rơi nữa không. Nga đáp “Vẫn nhặt đấy chứ. Nhưng không còn ai tranh nữa”

+ Hai người dẫn nhau đi xem cây hoàng lan. Thanh như thoảng ngưir thấy mùi hoàng lan rơi trên mái tóc của Nga.

+ Trong mùi hoàng lan thoang thoảng Thanh cầm lấy tay Nga.

+ Câu chuyện khép lại khi Thanh phải quay về tỉnh và không biết bao giờ quay trở lại nhưng đã hé lộ những tiến triển trong tình cảm của cả hai. Thanh nhờ người gửi lời chào đến Nga.

1. Tổng kết
2. Nội dung

• Tác phẩm “Dưới bóng hoàng lan” là những cảm xúc chân thành, những giây phút bình lặng bên gia đình quê hương của nhân vật Thanh. Đồng thời ca ngợi câu chuyện tình cảm đẹp đẽ của hai nhân vật Thanh và Nga.

1. Nghệ thuật

• Cốt truyện đơn giản 
• Nghệ thuật tả cảnh đặc sắc
• Ngôn ngữ giản dị, nhẹ nhàng nhưng lắng đọng giàu cảm xúc.
• Ngôi kể thứ 3 giúp cho việc diễn tả tiến triển tình cảm của hai nhân vật trở nên khách quan và cụ thể hơn.

6.4.NC1a: HS sử dụng được công cụ AI để sáng tạo nội dung số liên quan đến yêu cầu của bài học. 

3.1.NC1a: HS đăng tải được các hình ảnh do AI tạo ra lên bảng thông tin số (Padlet) theo yêu cầu của GV.