Giáo án tích hợp NLS Tin học 12 Khoa học máy tính Kết nối tri thức

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:

- GV chia lớp thành các nhóm 3 – 4 HS và đặt câu hỏi định hướng cho các nhóm thảo luận:

+ Vì sao các doanh nghiệp và tổ chức ngày càng sử dụng và phụ thuộc nhiều hơn vào các hệ thống máy tính, hệ thống thông tin, các ứng dụng hay cơ sở dữ liệu?

- GV trình bày thêm về một số sự cố liên quan đến hệ thống CNTT, từ đó giới thiệu về lĩnh vực quản trị của ngành CNTT.

- GV dẫn dắt HS tìm hiểu kiến thức bằng cách đặt câu hỏi cho các nhóm thảo luận:

+ Em hãy trình bày về một số nghề thuộc lĩnh vực quản trị của ngành Công nghệ thông tin theo cấu trúc:

• Tên nghề.
• Nhiệm vụ cụ thể của người làm nghề.
• Những nét sơ lược về công việc chính mà người làm nghề phải thực hiện.

+ Theo em, người làm việc trong nhóm nghề quản trị của ngành Công nghệ thông tin cần phải có những kiến thức và kĩ năng gì?

- GV yêu cầu các nhóm HS sử dụng công cụ số tìm hiểu một số nghề:

+ Network Admin

+ Database Admin (DBA)

+ Security Admin

+ IT Project Manager (PM)

- GV yêu cầu HS sử dụng Chatbot AI và nhập lệnh: “Hãy đóng vai một Quản trị viên cơ sở dữ liệu (DBA) có 10 năm kinh nghiệm. Hãy kể cho tôi 3 tình huống khủng hoảng (crisis) bạn thường gặp và các công cụ (SQL, Oracle...) bạn dùng để xử lý.”

- GV gợi ý cho HS sử dụng công cụ Trello (hoặc yêu cầu AI vẽ bảng Kanban text-based) để liệt kê các đầu việc cần làm cho dự án "Xây dựng website bán hàng", phân công cho các thành viên ảo (Dev, Tester, Design).

- GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức vừa tìm hiểu, trả lời câu hỏi Hoạt động củng cố kiến thức tr.111 SGK: 

Đọc lại các sự cố về an ninh mạng đã mô tả trong bài. Hãy chỉ ra những công việc mà người làm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin cần phải thực hiện để dự phòng cũng như xử lí các sự cố đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: 

- HS tìm hiểu nội dung mục 1 SGK tr.110 – 111 sau đó trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra. 

- HS sử dụng các công cụ số thực hiện yêu cầu của GV.

- GV quan sát và trợ giúp HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: 

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.

- Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau.

Hướng dẫn trả lời câu hỏi Hoạt động củng cố kiến thức tr.111 SGK:

Những công việc mà người làm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin cần phải thực hiện để dự phòng cũng như xử lí các sự cố về an ninh mạng:

+ Quản trị mạng: Cài đặt, cấu hình và bảo mật mạng, theo dõi hiệu suất, xử lí sự cố mạng và đảm bảo mạng luôn hoạt động ổn định.

+ Bảo mật hệ thống thông tin: Phát triển và triển khai biện pháp bảo mật, giám sát mạng để phát hiện sự xâm nhập trái phép và xử lí các vụ việc liên quan đến bảo mật.

+ Quản trị và bảo trì hệ thống: Cài đặt, cập nhật và xử lí sự cố để đảm bảo sự ổn định và hiệu suất làm việc của hệ thống.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: 

- Từ kết quả thảo luận của nhóm, GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV chính xác hoá lại các nội dung kiến thức.

- GV chốt kiến thức theo Hộp kiến thức: 

 

1. NHÓM NGHỀ QUẢN TRỊ TRONG NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

- Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin cũng như cuộc cách mạng số hoá đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu khiến các doanh nghiệp và tổ chức ngày càng sử dụng và phụ thuộc nhiều hơn vào các hệ thống máy tính, hệ thống thông tin, các ứng dụng hay cơ sở dữ liệu.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những sự cố và tình huống bất ngờ. 

- Một số sự cố liên quan đến hệ thống công nghệ thông tin:

+ Ngày 27/5/2017, hệ thống máy tính của British Airways đã gặp sự cố, khiến khoảng 
75 000 hành khách của hãng tại hai sân bay quốc tế lớn ở thủ đô London là Heathrow và Gatwick bị ảnh hưởng do tất cả các chuyến bay khởi hành từ hai sân bay này bị hủy hoặc hoãn. Sự cố này khiến British Airways phải ngừng hoạt động trong nhiều ngày và thiệt hại hàng triệu đô la Mỹ.

Cảnh tượng hành khách của Hãng hàng không British Airways kẹt cứng tại sân bay Heathrow

+ Năm 2014, hệ thống máy tính của Sony Pictures đã bị tin tặc tấn công, thông qua việc khai thác lỗ hổng trên máy chủ. Các thông tin quan trọng của công ti đã bị rò rỉ trên Internet khiến họ phải chi trả hàng triệu đô la Mỹ để khắc phục những vấn đề gây thiệt hại nghiêm trọng đến uy tín của công ti.

Hình ảnh đe dọa của tin tặc xuất hiện trên hệ thống máy tính của Sony Pictures

Những sự việc kể trên cho thấy nhu cầu phải có những chuyên gia quản trị hệ thống thông tin, bảo mật và quản trị mạng. Đó là những người làm việc trong lĩnh vực quản trị của ngành Công nghệ thông tin, với những công việc chính như:

+ Quản trị mạng: 

• Chuyên gia quản trị mạng có nhiệm vụ quản lí và duy trì hệ thống mạng máy tính của tổ chức. 
• Công việc bao gồm cài đặt, cấu hình và bảo mật mạng, theo dõi hiệu suất, xử lí sự cố mạng và đảm bảo mạng luôn hoạt động ổn định.

+ Bảo mật hệ thống thông tin: 

• Chuyên gia bảo mật hệ thống thông tin đảm nhận vai trò bảo mật dữ liệu và hệ thống của tổ chức khỏi các mối đe doạ và tấn công mạng. 
• Công việc bao gồm phát triển và triển khai biện pháp bảo mật, giám sát mạng để phát hiện sự xâm nhập trái phép và xử lí các vụ việc liên quan đến bảo mật.

+ Quản trị và bảo trì hệ thống: 

• Người làm nghề này quản lí và duy trì toàn bộ hệ thống thông tin của tổ chức, bao gồm cả phần cứng và phần mềm. 
• Công việc bao gồm cài đặt, cập nhật và xử lí sự cố để đảm bảo sự ổn định và hiệu suất làm việc của hệ thống.

- Để thực hiện được những công việc như vậy, người làm việc trong nhóm nghề quản trị của ngành Công nghệ thông tin cần phải có những kiến thức như:

+ Kiến thức về Mạng máy tính: 

• Nắm được cấu trúc và hoạt động của mạng máy tính, bao gồm giao thức mạng, phân tích lưu lượng mạng và các thiết bị mạng. 
• Có khả năng cấu hình và quản lí mạng, bao gồm cài đặt và bảo mật các thiết bị mạng như Router và Firewall.

+ Kiến thức về Bảo mật thông tin: 

• Nắm được các phương thức tấn công mạng, như tấn công từ chối dịch vụ (DoS) và tấn công dò lỗ hổng (Vulnerability scanning). 
• Biết cách triển khai và quản lí hệ thống phát hiện xâm nhập (Intrusion Detection System IDS) và hệ thống phòng thủ tường lửa.

+ Kiến thức về Quản lí hệ thống: 

• Có kiến thức sâu về quản lí hệ điều hành, bao gồm việc cài đặt, cấu hình và duy trì hệ thống. 
• Nắm được cách xử lí hiệu quả các sự cố hệ thống, sửa lỗi phần mềm và phần cứng, đảm bảo sự ổn định của hệ thống.

+ Kiến thức về Luật pháp và tuân thủ quy định: Có hiểu biết và tuân thủ luật pháp, các quy định, cũng như các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành về bảo mật thông tin và an ninh mạng.

- Để nâng cao hiệu quả, chất lượng công việc, người làm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin cần các kĩ năng mềm như:

+ Kĩ năng giao tiếp.

+ Kĩ năng quản lí thời gian.

+ Kĩ năng tự nghiên cứu, học hỏi, cập nhật kiến thức: Đây là kĩ năng rất cần thiết để giúp người làm nghề này bắt kịp các xu hướng, công nghệ mới.

- 6.2.NC1a: Sử dụng AI như một hệ thống mô phỏng (Simulation) để trải nghiệm các tình huống nghề nghiệp giả định.

- 5.2.NC1a: Sử dụng các công cụ quản lý công việc trực tuyến để thực hành kỹ năng tổ chức và phân công nhiệm vụ (đặc thù của nghề PM).

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:

- GV yêu cầu HS đọc Hoạt động – Tìm hiểu nhu cầu nhân lực nhóm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin SGK tr.111:

Thảo luận và cho biết nhu cầu nhân lực của xã hội trong hiện tại và tương lai gần về nhóm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin.

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm 3 – 4 HS và trả lời các câu hỏi:

+ Tại sao nhu cầu về nhân lực của nhóm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin đang ngày càng tăng ở cả cả Việt Nam và trên thế giới?

+ Em hãy phân tích để thấy nhu cầu về chuyên gia trong lĩnh vực quản trị mạng, bảo mật thông tin và quản trị hệ thống của xã hội đang tăng lên trong hiện tại và tương lai gần?

+ Em hãy kể tên một số ngành học liên quan tới nhóm nghề quản trị trong lĩnh vực Công nghệ thông tin.

- GV yêu cầu HS sử dụng Chatbot AI tìm hiểu về nghề "Fresher IT Project Manager", "Nhân viên quản trị mạng"; sử dụng bộ lọc (Filter) để xem mức lương trung bình và yêu cầu chứng chỉ (CCNA, PMP, IELTS).

- GV hướng dẫn HS sử dụng Google Search nâng cao "site:.edu.vn ngành Hệ thống thông tin quản lý / Mạng máy tính" để tìm các trường đại học đào tạo đúng chuyên ngành này.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện Hoạt động củng cố kiến thức tr.112 SGK:

Ở địa phương của em có những cơ sở đào tạo nào có đào tạo các ngành liên quan đến nhóm nghề quản trị trong lĩnh vực Công nghệ thông tin? Hãy tìm hiểu và cho biết tên một số cơ sở đào tạo đó. 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: 

- HS tìm hiểu nội dung mục 2 SGK tr.111 – 112 sau đó trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra. 

- HS sử dụng các công cụ số để thực hiện yêu cầu của GV.

- GV quan sát và trợ giúp HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: 

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.

- Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: 

- Từ kết quả thảo luận của nhóm, GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV chính xác hoá lại các nội dung kiến thức.

- GV chốt kiến thức theo Hộp kiến thức:  

2. NHU CẦU NHÂN LỰC TRONG NHÓM NGHỀ QUẢN TRỊ TRONG NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ NGÀNH HỌC LIÊN QUAN

- Nhu cầu về nhân lực của nhóm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin đang gia tăng ở cả Việt Nam và trên thế giới. 

- Với sự bùng nổ của công nghệ thông tin và sự lan toả mạnh mẽ của số hoá, các tổ chức đang đặc biệt quan tâm và chú trọng vào việc quản lí và bảo vệ thông tin của họ. 

Điều này làm tăng nhu cầu về chuyên gia trong lĩnh vực quản trị mạng, bảo mật thông tin và quản trị hệ thống.

+ Quản trị mạng: 

• Sự phổ biến của IoT đã dẫn đến sự gia tăng về số lượng thiết bị kết nối mạng. 
• Sự phát triển của các mô hình làm việc từ xa, các dịch vụ trực tuyến như lưu trữ đám mây, thương mại điện tử,… dẫn đến yêu cầu cao về sự ổn định và an toàn mạng. 
• Các nguy cơ tấn công mạng ngày càng cao và tinh vi.

Nhu cầu ngày càng tăng về số lượng và chất lượng chuyên gia quản trị mạng.

+ Bảo mật hệ thống thông tin: 

• Nguy cơ tấn công ngày càng phức tạp với những phương thức tấn công đa dạng. 
• Chuyển đổi số đã, đang và sẽ dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng của dữ liệu, dẫn đến nhu cầu chuyển đổi sang sử dụng dịch vụ đám mây an toàn của các đơn vị, tổ chức. 
• Các đơn vị, tổ chức, các cơ quan chính phủ cũng ngày càng chú trọng đến việc tuân thủ các quy định an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đặc biệt, khi các tình huống an ninh mạng không chỉ ảnh hưởng đến một quốc gia mà còn lan toả toàn cầu. 

Nhu cầu ngày càng tăng về số lượng chuyên gia bảo mật hệ thống thông tin. Điều này dẫn đến sự cạnh tranh trong thu hút và giữ chân các chuyên gia có năng lực cao.

+ Quản trị và bảo trì hệ thống: 

• Quá trình chuyển đổi số và triển khai các ứng dụng công nghệ thông tin đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ, kéo theo sự gia tăng số lượng và chủng loại các thiết bị công nghệ thông tin, từ máy tính cá nhân đến thiết bị IoT. 

Điều này đặt ra nhiều yêu cầu và thách thức mới trong quản trị và bảo trì hệ thống. 

Nhu cầu nhân lực được dự báo sẽ tăng cao về số lượng. 

• Bên cạnh yếu tố chuyên nghiệp, khả năng quản lí và bảo trì hệ thống từ xa, biết tận dụng các công cụ hỗ trợ hiện đại như AI để đảm bảo tính ổn định và sẵn sàng của hệ thống.... là những đòi hỏi mới đối với các chuyên gia trong lĩnh vực này.

- Một số ngành học liên quan tới nhóm nghề quản trị trong lĩnh vực công nghệ thông tin:

+ Quản trị mạng máy tính.

+ Quản trị hệ thống.

+ An ninh mạng.

+ Hệ thống thông tin.

+ Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu.

…

- 2.1.NC1a: Khai thác nguồn dữ liệu mở (Job portals) để phân tích, đánh giá thị trường lao động, phục vụ hướng nghiệp.

- 4.2.NC1a: Đánh giá tác động của công nghệ mới (Cloud/AI) đến sự biến đổi của cấu trúc nghề nghiệp.

Hướng dẫn trả lời câu hỏi Hoạt động củng cố kiến thức tr.112 SGK:

Một số cơ sở đào tạo ở Hà Nội có đào tạo các ngành học liên quan đến nhóm nghề quản trị trong lĩnh vực Công nghệ thông tin:

- Đại học Bách Khoa Hà Nội: Hệ thống thông tin quản lí.

- Trường Đại học Công nghệ - ĐHQGHN: 

+ Hệ thống thông tin.

+ Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu.

- Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân: 

+ An toàn thông tin.

+ Hệ thống thông tin quản lí.

…

Trường THPT:………………………………………….

Lớp:……………………………………………………...

Họ và tên:……………………………………………….

PHIẾU BÀI TẬP TIN HỌC 12

ĐỊNH HƯỚNG KHOA HỌC MÁY TÍNH – KẾT NỐI TRI THỨC

BÀI 20: NHÓM NGHỀ QUẢN TRỊ TRONG 
NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

A. PHẦN TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN

Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng nhất:

Câu 1. IDS là gì?

A. Hệ thống phòng thủ tường lửa.

B. Hệ thống tấn công dò lỗ hổng.

C. Hệ thống phát hiện xâm nhập.

D. Hệ thống bảo mật dựa trên máy chủ.

Câu 2. Quản trị và bảo trì hệ thống bao gồm những công việc gì?

A. Quản lí và duy trì hệ thống mạng máy tính của tổ chức.

B. Phát triển và triển khai biện pháp bảo mật, giám sát mạng để phát hiện sự xâm nhập trái phép và xử lí các vụ việc liên quan đến bảo mật.

C. Cài đặt, cấu hình và bảo mật mạng, theo dõi hiệu suất, xử lí sự cố mạng và đảm bảo mạng luôn hoạt động ổn định.

D. Cài đặt, cập nhật và xử lí sự cố để đảm bảo sự ổn định và hiệu suất làm việc của hệ thống.

Câu 3. Yếu tố nào sau đây không liên quan đến an ninh mạng?

A. Sự gia tăng nhanh chóng của dữ liệu, dẫn đến nhu cầu chuyển đổi sang sử dụng dịch vụ đám mây an toàn của các đơn vị, tổ chức.

B. Sự gia tăng số lượng và chủng loại các thiết bị công nghệ thông tin, từ máy tính cá nhân đến thiết bị IoT.

C. Các đơn vị, tổ chức, các cơ quan chính phủ cũng ngày càng chú trọng đến việc tuân thủ các quy định an ninh thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

D. Nguy cơ tấn công hệ thống thông tin ngày càng phức tạp với những phương thức tấn công đa dạng.

Câu 4. Vì sao người làm việc trong nhóm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin cần có kiến thức về Luật pháp và tuân thủ quy định?

A. Để nắm được cách xử lí hiệu quả các sự cố hệ thống, sửa lỗi phần mềm và phần cứng, đảm bảo sự ổn định của hệ thống.

B. Để nắm được cấu trúc và hoạt động của mạng máy tính, bao gồm giao thức mạng, phân tích lưu lượng mạng và các thiết bị mạng.

C. Để có hiểu biết và tuân thủ luật pháp, các quy định, cũng như các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành về bảo mật thông tin và an ninh mạng.

D. Để nắm được các phương thức tấn công mạng.

Câu 5. Thiết bị mạng nào giúp kết nối các mạng nhỏ lại thành một mạng lớn hơn?

A. Bridge.

B. Router.

C. Switch.

D. Modem.

B. PHẦN TRẮC NGHIỆM ĐÚNG – SAI

Câu 1. Nhóm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin thực hiện những công việc nhằm đảm bảo hệ thống công nghệ thông tin của các tổ chức và doanh nghiệp hoạt động một cách hiệu quả và an toàn.

a. Những người làm nghề Bảo mật hệ thống thông tin cần nắm được các phương thức tấn công mạng, như tấn công từ chối dịch vụ (BoS) và tấn công dò lỗ hổng (Vulnerability scanning).

b. Người làm việc trong nhóm nghề quản trị trong ngành Công nghệ thông tin cần có kĩ năng giải quyết vấn đề.

c. Các nguy cơ tấn công mạng ngày càng cao và tinh vi tạo ra nhu cầu ngày càng tăng về số lượng và chất lượng chuyên gia quản trị và bảo trì hệ thống.

d. Truyền thông Đa phương tiện là một ngành học có liên quan tới nhóm nghề quản trị trong lĩnh vực Công nghệ thông tin.