Giáo án NLS chuyên đề Tin học 10 KHMT Bài 8: Thực hành Kiểm tra tình trạng hoạt động của robot
Giáo án chuyên đề NLS Tin học 10 - Khoa học máy tính (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 8: Thực hành Kiểm tra tình trạng hoạt động của robot. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ mới vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.
=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Tin học 10 Khoa học máy tính
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
BÀI 8: THỰC HÀNH: KIỂM TRA TÌNH TRẠNG
HOẠT ĐỘNG CỦA ROBOT
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Dùng phần mềm kiểm tra được trạng thái sẵn sàng hoạt động của robot với các thiết bị đã kết nối.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
- Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.
Năng lực riêng:
- HS hoàn thành các nhiệm vụ thực hành để kiểm tra được trạng thái sẵn sàng hoạt động của robot với các thiết bị đã kết nối, qua đó phát triển được năng lực giải quyết vấn đề.
Năng lực số:
- 1.3.NC1b: Quản lí dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS triển khai việc tổ chức và sắp xếp dữ liệu có cấu trúc: quản lý danh sách các tệp chương trình thực hành).
- 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS xem video được tạo bởi công cụ AI và trả lời câu hỏi, sử dụng máy tính cá nhân hoặc thiết bị di động có kết nối Internet để làm bài tập trắc nghiệm củng cố trên môi trường số).
- 3.4.NC1a: Lập trình (HS tạo chương trình kiểm tra động cơ, cảm biến).
- 5.1.NC1a: Giải quyết các vấn đề kĩ thuật (HS tự chẩn đoán nguyên nhân và xử lý sự cố kĩ thuật: robot không nhận cổng COM, nạp chương trình bị gián đoạn, lỏng dây nối cảm biến siêu âm Cổng 3 hoặc Servo Cổng 5).
- 5.2.NC1b: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ (HS đánh giá và lựa chọn giải pháp nạp chương trình ở chế độ Grobot).
- 6.2.NC1a: Sử dụng trí tuệ nhân tạo (HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản).
- 1.1.NC1a: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV).
Năng lực AI:
- 10.A1.2: Con người cần kiểm soát AI (HS nhận thức rõ việc con người trực tiếp kiểm soát quy trình kiểm tra trạng thái hoạt động của các bộ phận phần cứng và luôn giữ quyền ngắt nguồn khẩn cấp là quan trọng để đảm bảo an toàn vận hành).
- 10.C3.2: Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể (HS soạn thảo prompt có cấu trúc và ràng buộc cụ thể để khai thác Chatbot AI (Gemini/ChatGPT) gợi ý gỡ lỗi khi động cơ Servo bị kẹt góc quay, gợi ý khoảng góc quay Servo tránh va đập cơ khí).
3. Phẩm chất
- HS có thái độ tự giác, hợp tác khi thảo luận nội dung bài học.
- HS trung thực hoàn thành đầy đủ các bài tập.
- HS tôn trọng các yêu cầu, quy tắc an toàn khi thực hành trong phòng máy.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, KHBD Chuyên đề học tập Tin học 10 – Định hướng Khoa học máy tính.
- Phòng thực hành máy tính đã cài đặt phần mềm GaraBlock và có kết nối Internet, máy chiếu.
- Bộ thực hành đóng gói cho mỗi HS. Một bộ thực hành cho bài này bao gồm: một bảng mạch điện điều khiển G-Robot, một cảm biến siêu âm, hai động cơ DC, một động cơ servo, một khay pin và 2 viên pin sạc.
- Bảng tiêu chí đánh giá các nhóm HS khi hoàn thành các nhiệm vụ và bài tập vận dụng.
- Phần mềm được cài đặt hoàn chỉnh ở các máy thực hành và một thư mục tên "TH Lắp Ráp Robot Mở Rộng" chứa các chương trình chạy sẵn trong mục nhiệm vụ 1, nhiệm vụ 2, nhiệm vụ 3 của bài học.
- Nạp chương trình viết sẵn trong mục nhiệm vụ 1, nhiệm vụ 2, nhiệm vụ 3 của bài học vào robot và quan sát hoạt động.
- Học liệu số & Công cụ AI:
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm website kenhhoctap.edu.vn.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ Chatbot AI (ChatGPT/Gemini).
2. Đối với học sinh
- SGK Chuyên đề học tập Tin học 10 – Định hướng Khoa học máy tính.
- Vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế vui vẻ, hứng khởi cho HS trước khi vào bài thực hành.
b. Nội dung: GV cho HS xem video khởi động.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi dựa vào kiến thức đã học.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập:
- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: HS dựa vào kiến thức đã học để đưa ra câu trả lời, HS khác nhận xét bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
[6.2.NC1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]
- GV dẫn dắt vào bài học: Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau thực hàn nạp chương trình lập trình cho robot – Bài 8: Thực hành: Kiểm tra tình trạng hoạt động của robot.
2. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
Hoạt động 1: Nạp chương trình kiểm tra động cơ
a. Mục tiêu: HS cài đặt thành công phần mềm điều khiển vào máy, kết nối thành công robot với phần mềm vừa cài đặt trong máy.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ 1 theo từng bước hướng dẫn trong SGK.
c. Sản phẩm học tập: HS tạo và nạp thành công chương trình kiểm tra động cơ.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Nạp chương trình kiểm tra cảm biến siêu âm và nạp chương trình kiểm tra động cơ servo
a. Mục tiêu: HS biết cách nạp chương trình kiểm tra cảm biến siêu âm và động cơ servo.
b. Nội dung: GV tổ chức hoạt động thực hành theo từng bước hướng dẫn như SGK.
c. Sản phẩm học tập:
- Tạo và nạp chương trình kiểm tra cảm biến siêu âm.
- Tạo và nạp chương trình kiểm tra động cơ servo.
d. Tổ chức hoạt động:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS đọc, phân tích các nhiệm vụ: + Nhiệm vụ 2: Tạo và nạp chương trình kiểm tra cảm biến siêu âm và quan sát kết quả. + Nhiệm vụ 3: Tạo và nạp chương trình kiểm tra động cơ servo và quan sát kết quả. - GV hướng dẫn HS tiến hành lập trình theo từng bước như hướng dẫn trong SGK. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thực hành theo từng bước như hướng dẫn trong SGK. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS trình bày kết quả thực hành của mình. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét theo các tiêu chí trong Bảng 8.1: Phiếu đánh giá kết quả lập trình điều khiển robot (Hồ sơ dạy học). - GV phát cho mỗi HS một phiếu đánh giá theo Bảng 4.2, yêu cầu các cá nhân tự đánh giá. - GV cho điểm HS và tính điểm cuối cùng theo công thức mà GV đã quyết định. - GV nhận xét chung, khen ngợi quá trình làm việc và kết quả thực hành điều khiển robot của cá nhân, rút kinh nghiệm cho các bạn chưa hoàn thành tốt yêu cầu kèm theo các minh chứng tương ứng. | Nhiệm vụ 2. Nạp chương trình kiểm tra cảm biến siêu âm - Thực hiện các bước từ 1 đến 5 của nhiệm vụ 1. Tuy nhiên bước 2 thay bằng chương trình sau:
- Bước 6: Rút dây nối khỏi robot. Bật công tắc nguồn. - Kết quả: + Nếu phía trước cảm biến siêu âm 20 cm có vật cản, động cơ sẽ dừng. + Nếu không có vật cản, động cơ xoay liên tục. Nhiệm vụ 3. Nạp chương trình kiểm tra động cơ servo - Thực hiện các bước từ 1 đến 5 của nhiệm vụ 1. Tuy nhiên bước 2 thay bằng chương trình sau:
- Bước 6: Rút dây nối khỏi robot. Bật công tắc nguồn. - Kết quả: Động cơ servo sẽ lần lượt di chuyển đến các vị trí 0o, 90o và 180o và dừng lại. | - 1.3.NC1b: HS quản lý và lưu trữ tệp chương trình thực hành trong thư mục học tập có cấu trúc. - 3.4.NC1a: HS trực tiếp kéo thả các câu lệnh xây dựng chương trình kiểm tra cảm biến siêu âm, động cơ servo. - 5.1.NC1a]: HS tự chẩn đoán nguyên nhân và gỡ lỗi khi cảm biến siêu âm lỏng dây Cổng 3 hoặc Servo cắm sai Cổng 5. - 10.C3.2: HS thực hành đặt prompt hỏi Chatbot AI gỡ lỗi khi động cơ Servo bị kẹt góc quay. |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS được thực hành nạp chương trình kiểm tra động cơ servo.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hành trên máy.
c. Sản phẩm học tập: Bài làm của học sinh, kĩ năng giải quyết nhiệm vụ học tập.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học để giải quyết các vấn đề học tập và thực tiễn.
b. Nội dung: HS vận dụng kiến thức, trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS lắp ráp mô hình robot có sử dụng động cơ servo và nạp chương trình ở nhiệm vụ 3 để kiểm tra động cơ servo.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, hoàn thành bài tập phần Vận dụng (SGK - tr.37): Em hãy lắp ráp mô hình robot có sử dụng động cơ servo và nạp chương trình ở nhiệm vụ 3 để kiểm tra động cơ servo.
Gợi ý: Em có thể lắp ráp mô hình robot đấu kiếm như Hình 8.8

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS trao đổi theo nhóm, thực hiện nhiệm vụ.
- HS thực hành cắm Servo, nạp chương trình kiểm thử. Nếu cánh tay kiếm bị vướng khung cơ khí, HS gõ prompt hỏi Chatbot AI (Gemini): ''Tôi lắp robot đấu kiếm G-Robot gắn Servo ở Cổng 5. Khi quay góc 180° thanh kiếm bị đập vào thân xe. Hãy gợi ý cách chỉnh lại góc quay Servo trong GaraBlock để kiếm vung từ 30° đến 120° an toàn.''
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS xung phong trình bày kết quả.
- HS khác lắng nghe, nhận xét, chỉnh sửa.
Kết quả: HS tự thực hiện theo kiến thức đã học.
[5.3.NC1a: HS sáng tạo lắp ráp mô hình robot đấu kiếm kết hợp động cơ Servo điều khiển cánh tay kiếm.
10.C3.2: HS đặt prompt nâng cao khai thác AI gợi ý khoảng góc quay Servo tránh va đập cơ khí.
10.A1.2: HS kiểm soát giới hạn hành trình góc quay đảm bảo an toàn phần cứng mô hình robot.]
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
HỒ SƠ DẠY HỌC:
Đánh giá hoạt động thực hành
- Hướng dẫn đánh giá: Việc đánh giá hoạt động thực hành của HS được chia thành hai nội dung: đánh giá kết quả thực hiện 3 nhiệm vụ và đánh gái hoạt động làm việc nhóm. HS tiến hành tự đánh giá và đánh giá các thành viên còn lại cùng nhóm của mình để cho ra một đầu điểm, kí hiệu là DiemHS. GV tiến hành đánh giá để có đầu điểm thứ hai, kí hiệu là DiemGV. Điểm kết luận cho mỗi HS được tổ hợp từ hai đầu điểm với trọng số tùy GV quyết định. Ví dụ có thể tính theo công thức: (0,7 × DiemGV + 0,3 × DiemHS).
- Gợi ý tiêu chí đánh giá: GV đánh giá kết quả lập trình điều khiển robot theo các tiêu chí trong Bảng 8.1.
Bảng 8.1: Phiếu đánh giá kết quả lập trình điều khiển robot
| STT | Các tiêu chí đánh giá (Điểm tối đa cho mỗi nhiệm vụ là 10 điểm) | Điểm từng nhiệm vụ |
| 1 | Nhiệm vụ 1: - Tạo và nạp chương trình thành công (tối đa 3 điểm). - Động cơ DC xoay trong vòng 4 giây rồi dừng (tối đa 4 điểm). - Nhận xét và giải thích được hoạt động của động cơ DC (tối đa 3 điểm). | |
| 2 | Nhiệm vụ 2: - Tạo và nạp chương trình thành công (tối đa 2 điểm). - Đánh giá hoạt động (tối đa 2 điểm). - Động cơ xoay khi phía trước cảm biến siêu âm 20 cm không có vật cản (tối đa 2 điểm). - Động cơ dừng khi có vật cản (tối đa 2 điểm). - Nhận xét và giải thích được hoạt động của cảm biến siêu âm (tối đa 2 điểm). | |
| 3 | Nhiệm vụ 3: - Tạo và nạp chương trình thành công (tối đa 3 điểm). - Động cơ servo di chuyển đúng các vị trí 0o, 90o và 180o (tối đa 4 điểm). - Nhận xét và giải thích được hoạt động của động cơ servo (tối đa 3 điểm). | |
DiemGV (Là trung bình cộng của 3 đầu điểm trên) | ||
- HS tự đánh giá hoạt động làm việc nhóm của nhóm mình theo các tiêu chí trong Bảng 4.2.
Bảng 4.2: Phiếu hướng dẫn HS đánh giá hoạt động làm việc nhóm
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..

