Giáo án NLS chuyên đề Tin học 10 THUD Bài 3: Trình bày văn bản với hình khối và hộp văn bản
Giáo án chuyên đề NLS Tin học 10 - TH ứng dụng (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 3: Trình bày văn bản với hình khối và hộp văn bản. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ mới vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.
=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Tin học 10 TH ứng dụng
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
BÀI 3: TRÌNH BÀY VĂN BẢN VỚI HÌNH KHỐI VÀ HỘP VĂN BẢN
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Hiểu được thế nào là định dạng hình khối, hộp văn bản và tác dụng của chúng trong việc làm cho văn bản đẹp mắt, sinh động và hấp dẫn.
- Biết và sử dụng thành thạo các công cụ hỗ trợ định dạng hình khối và hộp văn bản của phần mềm soạn thảo văn bản Word.
- Biết công cụ hỗ trợ quản lý, sắp xếp vị trí và nhóm các đối tượng (ảnh, hình khối, hộp văn bản...) trong văn bản.
- Thực hành thiết kế thành thạo các trang Cẩm nang du lịch (đặc biệt là trang giới thiệu ẩm thực, trang giới thiệu cảnh đẹp, áp phích) với hình khối và hộp văn bản.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo nhóm và thể hiện sự sáng tạo.
- Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động nhóm và trao đổi công việc với GV.
- Biết tra cứu thông tin trên Internet và các nguồn khác để thu thập thông tin, tư liệu thiết kế khoa học.
- Lên kế hoạch, phân công và làm việc nhóm hiệu quả.
Năng lực riêng:
- Áp dụng được các nhóm lệnh định dạng hình khối (Insert Shape, Change Shape, Edit Points, Basic Shapes) và định dạng hộp văn bản (Shape Styles, Quick Styles, WordArt Styles, Text Direction, Align Text).
- Thiết lập vị trí, thứ tự lớp hiển thị (Position, Wrap Text, Bring Forward, Send Backward) của hình khối, hộp văn bản và ảnh nền.
- Sáng tạo các bố cục mỹ thuật đa tầng phục vụ việc hoàn thiện cuốn Cẩm nang du lịch và thiết kế áp phích.
Năng lực số:
- [2.1.NC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản và các công cụ số để tương tác, trao đổi và thảo luận nhóm trong việc thiết kế trang văn bản với hình khối và hộp văn bản.
- [3.1.NC1a]: Phát triển nội dung số - HS áp dụng các công cụ chèn và định dạng hình khối, hộp văn bản, hiệu ứng WordArt Styles, Shape Styles để tạo lập các trang nội dung cẩm nang du lịch hấp dẫn.
- [3.2.NC1a]: Tích hợp và tạo lập lại nội dung số - HS tích hợp và sắp xếp bố cục đa tầng giữa các đối tượng ảnh nền, hộp văn bản và hình khối ngôi sao để hoàn thiện trang ẩm thực.
Năng lực AI:
- [10.C3.1]: Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể - HS mô tả và thực hành xây dựng prompt quy định rõ các ràng buộc định dạng và yêu cầu thẩm mỹ để AI gợi ý bố cục hình khối, hộp văn bản.
- [10.A1.1]: Con người trong hệ thống AI - HS thể hiện vai trò chủ động làm chủ công nghệ, xem gợi ý của AI là tư liệu tham khảo và tự tay lựa chọn, điều chỉnh hình khối/hộp văn bản theo ý tưởng cá nhân.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ, năng động, chịu khó tìm tòi, sáng tạo, vận dụng.
- Biết tôn trọng quyền tác giả, sử dụng tư liệu và hình ảnh theo đúng quy định về bản quyền.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV
- Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10, SGV, Kế hoạch bài dạy.
- Một văn bản mẫu có chứa hình khối và hộp văn bản với định djang phong phú, đẹp mắt.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ Trợ lý AI/Chatbot AI để minh họa việc đặt câu lệnh (prompt) gợi ý bố cục đồ họa.
2. Đối với HS
- Sách chuyên đề học tập Định hướng tin học ứng dụng 10, vở ghi, bút.
- Máy tính phòng thực hành có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Các công cụ định dạng hình khối
a. Mục tiêu: HS nắm được các công cụ cho phép định dạng hình khối nâng cao.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin SGK, quan sát Hình 3.2, 3.3, HS trả lời câu hỏi xây dựng kiến thức bài mới.
c. Sản phẩm học tập: HS biết cách sử dụng các công cụ định dạng hình khối.
d. Tổ chức hoạt động:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV cho HS đọc thông tin SGK, quan sát Hình 3.2 SGK tr.16 và thực hiện yêu cầu: Em hãy nêu các lệnh thao tác với hình khối.
- GV hỏi thêm: Sau khi chèn hình khối, làm thế nào để thay đổi hình dạng của hình khối đó? - GV chiếu Hình 3.3 SGK tr.17 và yêu cầu HS: Em hãy nêu một số lệnh định dạng hộp văn bản được mô tả trong Hình 3.3:
- GV nhắc lại kiến thức: Sau khi chèn hình khối vào văn bản, em có thể chèn thêm chữ viết vào hình khối, khi đó, ta có hộp văn bản. - GV tiếp tục cho HS quan sát một số hộp văn bản có định dạng khác nhau và mô tả định dạng của chúng (hình dáng, màu nền, màu viền, kiểu chữ, màu chữ…), chẳng hạn như:
- GV yêu cầu HS cho biết các lệnh được sử dụng để tạo được các hộp văn bản như trên. - GV chia lớp thành các nhóm 4 - 5 HS, yêu cầu các nhóm quan sát Hình 3.4 và thực hiện Hoạt động SGK tr.17: Chỉ ra các lệnh để thực hiện thiết lập vị trí, bố cục của hình khối, hộp văn bản trong văn bản.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, hoàn thành Câu hỏi SGK tr.17: Quan sát Hình 3.1. Hãy cho biết: 1. Có những đối tượng nào và số lượng từng loại đối tượng (có bao nhiêu ảnh, hình khối, hộp văn bản). 2. Nhận xét về vị trí của từng đối tượng, bố cục của chúng so với các đối tượng còn lại. 3. Chỉ ra các công cụ để thực hiện định dạng các đối tượng trong hình.
- GV gợi ý HS sử dụng Chatbot AI với prompt: "Gợi ý các phối màu nền và phông chữ nghệ thuật cho hộp văn bản trang trí trang ẩm thực du lịch". - GV chốt lại kiến thức cần ghi nhớ trong hộp kiến thức: + Sau khi chèn hình khối và văn bản, có thể sử dụng các công cụ của phần mềm soạn thảo văn bản để định dạng chúng một cách linh hoạt, sáng tạo. + Có thể chèn chữ vào hình khối để tạo hộp văn bản và định dạng hộp văn bản đó. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc nội dung thông tin SGK, quan sát Hình 3.2, 3.3, thảo luận và trả lời câu hỏi. - HS thử nghiệm đặt prompt cho AI để tham khảo các nguyên tắc phối màu hộp văn bản. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới. | 1. Các công cụ định dạng hình khối a) Nhóm lệnh định dạng hình khối - Các lệnh thao tác với hình khối: + Insert Shape: Lệnh chèn hình khối vào văn bản. + Change Shape: Thay đổi hình dạng cho hình khối đang chọn. + Basic Shapes: Lựa chọn hình dạng mới cho hình khối đang chọn. + Edit Points: Chỉnh sửa các điểm bao quanh hình khối đang chọn để thay đổi hình dạng của hình khối. - Sau khi chèn hình khối, để thay đổi hình dạng của hình khối đó, ta sử dụng lệnh Change Shape hoặc chỉnh sửa các điểm bao quanh hình khối đang chọn để thay đổi hình dạng của hình khối. b) Nhóm lệnh định dạng văn bản trong hộp văn bản - Một số lệnh định dạng hộp văn bản: + Shape Style: Các mẫu định dạng hộp văn bản thiết kế sẵn. + Quick Styles: Các mẫu định dạng thiết kế sẵn để áp dụng cho chữ trong hộp văn bản. + WordArt Styles: Định dạng màu chữ, màu viền chữ và kiểu chữ nghệ thuật trong hộp văn bản. + Text Direction: Định dạng hướng chữ trong hộp văn bản. + Align Text: Định dạng vị trí chữ trong hộp văn bản. + Create Link: Tạo liên kiết. c) Nhóm lệnh thiết lập vị trí, bố cục - Hoạt động: + Position: Chọn vị trí cho đối tượng + Wrap Text: Kiểu trình bày văn bản + Bring Forward: Đưa đối tượng của văn bản lên một lớp trên. + Send Backword: Đưa đối tượng của văn bản xuống một lớp dưới. - Câu hỏi (SGK - tr.17): 1. Các đối tượng và số lượng của chúng trong Hình 3.1 là Hình khối (4 ngôi sao), 1 hộp văn bản và 3 ảnh nền. 2. Vị trí, bố cục của chúng là: - 3 ảnh nền xếp theo hàng dọc, nằm ở lớp dưới cùng của văn bản. - Hộp văn bản nằm ở giữa văn bản và ở lớp thứ hai. - 4 hình khối ngôi sao nằm ở lớp trên cùng của văn bản. 3. Các công cụ để thực hiện định dạng các đối tượng trong Hình 3.1 là: Công cụ định dạng ảnh, công cụ định dạng hình khối và hộp văn bản. | [3.1.NC1a]: HS nhận biết và áp dụng các nhóm lệnh định dạng hình khối, hộp văn bản và vị trí tương quan trên dải lệnh Shape Format. [10.C3.1]: HS thực hành xây dựng prompt mô tả yêu cầu bố cục để AI gợi ý phương án sắp xếp hình khối và hộp văn bản nghệ thuật. [10.A1.1]: HS thể hiện vai trò chủ động, xem xét đánh giá các phương án AI gợi ý và chọn giải pháp phù hợp với bài học. |
Hoạt động 2: Thực hành
a. Mục tiêu: HS soạn thảo được các trang Cẩm nang du lịch với hộp văn bản, hình khối.
b. Nội dung: HS tiếp tục soạn thảo, định dạng, trang trí các trang nội dung của Cẩm nang du lịch với hộp văn bản và hình khối bằng cách áp dụng các kiến thức đã học ở tiết lí thuyết.
c. Sản phẩm học tập: HS trình bày, trang trí trang giới thiệu về ẩm thực của Cẩm nang du lịch với hình khối và hộp văn bản, bố cục chúng hợp lí và hấp dẫn.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS luyện tập sử dụng các công cụ hình khối và hộp văn bản để trình bày văn bản đẹp mắt.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS, HS thực hành thảo luận, bổ sung, chỉnh sửa và hoàn thiện Cẩm nang du lịch của nhóm.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp tục hoàn thành Cẩm nang du lịch của nhóm với các trang minh họa bằng ảnh, hình khối và hộp văn bản.
d. Tổ chức hoạt động:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.
- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập:
Câu 1: Trong phần mềm soạn thảo văn bản, để chèn các hình khối (shapes) như hình chữ nhật, đường thẳng, mũi tên vào văn bản, em chọn thẻ nào trên dải lệnh (Ribbon)?
A. Home
B. Insert
C. Page Layout
D. View
Câu 2: Hộp văn bản (Text Box) trong tệp văn bản có công dụng chính là gì?
A. Chỉ dùng để tạo đường viền trang giấy.
B. Dùng để chứa văn bản và có thể dễ dàng di chuyển, đặt ở bất kỳ vị trí nào trên trang.
C. Dùng để tính toán số liệu trong bảng.
D. Dùng để tạo mục lục tự động cho văn bản.
Câu 3: Khi chọn một hình khối (Shape) hoặc hộp văn bản (Text Box) vừa chèn, thẻ công cụ ngữ cảnh nào sẽ xuất hiện trên dải lệnh để cho phép em định dạng màu sắc, đường viền?
A. Shape Format (hoặc Drawing Tools / Format)
B. Table Design
C. Picture Format
D. Chart Design
Câu 4: …………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Tiếp tục hoàn thành Cẩm nang du lịch của nhóm em với các trang minh họa bằng anhrm hình khối và hộp văn bản. Sưu tầm các mẫu thiết kế đẹp mắt hoặc tham khảo các mẫu dưới đây:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS trao đổi theo nhóm, thực hiện nhiệm vụ và trả lời câu hỏi trắc nghiệm.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV chiếu đáp án phần trắc nghiệm.
- Sau khi thực hành qua 2 nhiệm vụ, HS đã biết cách trình bày các trang văn bản với hình khối và hộp văn bản.
- HS trình bày các trang giới thiệu về cảnh đẹp của điểm du lịch mà em vừa thực hiện.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Đáp án bài tập trắc nghiệm:
| Câu 1 | Câu 2 | Câu 3 | Câu 4 | Câu 5 |
| B | B | A | C | B |
[2.1.NC1a: HS sử dụng được công nghệ số để tương tác và phản hồi kiến thức nhanh chóng.]
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS có cơ hội trải nghiệm thực hiện một áp phích đơn giản.
b. Nội dung: HS thiết kế áp phích.
c. Sản phẩm học tập: Các mẫu áp phích, có thể là áp phích cho chính dịch vụ du lịch của nhóm để trưng bày tại Hội chợ du lịch ba miền.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..