Giáo án NLS chuyên đề Tin học 10 THUD Bài 2: Trình bày văn bản với định dạng ảnh nâng cao

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

BÀI 2: TRÌNH BÀY VĂN BẢN VỚI ĐỊNH DẠNG ẢNH NÂNG CAO

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Hiểu được thế nào là định dạng ảnh nâng cao và tác dụng của định dạng ảnh nâng cao trong việc làm cho văn bản đẹp mắt, hấp dẫn.
• Biết các công cụ hỗ trợ định dạng ảnh nâng cao của phần mềm soạn thảo văn bản.
• Hiểu được các kiểu thiết lập vị trí, bố cục của ảnh đối với văn bản và giữa các ảnh với nhau.
• Thực hành chèn và định dạng ảnh nâng cao cho trang Cẩm nang du lịch của nhóm. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo. 
• Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với GV.
• Có khả năng hòa nhập và thích ứng với sự phát triển của xã hội số, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học tập.
• Biết tìm kiếm và trao đổi thông tin một cách phù hợp, đúng luật, có đạo đức, ứng xử văn hóa và có trách nhiệm.

Năng lực riêng: 

• Áp dụng được các công cụ định dạng ảnh nâng cao (Picture Styles, Picture Border, Crop, Adjust Color/Effects) để trang trí văn bản.
• Thiết lập thành thạo vị trí, bố cục tương quan giữa ảnh và đoạn văn bản (In line with text, Square, Tight, Behind text, In front of text...) và thứ tự xếp lớp giữa các ảnh.
• Vận dụng kiến thức để hoàn thiện các trang giới thiệu điểm du lịch với hình ảnh sinh động trong cuốn Cẩm nang du lịch.

Năng lực số:

• [2.1.NC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản và các công cụ trực tuyến để trao đổi, tương tác và lựa chọn bố cục ảnh minh họa cho bài học.
• [1.1.NC1a]: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS tìm kiếm, thu thập và lựa chọn các hình ảnh minh họa chất lượng cao phù hợp với chủ đề du lịch trên môi trường số.
• [3.1.NC1a]: Phát triển nội dung số - HS áp dụng các công cụ định dạng ảnh nâng cao như Picture Styles, Picture Border, Crop, điều chỉnh màu sắc để xử lý hình ảnh trong văn bản.
• [3.2.NC1a]: Tích hợp và tạo lập lại nội dung số - HS tích hợp và sắp xếp bố cục đa lớp giữa ảnh và văn bản để xây dựng trang Cẩm nang du lịch hoàn chỉnh.

Năng lực AI:

• [10.B2.MR1]: Tuân thủ quy định và pháp luật khi sử dụng AI - HS phân tích, nhận biết dấu hiệu hình ảnh do AI tạo sinh và kiểm tra độ chân thực, phù hợp trước khi đưa vào văn bản.
• [10.B2.1]: Tuân thủ quy định và pháp luật khi sử dụng AI - HS nêu ví dụ và nâng cao ý thức về bản quyền hình ảnh, tránh vi phạm sở hữu trí tuệ khi sử dụng công cụ AI để tạo hoặc xử lý ảnh.
• [10.D1.1]: Nhận diện và hình thành giải pháp - HS thể hiện vai trò chủ động trong việc dẫn dắt AI tạo gợi ý ý tưởng bố cục ảnh, sau đó tự tay định dạng và sắp xếp các lớp ảnh theo mong muốn.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ, năng động, chịu khó tìm tòi, sáng tạo, vận dụng. 
• Biết tôn trọng quyền tác giả, sử dụng tư liệu và hình ảnh theo đúng quy định về bản quyền.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với GV

• Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10, SGV, Kế hoạch bài dạy.
• Một số ảnh.
• Một văn bản đã soạn sẵn nội dung để chèn ảnh, minh họa các kiểu trình bày, định dạng ảnh trong văn bản.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Công cụ Chatbot AI tạo sinh/Trợ lý AI để minh họa gợi ý ý tưởng bố cục và tạo hình ảnh minh họa.

2. Đối với HS

• Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10, vở ghi, bút.
• Máy tính phòng thực hành có kết nối Internet, cài đặt phần mềm soạn thảo văn bản Microsoft Word.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Gợi mở cho HS về việc cần khám phá công cụ mới để thực hiện định dạng ảnh trong văn bản đẹp mắt, hấp dẫn.

b. Nội dung: 

- GV cho HS quan sát Hình 2.1, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi.

- GV hỏi thêm HS nhận xét về tính thẩm mĩ của văn bản mẫu và HS có mong muốn làm được như vậy với cuốn Cẩm nang du lịch của nhóm mình không.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời được các câu hỏi.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:

- GV dẫn dắt vấn đề: Khi giới thiệu về cảnh đẹp của Mù Cang Chải trong mục Các điểm đến không thể bỏ lỡ, một nhóm tác giả đã trình bày trang văn bản với các hình ảnh minh họa như Hình 2.1.

- GV yêu cầu HS quan sát Hình 2.1 tr.11 và trả lời câu hỏi:

+ Có bao nhiêu ảnh trong văn bản này?

+ Vị trí, hình dạng, kích thước của chúng như thế nào?

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS chú ý quan sát, suy nghĩ câu trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: HS dựa vào hiểu biết của bản thân để đưa ra câu trả lời, HS khác nhận xét bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: GV nhận xét câu trả lời của HS, trên cơ sơ đó dẫn dắt vào bài học:

Em có mong muốn làm được Cuốn cẩm nang du lịch với hình ảnh đẹp mắt và hấp dẫn như văn bản mẫu không? Bài học ngày hôm nay sẽ giới thiệu một số công cụ định dạng ảnh nâng cao để giúp các em trình bày văn bản một cách đẹp mắt – Bài 2: Trình bày văn bản với định dạng ảnh nâng cao.

[2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Định dạng ảnh nâng cao

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được các công cụ cho phép định dạng ảnh nâng cao.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc mục 1, quan sát Hình 2.2, 2.3, 2.4; HS trả lời câu hỏi xây dựng kiến thức bài mới.

c. Sản phẩm học tập: HS biết cách:

- Chỉnh sửa kích thước ảnh.

- Áp dụng mẫu định dạng cho ảnh.

- Điều chỉnh màu sắc, hiệu ứng của ảnh.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Vị trí, bố cục của ảnh trong văn bản

a. Mục tiêu: HS hình dung được cách sắp xếp, bố cục, vị trí của các ảnh với nhau trong cùng một văn bản.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc mục 2, quan sát hình ảnh, HS trả lời yêu cầu phần hoạt động và câu hỏi. 

c. Sản phẩm học tập: HS biết thiết lập vị trí, bố cục của ảnh trong văn bản.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3: Thực hành

a. Mục tiêu: HS soạn thảo được các trang Cẩm nang du lịch với hình ảnh minh họa.

b. Nội dung: HS thực hiện các trang nội dung của Cẩm nang du lịch theo phân công nhóm.

c. Sản phẩm học tập: HS trình bày, trang trí các trang nội dung của Cẩm nang du lịch với ảnh minh họa và định dạng chúng đẹp mắt, hấp dẫn.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS luyện tập sử dụng các công cụ định dạng ảnh nâng cao để trình bày văn bản đẹp mắt.

b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS; HS thực hành thảo luận, bổ sung, chỉnh sửa và hoàn thiện Cẩm nang du lịch của nhóm.

c. Sản phẩm học tập: HS thực hiện trình bày các trang giới thiệu cảnh đẹp trong Cẩm nang du lịch của nhóm một cách đầy đủ nhất.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập:

Câu 1: Khi chèn hình ảnh vào văn bản trong phần mềm soạn thảo văn bản, thao tác định dạng ảnh nâng cao giúp ích gì cho người dùng?

A. Chỉ làm thay đổi kích thước của ảnh.

B. Giúp căn chỉnh vị trí, bố cục ảnh linh hoạt và hài hòa với nội dung văn bản.

C. Chỉ đổi màu sắc của trang giấy chứa văn bản.

D. Biến đổi tệp văn bản thành tệp trình chiếu.

Câu 2: Trong phần mềm soạn thảo văn bản (như MS Word), để thiết lập vị trí hiển thị của hình ảnh so với văn bản xung quanh (ví dụ: ảnh nằm trên, nằm dưới, hay chìm sau văn bản), ta sử dụng tùy chọn nào trong phần định dạng ảnh?

A. Font size.

B. Wrap Text (hoặc Text Wrapping).

C. Page Setup.

D. Line Spacing.

Câu 3: Kiểu ngắt dòng/ôm chữ quanh ảnh nào thường làm cho hình ảnh nằm thẳng hàng trên cùng một dòng với văn bản (xem ảnh như một ký tự lớn)?

A. Square.

B. In line with text.

C. Tight.

D. Through.

Câu 4: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Sưu tầm, tìm kiếm thêm các mẫu trình bày văn bản có ảnh minh họa từ Internet hoặc từ các cuốn họa báo, tạp chí,... để có ý tưởng và thực hiện trình bày các trang giới thiệu cảnh đẹp trong Cẩm nang du lịch của nhóm.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS trao đổi theo nhóm, thực hiện nhiệm vụ và trả lời câu hỏi trắc nghiệm.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV chiếu đáp án phần trắc nghiệm.

- Sau khi thực hành qua 2 nhiệm vụ, HS đã biết cách trình bày các trang văn bản với ảnh minh họa và định dạng ảnh nâng cao.

- HS trình bày các trang giới thiệu về cảnh đẹp của điểm du lịch mà em vừa thực hiện.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

Đáp án bài tập trắc nghiệm:

[2.1.NC1a: HS sử dụng được công nghệ số để tương tác và phản hồi kiến thức nhanh chóng]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS luyện tập nâng cao, thực hiện làm cho văn bản thêm đẹp mắt và chuyên nghiệp. 

b. Nội dung: HS tiếp tục hoàn thiện việc trình bày các trang giới thiệu cảnh đẹp trong Cẩm nang du lịch của nhóm.

c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm Cẩm nang du lịch của nhóm sau khi đã được hoàn thiện để đẹp mắt và chuyên nghiệp hơn. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..