Giáo án NLS chuyên đề Kinh tế pháp luật 12 CĐ 1: Phát triển kinh tế và sự biến đổi văn hoá, xã hội

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 1: PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ SỰ BIẾN ĐỔI VĂN HÓA, XÃ HỘI

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được những biến đổi văn hoá, xã hội do tác động của sự phát triển kinh tế.
• Chỉ ra được nguyên nhân của những biến đổi văn hoá, xã hội do tác động của sự phát triển kinh tế.
• Thực hiện được bài tập nghiên cứu về tác động tích cực hoặc tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội; giải pháp hạn chế, khắc phục tác
• động tiêu cực.
• Biết đánh giá một số biện pháp và chính sách đang áp dụng trong thực tế xã hội nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến kinh tế, văn hoá, xã hội.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao và bày tỏ được ý kiến.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, trường hợp trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến một số vấn đề Luật Doanh nghiệp.

Năng lực đặc thù:

• Điều chỉnh hành vi: Đồng tình, ủng hộ những thái độ, hành vi tích cực đối với sự biến đổi của văn hoá, xã hội dưới sự tác động của phát triển kinh tế; phê phán, đấu tranh những thái độ, hành vi tiêu cực.
• Tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Thực hiện được bài tập nghiên cứu về tác động tích cực hoặc tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội; giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực; Đưa ra ý kiến đánh giá một số biện pháp và chính sách đang áp dụng trong thực tế xã hội nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến kinh tế, văn hoá, xã hội.

Năng lực số:

• Khai thác dữ liệu và thông tin: Đánh giá tính xác thực và độ tin cậy của nguồn thông tin số (1.2.NC1a).
• Giao tiếp và hợp tác trong môi trường số: Chia sẻ thông tin và thực hiện đúng quy tắc trích dẫn nguồn (2.2.NC1c); Đề xuất và sử dụng các công cụ số trực tuyến để hợp tác, đồng sáng tạo (2.4.NC1a).
• Sáng tạo nội dung số: Tạo lập và chỉnh sửa nội dung số ở các định dạng đa phương tiện (3.1.NC1a); Áp dụng các quy định về bảo quyền và giấy phép cho sản phẩm số (3.3.NC1a).
• Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI): Tối ưu hóa và điều chỉnh câu lệnh (prompt) trên hệ thống AI phục vụ nhu cầu cụ thể (6.2.NC1b); Kiểm tra và xác minh tính chính xác của dữ liệu do AI tạo sinh ra (6.3.NC1b).

Năng lực AI:

• 12.A1.2 (Tư duy lấy con người làm trung tâm): Phân tích được vai trò của con người và AI trong các bước chính của quá trình ra quyết định khi rà soát, đánh giá các tác động văn hóa - xã hội do AI phân loại.
• 12.A3.1 (Tư duy lấy con người làm trung tâm): Phân tích được nội hàm của “trách nhiệm công dân trong xã hội AI” thông qua việc cam kết sử dụng công cụ AI một cách an toàn, trung thực, có đạo đức; không sử dụng AI để lan truyền thông tin sai lệch về tình hình kinh tế - xã hội địa phương và tự giác thực hiện việc khai báo liêm chính công nghệ.

3. Phẩm chất:

• Trách nhiệm: Có trách nhiệm công dân về các vấn đề có liên quan đến sự biến đổi của kinh tế, văn hoá, xã hội dưới tác động của phát triển kinh tế; hướng dẫn và nhắc nhở người khác phát huy mặt tích cực và hạn chế những tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV môn Chuyên đề Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức.
• Tranh/ảnh, video, tình huống, câu chuyện (nếu có)... liên quan đến bài học.
• Bảng nhóm, giấy A0, bút dạ, bút màu,...
• Máy tính, máy chiếu, bài giảng Powerpoint,... (nếu có).
• Thiết bị và hạ tầng số bổ sung: Nền tảng lớp học ảo (LMS), tài khoản công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ học tập (Gemini / ChatGPT / Copilot), hệ sinh thái Google Workspace (Google Docs).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/ website kenhhoctap.edu.vn.

2. Đối với học sinh

• SGK Chuyên đề Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức.
• Vở ghi, bút, dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu về những biến đổi văn hoá do tác động của phát triển kinh tế

a. Mục tiêu: 

- Nêu được những biến đổi văn hoá do tác động của sự phát triển kinh tế.

- Chỉ ra được nguyên nhân của những biến đổi văn hoá do tác động của sự phát triển kinh tế.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin 1, 2, 3; mục Em có biết; nội dung trong SGK tr. 5 – 9 và trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Những thông tin trên phản ánh những biến đổi tích cực, tiêu cực nào của văn hoá dưới tác động của sự phát triển kinh tế? Em hãy kể thêm những biến đổi tích cực, tiêu cực khác của văn hoá do phát triển kinh tế mang lại.

Câu 2: Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến những biến đổi tích cực, tiêu cực của văn hoá dưới tác động của phát triển kinh tế?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những biến đổi tích cực, tiêu cực nào của văn hoá dưới tác động của sự phát triển kinh tế và nguyên nhân nào dẫn đến những biến đổi tích cực, tiêu cực của văn hoá dưới tác động của phát triển kinh tế.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 2. Tìm hiểu những biến đổi xã hội do tác động của sự phát triển kinh tế

a. Mục tiêu: 

- Nêu được những biến đổi xã hội do tác động của sự phát triển kinh tế.

- Chỉ ra được nguyên nhân của những biến đổi xã hội do tác động của sự phát triển kinh tế.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin 1, 2, 3; mục Em có biết; nội dung trong SGK tr. 9 – 11 và trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Những thông tin trên phản ánh những biến đổi tích cực, tiêu cực nào của văn hoá dưới tác động của sự phát triển kinh tế? Em hãy kể thêm những biến đổi tích cực, tiêu cực khác của văn hoá do phát triển kinh tế mang lại.

Câu 2: Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến những biến đổi tích cực, tiêu cực của văn hoá dưới tác động của phát triển kinh tế?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những biến đổi tích cực, tiêu cực nào của văn hoá dưới tác động của sự phát triển kinh tế và nguyên nhân nào dẫn đến những biến đổi tích cực, tiêu cực của văn hoá dưới tác động của phát triển kinh tế.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

 Hoạt động 3. Tìm hiểu một số giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực của sự phát triển kinh tế đến những biến đổi văn hoá, xã hội

a. Mục tiêu: Nêu được một số biện pháp và chính sách đang áp dụng trong thực tế xã hội nhằm hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực của sự phát triển kinh tế đến những biến đổi văn hoá, xã hội và đánh giá được hiệu quả của những biện pháp và chính sách đó.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin 1, 2, 3; mục Em có biết; nội dung trong SGK tr. 11 – 13 và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 về một số giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực của sự phát triển kinh tế đến những biến đổi văn hoá, xã hội. 

d. Tổ chức hoạt động:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS được củng cố kiến thức, kĩ năng về: 

+ Những biến đổi văn hoá do tác động của phát triển kinh tế.

+ Tìm hiểu những biến đổi xã hội do tác động của sự phát triển kinh tế.

+ Tìm hiểu một số giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực của sự phát triển kinh tế đến những biến đổi văn hoá, xã hội.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện: 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu:

- HS củng cố, hoàn thiện tri thức vừa khám phá.

- Rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến nội dung bài học.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc theo nhóm thực hiện nhiệm vụ được giao.

c. Sản phẩm học tập: HS thực hiện nghiên cứu về tác động tích cực hoặc tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội ở địa phương mình sinh sống; giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm và thực hiện nhiệm vụ: Nghiên cứu về tác động tích cực hoặc tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội ở địa phương mình sinh sống; giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực.

- GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ:

* Chuẩn bị báo cáo:

- Trao đổi, thảo luận chọn vấn đề nghiên cứu (chọn một trong các vấn đề: tác động tích cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội; tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội; giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực).

Sưu tầm thông tin, tư liệu, hình ảnh,... về vấn đề nghiên cứu (tác động tích cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội; tác động tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội; giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực).

- Lập đề cương báo cáo.

* Yêu cầu về nội dung của báo cáo:

- Báo cáo ngắn gọn về vấn đề nghiên cứu.

- Gợi ý cách trình bày nội dung báo cáo:

- Giới thiệu kết quả về ảnh hưởng của sự phát triển kinh tế đến biến đổi về văn hoá, xã hội.

- Những biến đổi tích cực/tiêu cực của phát triển kinh tế đến văn hoá, xã hội. Chủ trương, chính sách.

- Kết quả.

* Thu thập tài liệu (gợi ý: giới thiệu các website để HS vào thu thập tài liệu: ghi rõ đường link của các website mà HS có thể vào lấy tài liệu viết báo cáo).

- GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân để soạn thảo các prompt có cấu trúc nâng cao, hướng dẫn chatbot AI (như ChatGPT hoặc Claude) đóng vai trò là chuyên gia nghiên cứu xã hội học để định hướng, thiết lập đề cương nghiên cứu chi tiết và đề xuất các từ khóa tìm kiếm học liệu số tin cậy liên quan đến kinh tế xã hội tại địa phương.

- GV gợi ý HS sử dụng phần mềm thiết kế Canva hoặc công cụ biên tập video trên máy tính xách tay để thiết kế và xuất bản báo cáo kết quả nghiên cứu dưới dạng một sản phẩm số đa phương tiện (như Infographic tương tác hoặc Video thuyết minh ngắn định dạng MP4) có đồ họa trực quan và lồng tiếng sinh động.

+ GV nhấn mạnh chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm xã hội: "Khi sử dụng AI hỗ trợ xây dựng đề cương nghiên cứu, các em phải đảm bảo tinh thần trách nhiệm công dân trong kỷ nguyên số. Tuyệt đối không sử dụng các số liệu giả mạo do AI tạo sinh cung cấp để đưa vào báo cáo thực tế địa phương. Toàn bộ các mốc dữ liệu kinh tế - xã hội phải được kiểm chứng minh bạch". Đồng thời, GV yêu cầu HS thực hiện khai báo liêm chính công nghệ ở cuối báo cáo (ghi rõ công cụ sử dụng và mức độ hỗ trợ của AI).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện nhiệm vụ theo GV đã hướng dẫn.

- GV theo dõi, động viên, hỗ trợ HS trong quá trình thực hiện.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS nộp sản phẩm cho GV vào tiết học tiếp theo.

- Các nhóm khác nhận xét, đánh giá.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá sản phẩm của HS.

- GV tổng kết nội dung chính và hướng dẫn HS tự đánh giá sau bài học.

[6.2.NC1b: HS biết tối ưu hóa và điều chỉnh câu lệnh (prompt) trên hệ thống AI phục vụ nhu cầu cụ thể.

12.A3.1: Học sinh thể hiện trách nhiệm công dân trong kỷ nguyên AI bằng thái độ trung thực học thuật, không ngụy tạo dữ liệu kinh tế, biết loại bỏ thông tin sai lệch của AI và nghiêm túc thực hiện việc khai báo phạm vi hỗ trợ của công cụ khi nộp sản phẩm số.

3.1.NC1a: HS tạo lập và chỉnh sửa nội dung số ở các định dạng đa phương tiện.]

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học:

+ Những biến đổi văn hoá do tác động của phát triển kinh tế.

+ Tìm hiểu những biến đổi xã hội do tác động của sự phát triển kinh tế.

+ Tìm hiểu một số giải pháp hạn chế, khắc phục tác động tiêu cực của sự phát triển kinh tế đến những biến đổi văn hoá, xã hội.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Chuyên đề 2: Tìm hiểu về công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân.