Giáo án NLS chuyên đề Công nghệ 10 TT Bài 8: Kĩ thuật trồng và chăm sóc hoa phong lan

BÀI 8: KĨ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC HOA PHONG LAN

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau khi học xong bài này, HS sẽ:

• Nêu được một số đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa phong lan.
• Lựa chọn được quy trình nhân giống phù hợp với cây hoa phong lan.
• Mô tả được quy trình trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho cây hoa phong lan.

2. Năng lực

• Năng lực công nghệ:
• Nêu được một số đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa phong lan.
• Lựa chọn được quy trình nhân giống phù hợp cho cây hoa phong lan.
• Mô tả được quy trình trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu, bệnh trên cây hoa phong lan.
• Năng lực chung: 
• Hợp tác tìm hiểu và chia sẻ các kiến thức cơ bản về kĩ thuật nhận giống, trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho hoa phong lan.
• Năng lực số: 
• 1.2.NC1b: Tiến hành đánh giá được các dữ liệu, thông tin và nội dung số khác nhau.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
• 4.4.NC1a: Trình bày được các cách thức khác nhau để bảo vệ môi trường khỏi tác động của công nghệ số và việc sử dụng công nghệ số.
• Năng lực AI: 
• 10.C3.3: Một số công nghệ trong AI (HS phân biệt được AI tạo sinh (như Chatbot AI hỗ trợ viết quy trình chăm sóc hoa lan) với các hệ thống AI phân loại, dự đoán (như AI phân tích dữ liệu nhiệt độ/độ ẩm để dự đoán lịch tưới nước tự động cho vườn lan) thông qua ví dụ cụ thể).
• 10.D2.1: Hệ thống AI (HS hiểu và mô tả được cấu trúc cơ bản của một Hệ thống AI điều khiển tự động trong nhà kính trồng phong lan công nghiệp (Đầu vào: Dữ liệu từ cảm biến nhiệt độ/độ ẩm; Thuật toán: Xử lí dữ liệu dựa trên mô hình học máy; Đầu ra: Điều khiển hệ thống phun sương/lưới che nắng)).

3. Phẩm chất

• Tích cực và chủ động tìm hiểu kiến thức, áp dụng kiến thức về kĩ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu, bệnh hại cây hoa phong lan vào thực tiễn đời sống.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• Sách Chuyên đề học tập Công nghệ trồng trọt 10, SGV Chuyên đề học tập Công nghệ trồng trọt 10, KHBD.
• Tranh, ảnh hoặc video liên quan đến kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho cây hoa phong lan.
• Liên hệ với các cơ sở sản xuất, các hộ trồng và nhân giống hoa phong lan để làm cơ sở cho HS thăm quan học tập (nếu có).
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• Sách chuyên đề học tập Công nghệ trồng trọt 10. 
• Đọc trước bài học trong SGK, tìm kiếm và đọc trước tài liệu có liên quan đến kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cây hoa phong lan.
• Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Thông qua các hình ảnh, video và câu hỏi gợi ý giúp HS gợi nhớ lại những kiến thức, kinh nghiệm đã có về kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho cây trồng nói chung. Bên cạnh đó, các hình ảnh, video, câu hỏi về kĩ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu, bệnh hại hoa phong lan sẽ kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học.

b. Nội dung: 

- GV sử dụng một số hình ảnh, video, câu hỏi liên quan đến kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho cây trồng nói chung, yêu cầu HS quan sát và nêu những hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân về các vấn đề liên quan đến nội dung bài học.

- GV sử dụng những hình ảnh, video, câu hỏi liên quan đến kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho hoa phong lan để kích thích HS mong muốn tìm hiểu nội dung bài học mới. 

c. Sản phẩm: Hiểu biết về kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho cây trồng và hoa phong lan.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu cho HS một số video, hình ảnh về kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho hoa phong lan, yêu cầu HS quan sát và đặt câu hỏi: 

+ Em hãy nêu hiểu biết của mình về kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho cây trồng?

+ Hoa phong lan có đặc điểm gì?

+ Trồng và chăm sóc hoa phong lan có gì đặc biệt?

+ Quy trình nhân giống hoa phong lan được thực hiện như thế nào?

https://www.youtube.com/watch?v=LlWrd3909Qo

https://www.youtube.com/watch?v=i73QQcSVYJY

- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát video, hình ảnh về kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho hoa hoa phong lan.

- HS vận dụng kiến thức, hiểu biết về kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho hoa phong lan để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện một số HS trình bày một số hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân về kĩ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho hoa phong lan.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét phần trả lời của HS

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Những kĩ thuật nào trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh cho hoa phong lan? Đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của hoa phong lan như thế nào ? Nhân giống hoa phong lan ra sao? Chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 8: Kĩ thuật trồng và chăm sóc hoa phong lan.

[2.1.NC1a]: HS quan sát, lắng nghe thiết bị hiển thị và thực hiện tương tác với nội dung số (Video AI) để nhận biết tình huống khởi động bài học.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa phong lan

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu và trình bày được các đặc điểm thức vật học của cây hoa phong lan; các yêu cầu cơ bản về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đối với cây hoa phong lan để áp dụng vào thực tiễn sản xuất.

b. Nội dung:  

- GV yều cầu HS đọc nội dung mục I.1, quan sát Hình 8.1 và Hình 8.2 trong SGK và trả lời các câu hỏi liên quan để nhận biết được các đặc điểm thực vật học điển hình của hoa phong lan.

- GV sử dụng hình ảnh về các loại hoa phong lan ở các thời kì sinh trưởng khác nhau giúp HS dễ dàng nhận biết được các đặc điểm thực vật học điển hình của hoa phong lan.

- GV yêu cầu HS đọc nội dung mục I.2 trong SGK và trả lời các câu hỏi liên quan để nhận biết được yêu cầu ngoại cảnh cơ bản của hoa phong lan.

- GV yêu cầu HS tìm hiểu thêm về các điều kiện ngoại cảnh của một loài phong lan nổi tiếng ở địa phương.

c. Sản phẩm: HS ghi được vào vở đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa phong lan. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Tìm hiểu kĩ thuật nhân giống hoa phong lan

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được một số biện pháp nhân giống hoa phong lan và trình bày được kĩ thuật nhân giống hoa phong lan bằng biện pháp tách chồi.

b. Nội dung:  

- GV yêu cầu HS đọc nội dung II và quan sát Hình 8.3 trong SGK và trả lời các câu hỏi liên quan các bước trong quy trình nhận giống hoa phong lan.

- GV sử dụng hình ảnh minh họa các biện pháp nhân giống hoa phong lan.

- GV bổ sung thêm các thông tin về một số biện pháp nhân giống hoa phong lan, đặc biệt là kĩ thuật nuôi cấy mô tế bào.

c. Sản phẩm: HS ghi được vào vở quy trình nhân giống hoa phong lan bằng tách chồi.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3: Tìm hiểu quy trình trồng và chăm sóc cây hoa phong lan

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được yêu cầu kĩ thuật của các bước trong quy trình trồng, chăm sóc cây hoa phong lan trong sản xuất.

b. Nội dung:  

- GV yêu cầu HS đọc nội dung mục III.1 trong SGK, kết hợp với quan sát hình ảnh các loại giá thể, vườn trồng khác nhau được sử dụng cho hoa phong lan và trả lời các câu hỏi liên quan đến nội dung bài học.

- GV yêu cầu HS đọc nội dụng mục III.2 trong SGK và trả lời các câu hỏi liên quan đến kĩ thuật tưới nước, bón phân, chiếu sáng cho phong lan.

c. Sản phẩm: HS ghi được vào vở yêu cầu kĩ thuật của các bước trong quy trình trồng và chăm sóc hoa phong lan.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 4: Tìm hiểu về phòng trừ sâu, bệnh hại trên hoa phong lan

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận biết được một số loại sâu, bệnh hại phổ biến trên cây hoa phong lan và biện pháp phòng trừ.

b. Nội dung:  

- GV hướng dẫn HS nghiên cứu mục IV, quan sát Hình 8.6, 8.7 trong SGK, nêu các câu hỏi gợi ý để HS mô tả đặc điểm nhận biết của một số loại sâu, bệnh hại chính trên hoa phong lan và biện pháp phòng trừ.

- GV trình chiếu các hình ảnh minh họa sâu, bệnh hại trên hoa phong lan cùng các thông tin tên sâu, bênh hại (bệnh đốm nâu, đốm lá, rệp, ốc sên,...) trên cây hoa phong lan.

c. Sản phẩm: HS ghi được vào vở đặc điểm của một số sâu, bệnh hại chính trên hoa phong lan và nêu được biện pháp phòng trừ.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 5: Tìm hiểu về thu hoạch và bảo quản hoa phong lan cắt cành

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động này, HS hiểu được kĩ thuật thu hoạch và bảo quản hoa phong lan cắt cành.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS đọc nội dung V trong SGK và trả lời các câu hỏi liên quan đến thu hoạch, bảo quản hoa phong lan cắt cành.

- GV tổ chức cho HS liên hệ với thực tiễn ở gia đình, địa phương để nêu thêm các kinh nghiệm về thu hoạch và bảo quản hoa phong lan cắt cành.

c. Sản phẩm:  HS ghi được vào vở kĩ thuật thu hoạch và bảo quản hoa phong lan cắt cành.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, mở rộng kiến thức đã học về kĩ thuật trồng và chăm sóc hoa phong lan.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm; HS vận dụng kiến thức đã học, tìm hiểu, sưu tầm thêm thông tin về một số thành tựu tiêu biểu của kĩ thuật trồng và chăm sóc hoa phong lan để thực hiện nhiệm vụ học tập.

c. Sản phẩm: Yêu cầu ngoại cảnh của hoa hồng và biện pháp chăm sóc hoa phong lan.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng được các kiến thức về giá thể và phân bón cho hoa phong lan vào thực tiễn sản xuất ở gia đình, địa phương.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS tìm hiểu tình hình thực tế trồng hoa phong lan ở gia đình, địa phương, thảo luận và đề xuất loại giá thể và phân bón phù hợp với cac loại hoa phong lan đó. HS nộp bài cho GV vào buổi học tiếp theo.

c. Sản phẩm: Bản đề xuất loại giá thể và phân bón phù hợp cho các loại hoa phong lan ở gia đình, địa phương.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV nêu nhiệm vụ cho HS làm việc cá nhân tại nhà: Em hãy lựa chọn giá thể và phân bón thích hợp cho một số loại phong lan phổ biến ở gia đình và địa phương em.

- Để bài báo cáo sinh động, HS hãy tạo ra các nội dung số: Dùng phần mềm Canva hoặc PowerPoint thiết kế một Poster/Infographic đề xuất (có hình ảnh xơ dừa, than củi, phân bón lá cụ thể). Qua ấn phẩm này, em hãy chỉ ra cách thể hiện bản thân, gu thẩm mỹ cá nhân và sự am hiểu kĩ thuật nông nghiệp của mình.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, tìm hiểu, sưu tầm thêm thông tin về kĩ thuật trồng và chăm sóc hoa phong lan để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- HS sử dụng thiết bị số để thiết kế nội dung đồ họa mang dấu ấn cá nhân.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS nộp file hình ảnh/pdf cho GV lên Padlet hoặc nhóm lớp vào tiết học sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá tính khoa học của bản đề xuất nông nghiệp và kĩ năng sáng tạo nội dung số của HS.

- GV nhận xét, dánh giá và kết thúc tiết học.

[3.1.NC1b]: HS chỉ ra được cách thể hiện bản thân, phong cách sáng tạo cá nhân thông qua việc thiết kế, tạo ra các nội dung số (Poster đồ họa hướng dẫn trồng lan) vượt ra khỏi hình thức viết chữ trên giấy truyền thống.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học:

+ Đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây hoa phong lan

+ Quy trình nhân giống hoa phong lan

+ Quy trình trồng và chăm sóc hoa phong lan

+ Một số sâu, bệnh phổ biến và biện pháp phòng trừ 

+ Thu hoạch và bảo quản hoa phong lan cắt cành 

- Hoàn thành bài tập phần Luyện tập, Vận dụng SGK tr.35.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung kiến thức Bài 9: Kĩ thuật trồng cây đỗ quyên.