Giáo án NLS và AI Công dân 8 Bài 4: Bảo vệ lẽ phải

Giáo án NLS và AI Giáo dục công dân 8 Bài 4: Bảo vệ lẽ phải được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Công dân 8 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 4: BẢO VỆ LẼ PHẢI

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Giải thích được một cách đơn giản về sự cần thiết của bảo vệ lẽ phải.
  • Thực hiện được việc bảo vệ lẽ phải bằng lời nói và hành động cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.
  • Khích lệ, động viên bạn bè có thái độ, hành vi bảo vệ lẽ phải, phê phán thái độ, hành vi không bảo vệ lẽ phải.

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
  • Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

  • Năng lực điều chỉnh hành vi: thực hiện được việc bảo vệ lẽ phải bằng lời nói và hành động cụ thể phù hợp với lứa tuổi; khích lệ, động viên bạn bè có thái độ, hành vi bảo vệ lẽ phải, phê phán thái độ, hành vi không bảo vệ lẽ phải.
  • Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: nhận biết được một số hiện tượng, sự kiện, vấn đề của đời sống xã hội về bảo vệ lẽ phải; bước đầu biết cách thu thập, xử lí thông tin, tìm hiểu một số hiện tượng, sự kiện, tình huống về bảo vệ lẽ phải trong đời sống thực tế; lựa chọn, đề xuất được cách giải quyết và tham gia giải quyết vấn đề bảo vệ lẽ phải trọn một số tình huống cụ thể.

Năng lực số: 

  • 1.3.TC1a: Sắp xếp được thông tin, dữ liệu, nội dung để dễ dàng lưu trữ và truy xuất. 
  • 2.1.TC2a: Thực hiện được các tương tác được xác định rõ ràng và thường xuyên bằng các công nghệ số, nền tảng học tập tương tác trực tuyến. 
  • 3.2.TC2b: Làm việc với các mục nội dung và thông tin mới khác nhau, sửa đổi, tinh chỉnh, cải thiện và tích hợp chúng để tạo ra những mục mới và độc đáo. 
  • 4.1.TC2b: Phân biệt được rủi ro và mối đe dọa trong môi trường số. 
  • 6.1.TC2a: Áp dụng được các nguyên tắc cơ bản của AI để giải quyết vấn đề đơn giản. 

Năng lực AI:

  • 8.A1.1: AI không thay thế con người (HS giải thích được lẽ phải, sự dũng cảm và các quyết định đạo đức, công lý dựa trên tình cảm và lương tri con người là những lĩnh vực cốt lõi mà các mô hình AI không thể và không nên thay thế con người; từ đó khẳng định vai trò chủ thể quyết định của con người ở Hoạt động 1) .
  • 8.B1.1: Rủi ro với AI (HS nhận diện và phân loại được một số rủi ro phổ biến khi sử dụng AI như: rủi ro về dữ liệu và quyền riêng tư, rủi ro bị lừa đảo, vu khống hoặc định hướng thông tin sai lệch bằng nội dung giả mạo do AI tạo ra (hình ảnh, giọng nói, tin nhắn giả - Deepfake) trên môi trường số; từ đó biết cách chủ động đề xuất giải pháp kĩ thuật số phòng ngừa rủi ro để tự vệ và bảo vệ lẽ phải trên không gian mạng ở Hoạt động 2) .

3. Phẩm chất

  • Trung thực, khách quan, dũng cảm, có trách nhiệm trong việc bảo vệ lẽ phải.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

  • KHBD, SGK, SGV, SBT Giáo dục công dân 8.
  • Video, tranh ảnh liên quan tới bài học, phiếu học tập.
  • Máy tính, máy chiếu (nếu có).
  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
  • Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng học tập số, tương tác nhóm Padlet, trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, ứng dụng AI trợ lý giáo dục (Google Gemini/ChatGPT). 
  • Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn 

2. Đối với học sinh

  • SGK Giáo dục công dân 8.
  • Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
  • Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Bước đầu HS thấy được vị trí, tầm quan trọng của việc bảo vệ lẽ phải ; chia sẻ trải nghiệm về bảo vệ lẽ phải để dẫn vào bài mới.

b. Nội dung: 

- GV cho HS đọc câu ca dao trong SGK tr.20 và yêu cầu HS trả lời câu hỏi. 

- GV dẫn dắt HS vào bài học.

c. Sản phẩm: 

- Câu trả lời của HS về ý nghĩa của bảo vệ lẽ phải qua câu ca dao và chuẩn kiến thức của GV. 

- HS lắng nghe và hiểu định nghĩa về bảo vệ lẽ phải.

d.Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV cho HS đọc câu ca dao (SGK tr.20) và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Ý nghĩa của câu ca dao là gì?

       “Dù cho đất đổi trời thay

Trăm năm vẫn giữ lòng ngay với đời.”

- GV yêu cầu HS nêu thêm một số câu ca dao, tục ngữ khác về bảo vệ lẽ phải.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc câu ca dao trong SGK và trả lời câu hỏi. 

- HS mở ứng dụng ghi chú (Notes) hoặc ứng dụng lưu trữ tài liệu (Google Drive/OneDrive) trên thiết bị số cá nhân, tạo một thư mục tên là “GDCD8_Bai4” và lưu lại các câu ca dao vừa tìm được từ bộ nhớ cá nhân hoặc từ nguồn báo chí chính thống một cách có cấu trúc tự sắp xếp để dễ truy xuất về sau.

- HS dựa vào hiểu biết của bản thân, thông tin tìm hiểu trên sách, báo, internet,...kể thêm một số câu ca dao, tục ngữ khác về bảo vệ lẽ phải.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời: Câu ca dao khuyên con người phải sống ngay thẳng, trung thực, dũng cảm bảo vệ lẽ phải.

- GV mời 2-3 HS nêu thêm một số câu ca dao, tục ngữ khác nói về bảo vệ lẽ phải:

+ Thật vàng, không sợ lửa.

+ Nói phải củ cải cũng nghe.

+ Dù ai nói ngả nói nghiêng

Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân...

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Xã hội được thiết lập bởi những mối quan hệ đa dạng, phong phú giữa các cá nhân. Để duy trì trật tự chung, mỗi cộng đồng trong xã hội đều có những quy tắc, chuẩn mực giúp con người điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng. Những quy tắc, chuẩn mực được cộng đồng thừa nhận là đúng đắn, hợp đạo lí sẽ trở thành lẽ phải. Mỗi người trong cộng đồng cần có trách nhiệm bảo vệ lẽ phải, đấu tranh với những điều sai trái, giúp cho xã hội ổn định, lành mạnh và tốt đẹp hơn; củng cố niềm tin của con người vào sức mạnh của cộng đồng, luật pháp và lương tri.

Để tìm hiểu rõ hơn về đề này, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 4 – Bảo vệ lẽ phải.

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.3.TC2a: Sắp xếp được thông tin, dữ liệu, nội dung để dễ dàng lưu trữ và truy xuất (HS tự lập thư mục học tập, lưu các câu ca dao số một cách trật tự trong một môi trường có cấu trúc).]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS giải thích được sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải.

b. Nội dung: 

- GV mời HS đọc câu chuyện “Sự trung thực hay là tình bạn” SGK tr.20, 21.

- GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm, đọc các thông tin SGK tr.20, 21 và trả lời câu hỏi. 

- GV cùng HS rút ra kết luận về sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV mời 1 HS đọc câu chuyện “Sự trung thực hay là tình bạn” SGK tr.20, 21.

- GV chia HS cả lớp thành 6 nhóm và yêu cầu các nhóm thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1, 2: Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi a: Chánh án Pe-rin Lao-ri đã làm gì khi nhận được lá thư của người bạn thời thơ ấu? Việc làm đó của ông có ý nghĩa gì?. 

+ Nhóm 3, 4: Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi b: Theo em, thế nào là bảo vệ lẽ phải? 

+ Nhóm 5, 6: Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi c: Nêu lí do của sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải? Nếu không bảo vệ lẽ phải thì điều gì sẽ xảy ra?

- Các thành viên trong nhóm mở smartphone đồng loạt tương tác trên không gian Padlet chung. Các em cùng nhau chỉnh sửa văn bản văn chỉnh, tinh chỉnh từ ngữ, cắt bỏ các thông tin thừa, lồng ghép thêm hình ảnh biểu tượng cân lí kĩ thuật số vào tệp đính kèm của bài viết nhóm để làm nổi bật luận điểm nhằm tạo ra mục sản phẩm trực quan sinh động.

- GV hướng dẫn HS nhận diện ranh giới đạo đức rõ ràng giữa con người và AI khi phân tích tình huống nhân vật Chánh án Perrin Laurie đưa ra phán quyết công tâm, không vì tình riêng.

- GV đặt ra vấn đề cốt lõi để định hướng tư duy cho HS: AI hoàn toàn không thể và không nên thay thế con người trong các phán quyết đạo lý và luân chuẩn pháp lý .

- GV phân tích bản chất giới hạn của công nghệ: Dù một mô hình AI có thông minh đến đâu, nó cũng chỉ xử lý thông tin dựa trên các quy tắc toán học rập khuôn từ dữ liệu quá khứ. AI hoàn toàn thiếu vắng cảm xúc thật, không có lương tri, không có khả năng nhận thức giá trị đạo đức hay sự thấu cảm sâu sắc trước những giằng xé nội tâm phức tạp mà nhân vật Perrin Laurie phải trải qua.

- GV kết luận bài học nhân văn: Phán quyết bảo vệ lẽ phải chân chính luôn đòi hỏi sự thấu cảm chân thành từ trái tim, sự dũng cảm độc bản và tinh thần trách nhiệm cao cả của con người, những giá trị tinh thần thiêng liêng mà máy móc không bao giờ có thể sở hữu hay thay thế được.

- GV tổng hợp các ý kiến trên bảng lớp. 

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận và nêu lí do của sự cần thiết của bảo vệ lẽ phải.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc theo nhóm, đọc thông tin SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi. 

- HS phối hợp hoàn thiện nội dung Padlet kĩ thuật số; cùng thảo luận để chỉ ra sự khác biệt giữa các dữ liệu pháp lý máy móc của AI và thế giới cảm xúc chân thật, lương tri của con người khi quyết định lựa chọn bảo vệ lẽ phải; ghi nhận nhận thức này trực tiếp vào cuối bảng Padlet của nhóm.

- HS rút ra kết luận về kết luận sự cần thiết của bảo vệ lẽ phải.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm lần lượt trả lời 3 câu hỏi:

+ Câu hỏi a: Pe-rin Lao-ri đã khách quan, công tâm khi không tha bổng cho con trai người bạn cũ, không vì tình riêng mà ảnh hưởng tới sự nghiêm minh của pháp luật. Việc làm đó có ý nghĩa quan trọng để ổn định và phát triển cộng đồng.

+ Câu hỏi b: Lẽ phải là những điều đúng đắn, phù hợp với đạo lí và lợi ích chung của xã hội.

+ Câu hỏi c: 

  • Bảo vệ lẽ phải là bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng cũng như lợi ích chính đáng của mỗi cá nhân, giúp mỗi người có cách ứng xử phù hợp; góp phần bảo vệ cái đúng, cái tốt, đẩy lùi cái sai, cái xấu, để làm lành mạnh mối quan hệ xã hội, thúc đẩy xã hội ổn định, phát triển; củng cố niềm tin của con người vào cộng đồng, pháp luật và lương tri. Người biết bảo vệ lẽ phải sẽ được mọi người yêu quý, kính trọng và tin tưởng. 
  • Nếu không biết bảo vệ lẽ phải, lợi ích chính đáng của mỗi cá nhân và cộng đồng sẽ bị vi phạm, gây mất ổn định xã hội, làm mất niềm tin của con người vào cộng đồng, pháp luật và lương tri.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án. 

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận về sự cần thiết của bảo vệ lẽ phải.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

1. Tìm hiểu sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải

- Khái niệm về lẽ phải:

Lẽ phải là những điều đúng đắn, phù hợp với đạo lí và lợi ích chung của xã hội.

- Sự cần thiết của việc bảo vệ lẽ phải:

+ Bảo vệ lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng đắn; biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo lẽ phải, không chấp nhận và không làm những việc sai trái.

+  Việc bảo vệ lẽ phải giúp mỗi người có cách ứng xử phù hợp; góp phần bảo vệ cái đúng, cái tốt, đẩy lùi cái sai, cái xấu, để làm lành mạnh mối quan hệ xã hội, thúc đẩy xã hội ổn định, phát triển; củng cố niềm tin của con người vào cộng đồng, pháp luật và lương tri.

- HS đính kèm hộp cảm nhận số ở cuối bài trình bày trên Padlet. Ví dụ của HS: “Nhóm nhận thấy AI có thể liệt kê rất nhanh các điều luật hình sự, nhưng AI không có trái tim và lương tri để thấu hiểu giá trị của sự hy sinh tình cảm bạn bè vì công lý của Chánh án Perrin Laurie. Việc giữ lòng ngay thẳng và dũng cảm bảo vệ lẽ phải là đặc quyền tinh thần vô giá chỉ con người mới có.” 

8.A1.1: HS nêu được ví dụ cụ thể về lĩnh vực tư pháp, phán quyết đạo đức và bảo vệ lẽ phải là những nơi AI không nên và không thể thay thế con người.

3.2.TC2b:  Làm việc với các mục nội dung và thông tin mới khác nhau, sửa đổi, tinh chỉnh, cải thiện và tích hợp chúng để tạo ra những nội dung mới và độc đáo (HS sửa đổi, cải tiến dữ liệu văn bản nhóm trên Padlet).

Hoạt động 2. Tìm hiểu những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm, quan sát bức tranh trong SGK tr.21, 22 và trả lời câu hỏi.

- GV cùng HS rút ra kết luận về những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về những việc cần làm để bảo vệ lẽ phải và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Công dân 8 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay