Đề thi Sinh học 12 kết nối tri thức theo công văn 7991

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2

MÔN: SINH HỌC 12 – KẾT NỐI TRI THỨC

NĂM HỌC: 2025 – 2026

Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)

✂

PHẦN I: TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (4,5 điểm)

Học sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi học sinh chỉ chọn một phương án:

Câu 1: Tổng số lượng cá thể (hoặc tổng khối lượng, tổng năng lượng) của quần thể trong một không gian nhất định được gọi là: 

A. kích thước của quần thể. 

B. mật độ của quần thể. 

C. tỉ lệ giới tính. 

D. sự phân bố cá thể. 

Câu 2: Trong chuỗi thức ăn: Cỏ → Châu chấu → Ếch → Rắn. Loài ếch thuộc bậc dinh dưỡng cấp mấy? 

A. Cấp 1. 

B. Cấp 2. 

C. Cấp 3. 

D. Cấp 4. 

Câu 3: Khu sinh học trên cạn nào có độ đa dạng sinh học cao nhất, nhiệt độ và độ ẩm cao quanh năm? 

A. Rừng lá kim (Taiga). 

B. Rừng rụng lá ôn đới. 

C. Rừng mưa nhiệt đới. 

D. Thảo nguyên. 

Câu 4: Tập hợp các sinh vật khác loài cùng sống trong một sinh cảnh, vào cùng một thời điểm được gọi là: 

A. hệ sinh thái. 

B. quần thể sinh vật. 

C. sinh quyển. 

D. quần xã sinh vật. 

Câu 5: Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà: 

A. làm cạn kiệt tài nguyên của các thế hệ tương lai. 

B. không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. 

C. ưu tiên tăng trưởng kinh tế tối đa bất chấp hậu quả môi trường. 

D. dừng hoàn toàn việc khai thác tài nguyên thiên nhiên. 

Câu 6: Nhân tố nào sau đây thuộc nhóm nhân tố sinh thái vô sinh? 

A. Cây gỗ lớn trong rừng. 

B. Vi khuẩn phân giải trong đất. 

C. Ánh sáng mặt trời. 

D. Sâu ăn lá cây. 

Câu 7: Sự gia tăng nồng độ các khí CO₂, CH₄, N₂O trong khí quyển là nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng: 

A. suy giảm tầng ozone. 

B. hiệu ứng nhà kính và biến đổi khí hậu. 

C. mưa acid. 

D. ô nhiễm rác thải nhựa. 

Câu 8: Một hệ sinh thái hoàn chỉnh bao gồm những thành phần chủ yếu nào? 

A. Thành phần vô sinh và thành phần hữu sinh. 

B. Sinh vật sản xuất và sinh vật tiêu thụ. 

C. Sinh vật sản xuất và sinh vật phân giải. 

D. Động vật ăn thực vật và động vật ăn thịt. 

Câu 9: Trong chu trình sinh - địa - hóa, nguyên tố nào sau đây là thành phần cấu tạo chủ yếu của protein và nucleic acid, đòi hỏi phải được vi khuẩn cố định mới rễ cây mới hấp thụ được? 

A. Carbon. 

B. Oxygen. 

C. Nitrogen. 

D. Phosphorus. 

Câu 10: Đồng ruộng, hồ nuôi cá, rừng trồng là các ví dụ về: 

A. hệ sinh thái tự nhiên. 

B. hệ sinh thái nhân tạo. 

C. khu sinh học trên cạn. 

D. sinh quyển. 

Câu 11: Trong quần thể, kiểu phân bố nào sau đây thường gặp khi điều kiện môi trường không đồng đều, các cá thể có xu hướng tụ tập lại với nhau? 

A. Phân bố đồng đều. 

B. Phân bố ngẫu nhiên. 

C. Phân bố theo nhóm. 

D. Phân bố rải rác. 

Câu 12: Cho bảng số liệu về năng lượng đồng hóa ở các bậc dinh dưỡng của một hệ sinh thái hồ (Đơn vị: kcal/m²/năm): 

Qua bảng số liệu, kết luận nào sau đây là chính xác nhất? 

A. Năng lượng tăng dần khi đi từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao. 

B. Năng lượng hao hụt qua mỗi bậc dinh dưỡng là rất nhỏ (dưới 10%). 

C. Sinh vật tiêu thụ bậc 1 tích lũy được 120 000 kcal/m²/năm.

D. Chuỗi thức ăn này có thể kéo dài vô tận mà không bị thất thoát năng lượng. 

Câu 13: Quá trình biến đổi tuần tự của quần xã sinh vật qua các giai đoạn, tương ứng với sự biến đổi của môi trường được gọi là: 

A. biến động số lượng cá thể. 

B. diễn thế sinh thái. 

C. phân tầng sinh thái. 

D. chu trình sinh - địa - hóa. 

Câu 14: Hải quỳ và cua tuyết có mối quan hệ sinh thái nào sau đây, khi cua mang hải quỳ trên mai để ngụy trang và bảo vệ, còn hải quỳ được cua mang đến nguồn thức ăn mới (cả hai đều có lợi nhưng không bắt buộc phải có nhau)? 

A. Cộng sinh. 

B. Hợp tác. 

C. Hội sinh. 

D. Kí sinh. 

Câu 15: Khảo sát sinh khối của 4 loài thực vật cùng sinh sống tại một khu rừng:

Trong quần xã thực vật này, loài nào đóng vai trò là loài ưu thế?

A. Loài A.

B. Loài B.

C. Loài C.

D. Loài D.

Câu 16: Hoạt động nào sau đây là biện pháp bảo tồn đa dạng sinh học tại chỗ? 

A. Nuôi cấy mô tế bào thực vật trong phòng thí nghiệm. 

B. Xây dựng các Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên. 

C. Chăm sóc động vật tại vườn thú. 

D. Lưu trữ hạt giống trong ngân hàng gene. 

Câu 17: Dạng diễn thế sinh thái khởi đầu từ môi trường chưa có sinh vật sống (như đảo núi lửa mới bãi cát bồi) được gọi là: 

A. diễn thế nguyên sinh. 

B. diễn thế thứ sinh. 

C. diễn thế phân hủy. 

D. diễn thế ngược. 

Câu 18: Dưới đây là đồ thị mô tả giới hạn sinh thái về nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam:

Nhận định nào sau đây đúng khi nói về khả năng sinh trưởng của loài cá này?

A. Cá sống tốt nhất ở nhiệt độ 42°C.

B. Cá sẽ chết khi nhiệt độ môi trường hạ xuống dưới 5,6°C hoặc cao hơn 42°C.

C. Từ 5,6°C đến 20°C là khoảng chống chịu mà cá phát triển mạnh nhất.

D. Cá rô phi là sinh vật hằng nhiệt nên không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ.

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

Học sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, học sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1: Đọc đoạn thông tin sau:

Theo Báo cáo của Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên, quần thể Sếu đầu đỏ tại Vườn Quốc gia Tràm Chim đang suy giảm nghiêm trọng. Nguyên nhân chủ yếu là do việc chuyển đổi diện tích đất ngập nước thành đất nông nghiệp làm thu hẹp sinh cảnh kiếm ăn và sinh sản. Số lượng cá thể trưởng thành hiện ở mức rất thấp, làm giảm khả năng bắt cặp giao phối trong mùa sinh sản.

a) Tập hợp các cá thể sếu đầu đỏ cùng sống và sinh sản tại Vườn Quốc gia Tràm Chim hình thành nên một quần thể.

b) Thu hẹp sinh cảnh là một nhân tố sinh thái vô sinh làm tăng mức độ cạnh tranh, dẫn đến giảm kích thước đàn sếu.

c) Khi kích thước quần thể quá nhỏ, bầy sếu sẽ tự động kích hoạt cơ chế sinh sản mạnh mẽ để nhanh chóng phục hồi số lượng.

d) Việc bắt ép các cá thể sếu có họ hàng gần giao phối với nhau là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để gia tăng số lượng đàn.

Câu 2: Đọc đoạn thông tin sau:

Trích từ Nghiên cứu Sinh thái Hồ Trị An: Rùa tai đỏ (loài có nguồn gốc Bắc Mỹ) khi thoát ra tự nhiên đã bùng phát số lượng mạnh mẽ. Rùa tai đỏ ăn tạp (rong rêu, cá nhỏ, nòng nọc) và cạnh tranh trực tiếp nguồn thức ăn, chỗ phơi nắng với rùa bản địa. Sự lấn át của rùa tai đỏ đã làm rùa bản địa gần như vắng bóng tại nhiều khu vực của hồ.

a) Tại các thủy vực tự nhiên của Việt Nam, rùa tai đỏ được phân loại là sinh vật ngoại lai xâm hại.

b) Mối quan hệ giữa rùa tai đỏ và rùa bản địa là mối quan hệ sinh vật ăn thịt và con mồi.

c) Sự phát triển không kiểm soát của rùa tai đỏ làm suy giảm tính đa dạng sinh học của toàn bộ quần xã sinh vật trong hồ.

d) Việc sử dụng thuốc độc hóa học nồng độ cực mạnh đổ xuống hồ là biện pháp khống chế sinh thái bền vững để diệt rùa tai đỏ.

Câu 3: Đọc đoạn thông tin sau:

Hàm lượng Carbon đi vào chu trình sinh - địa - hóa đang bị mất cân bằng nghiêm trọng. Nguồn phát thải CO₂ lớn nhất hiện nay là việc con người đốt nhiên liệu hóa thạch (than đá, dầu mỏ) và nạn phá rừng tự nhiên quy mô lớn.

a) Khí CO₂ từ khí quyển đi vào quần xã sinh vật chủ yếu thông qua quá trình quang hợp của thực vật.

b) Đốt nhiên liệu hóa thạch đóng vai trò làm giảm lượng CO₂ tự do trong bầu khí quyển.

c) Sự gia tăng nồng độ khí CO₂ là nguyên nhân duy nhất gây ra hiện tượng thủng tầng ozone.

d) Khôi phục các cánh rừng nhiệt đới và chuyển đổi sang năng lượng tái tạo là biện pháp hiệu quả để giảm thiểu hiệu ứng nhà kính.

Câu 4: Đọc đoạn thông tin sau:

Vườn quốc gia Cát Tiên là một trong những khu dự trữ sinh quyển quan trọng của Việt Nam. Gần đây, ban quản lý đã phát triển mạnh mô hình "du lịch sinh thái" kết hợp với giáo dục môi trường. Khách du lịch đến đây được trải nghiệm xem thú đêm, đi bộ xuyên rừng và đóng góp trực tiếp một phần chi phí vào quỹ bảo vệ động vật hoang dã.

a) Vườn quốc gia là hình thức tiêu biểu của phương pháp bảo tồn đa dạng sinh học chuyển chỗ.

b) Du lịch sinh thái góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của tự nhiên.

c) Phát triển du lịch sinh thái theo mô hình này không mang lại bất cứ lợi ích kinh tế nào cho địa phương.

d) Mô hình này là minh chứng rõ nét cho phát triển bền vững khi kết hợp hài hòa cả 3 trụ cột: kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường.

PHẦN III: CÂU TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN (1,5 điểm)

Học sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Câu 1: Một quần thể hươu sao ban đầu có 500 cá thể. Trong một năm, quần thể có 65 cá thể được sinh ra, 25 cá thể chết đi, 15 cá thể từ bầy khác nhập cư vào và 5 cá thể xuất cư đi nơi khác. Bỏ qua các yếu tố môi trường khác, kích thước của quần thể hươu sao vào năm sau là bao nhiêu cá thể?

Câu 2: Tổng năng lượng bức xạ mặt trời chiếu xuống một khu rừng là 10¹⁰ kcal/năm. Giả sử sinh vật sản xuất (thực vật) trong khu rừng này chỉ sử dụng được 1% tổng năng lượng đó để quang hợp và tích lũy vào sinh khối. Năng lượng tích lũy trong sinh vật sản xuất của khu rừng này là bao nhiêu triệu kcal/năm? 

Câu 3: Tại một thành phố đang phát triển, các chuyên gia sinh thái quy hoạch định hướng phát triển bền vững tính toán được rằng: Mỗi cá nhân trong thành phố cần ít nhất 1,5 hecta (ha) diện tích đất sinh thái để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và hấp thụ lượng chất thải. Biết dân số của thành phố hiện tại là 40.000 người, nhưng tổng diện tích đất sinh thái có khả năng phục hồi của toàn thành phố chỉ có 25.000 ha. Mức thâm hụt sinh thái của thành phố này là bao nhiêu hecta (ha)?

Câu 4: Cho 5 phát biểu sau đây về môi trường sống và các nhân tố sinh thái:

(1) Ổ sinh thái của một loài là một không gian sinh thái bao gồm tất cả các giới hạn sinh thái mà loài đó có thể tồn tại.

(2) Hai loài có ổ sinh thái giao nhau càng lớn thì sự cạnh tranh giữa chúng diễn ra càng khốc liệt.

(3) Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định.

(4) Khoảng chống chịu là khoảng mà các nhân tố sinh thái ở mức độ phù hợp nhất, giúp sinh vật phát triển thuận lợi nhất.

(5) Nơi ở chỉ là nơi cư trú, còn ổ sinh thái biểu hiện cách sống của loài đó trong sinh cảnh.

Có bao nhiêu phát biểu đúng?

Câu 5: Đọc danh sách 5 mối quan hệ sinh thái giữa các loài trong tự nhiên sau đây:

(1) Cây phong lan bám trên cành cây gỗ lớn trong rừng rậm.

(2) Dây tơ hồng sống bám và hút chất dinh dưỡng từ cây dâm bụt.

(3) Chim tu hú đẻ trứng vào tổ của chim sáo để nhờ ấp và nuôi con.

(4) Cá ép bám chặt vào mai rùa biển để đi nhờ và ăn thức ăn thừa.

(5) Giun sán sống và hấp thụ dinh dưỡng trong ruột người.

Có bao nhiêu mối quan hệ sinh thái trong danh sách trên thuộc kiểu quan hệ hội sinh (một loài có lợi, loài kia không bị ảnh hưởng)?

Câu 6: Cho 5 phát biểu sau đây về chu trình sinh - địa - hóa trong hệ sinh thái:

(1) Chu trình sinh địa hóa duy trì sự cân bằng vật chất trong sinh quyển.

(2) Nguyên tố cacbon đi vào chu trình sinh địa hóa dưới dạng CO₂ thông qua quá trình hô hấp của động vật.

(3) Vi khuẩn cố định đạm có vai trò chuyển hóa N₂ trong không khí thành dạng cho thực vật hấp thụ.

(4) Nước trên Trái đất luân chuyển theo chu trình: bốc hơi → ngưng tụ → mưa → bốc hơi.

(5) Chu trình photpho chủ yếu diễn ra trong khí quyển và ít có sự trao đổi với thạch quyển.

Có bao nhiêu phát biểu đúng?

BÀI LÀM

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

 

TRƯỜNG THPT ........

HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA HỌC KÌ 2 (2025 – 2026)

MÔN: SINH HỌC 12 – KẾT NỐI TRI THỨC

 PHẦN I: TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN (4,5 điểm)

(Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm)

PHẦN II: TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (4,0 điểm)

Điểm tối đa của 01 câu hỏi là 1 điểm.

• Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 01 ý trong 1 câu hỏi được 0,1 điểm.
• Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 02 ý trong 1 câu hỏi được 0,25 điểm.
• Thí sinh chỉ lựa chọn chính xác 03 ý trong 1 câu hỏi được 0,5 điểm.
• Thí sinh lựa chọn chính xác cả 04 ý trong 1 câu hỏi được 1 điểm.

PHẦN III: TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN (1,5 điểm):

Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm

Hướng dẫn giải chi tiết:

Câu 1:

N = N₀ + Sinh (B) – Tử (D) + Nhập cư (I) – Xuất cư (E)

                             = 500 + 65 – 25 + 15 – 5 = 550 (cá thể)

Câu 2: Năng lượng tích lũy:

10¹⁰ × 1% = 10¹⁰ × 0,01 = 10¹⁰ × 10⁻² = 10⁸ kcal = 100 triệu kcal/năm.

Câu 3: 

• Diện tích đất sinh thái cần thiết = 40 000 × 1,5 = 60 000 (ha). 
• Diện tích đất sinh thái có khả năng cung cấp = 25 000 (ha). 
• Mức thâm hụt sinh thái = 60 000 – 25 000 = 35 000 (ha).

Câu 4: Có 4 phát biểu đúng gồm: (1), (2), (3), (5). Phát biểu (4) sai vì khoảng chống chịu là khoảng gây ức chế cho sinh vật.

Câu 5: Có 2 mối quan hệ hội sinh (một bên có lợi, bên kia không lợi/không hại) gồm: (1) Lan bám trên cây gỗ; (4) Cá ép bám mai rùa biển.

 Câu 6: Có 3 phát biểu đúng về chu trình sinh địa hóa gồm: (1), (3), (4). 

• Phát biểu (2) sai vì C đi vào quần xã qua quang hợp.
• Phát biểu (5) sai vì chu trình photpho là chu trình trầm tích diễn ra chủ yếu ở thạch quyển. 
   

TRƯỜNG THPT.........

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2 (2025 – 2026)

MÔN: SINH HỌC 12 – KẾT NỐI TRI THỨC

TRƯỜNG THPT.........

BẢN ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2 (2025 – 2026)

MÔN: SINH HỌC 12 – KẾT NỐI TRI THỨC