Giáo án NLS và AI Công nghệ 6 Bài 11: Đèn điện
Giáo án NLS và AI Công nghệ 6 Bài 11: Đèn điện được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Công nghệ 6 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 11: ĐÈN ĐIỆN
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Mô tả được cấu tạo và nguyên lí hoạt động của một số loại bóng đèn, vai trò của đèn điện trong sinh hoạt gia đình.
Tìm hiểu được cách thức sử dụng các loại bóng đèn cho các không gian chức năng
khác nhau trong gia đình.
Đưa ra được những lời khuyên về việc lựa chọn, sử dụng các loại bóng đèn hợp lí, hiệu quả, an toàn và tiết kiệm.
2. Năng lực
Năng lực công nghệ
Chủ động học tập, giao tiếp và hợp tác nhóm để giải quyết vấn để, tìm hiểu cách lựa chọn và sử dụng đèn điện trong gia đình đảm bảo an toàn và tiết kiệm.
Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến vấn đề, để xuất giải pháp giải quyết vấn để.
Năng lực chung
Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy, tự quản lý, hợp tác, trao đổi nhóm.
Năng lực số (NLS)
[1.1.TC1b]: Thực hiện được rõ ràng và theo quy trình các tìm kiếm để tìm dữ liệu, thông tin về thông số các loại đèn trên môi trường số.
[6.1.TC1a]: Giải thích được nguyên tắc hoạt động cơ bản của hệ thống IoT/AI trong đèn điện thông minh.
[6.2.TC1a]: Sử dụng được các công cụ AI để tra cứu, hỗ trợ đề xuất giải pháp tiết kiệm điện.
Năng lực AI:
6.C1.1: Các thành phần cơ bản trong kiến trúc AI và cách hoạt động cơ bản của AI (HS sử dụng Trình duyệt web để xem video về Nhà thông minh và giải thích ở mức đơn giản quy trình xử lý của trợ lý ảo AI từ thu nhận giọng nói đến điều khiển đèn thông minh bật/tắt ở Hoạt động 1).
6.A1.3: Con người quyết định cuối cùng (HS sử dụng Chatbot AI để tham khảo phương án thay thế bóng đèn LED tiết kiệm điện nhưng chủ động đối chiếu, kiểm tra lại kết quả tính toán điện năng của AI với Sách giáo khoa trước khi phê duyệt đề xuất ở Hoạt động Vận dụng).
6.C2.1: Ứng dụng AI trong học tập và cuộc sống - Làm quen với ứng dụng AI (HS phân biệt được loại bóng đèn thông thường [bật/tắt cơ học] và bóng đèn thông minh có ứng dụng AI [tự động nhận diện sự có mặt của con người, điều khiển bằng giọng nói, tự điều chỉnh màu sắc/độ sáng] qua các ví dụ thực tế ở Hoạt động 2: Một số loại bóng đèn thông dụng).
6.A1.2: Tính chủ động của con người - AI hoạt động theo lập trình (HS trình bày được các tính năng tự động của hệ thống bóng đèn AI chỉ là công cụ hỗ trợ hoạt động theo lập trình, con người luôn giữ quyền chủ động kiểm soát và quyết định bật/tắt hoặc điều chỉnh chế độ chiếu sáng theo nhu cầu thực tế ở Hoạt động 2: Một số loại bóng đèn thông dụng).
3. Phẩm chất
Có ý thức đảm bảo an toàn và tiết kiệm điện đối với đèn điện trong gia đình.
Thích tìm hiểu thông tin để mở rộng hiểu biết.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
SGK, KHBD.
Tranh cấu tạo một số loại bóng đèn: sợi đốt, LED, compact, huỳnh quang (Theo danh nục thiết bị dạy học tối thiểu).
Các loại bóng đèn sợi đốt, compact, huỳnh quang, LED (Theo danh mục thiết bị dạy học tối thiểu).
Máy tính, tivi/máy chiếu có kết nối Internet.
Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
- Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
2. Đối với học sinh
SGK, dụng cụ học tập, đọc bài trước theo sự hướng dẫn của giáo viên.
Thiết bị thông minh (điện thoại/máy tính bảng) có kết nối mạng.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Huy động những kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm của bản thân HS về đèn điện và một số loại bóng đèn điện. Kích thích tính tò mò, sự hứng thú, tâm thế của HS ngay từ đầu.
b. Nội dung: HS trả lời các câu hỏi liên quan đến đèn điện trong gia đình.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV sử dụng thông tin bổ sung về câu chuyện lịch sử ra đời của bóng đèn sợi đốt gắn liền với nhà phát minh Thomas Edison tạo sự sinh động, hấp dẫn để dẫn dắt vào bài và đặt các câu hỏi liên quan đến những hiểu biết của HS về những loại đèn điện thường dùng trong sinh hoạt ở gia đình.
- GV đặt vấn đề: Việc thay bóng đèn sợi đốt bằng bóng đèn LED có phải là một biện pháp tiết kiệm điện?
- [6.2.TC1a]: GV hướng dẫn HS sử dụng thiết bị thông minh, truy cập các công cụ Chatbot AI (Gemini/ChatGPT) gõ câu lệnh: "Hãy giải thích ngắn gọn tại sao đèn LED lại tiết kiệm điện hơn đèn sợi đốt?" để kiểm chứng nhanh thông tin.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận câu hỏi và trả lời.
- HS sử dụng thiết bị, tương tác với AI và đọc kết quả thu được.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV dẫn vào bài: “Các em hãy thử hình dung, nếu căn phòng của chúng ta không có ánh sáng vào buổi tối thì sẽ thế nào? Để học tập, sinh hoạt dễ dàng, chúng ta cần đến các thiết bị chiếu sáng. Vậy các loại đèn điện trong gia đình hoạt động ra sao và làm thế nào để lựa chọn chúng hiệu quả? Chúng ta cùng tìm hiểu qua Bài 11: Đèn điện.”
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Khái quát chung
a. Mục tiêu: Trình bày được kiến thức khái quát chung về vai trò của đèn điện, một số loại đèn và bóng đèn phổ biến.
b. Nội dung: HS được yêu cầu tìm hiểu về vai trò của đèn điện, kể tên được một số loại đèn và bóng đèn phổ biến.
c. Sản phẩm học tập: bản ghi chép về vai trò và một số loại đèn điện.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - GV yêu cầu HS đọc nội dung mục I - SGK và thực hiện nhiệm vụ: Nêu vai trò của các loại đèn điện có trong Hình 11.1 - SGK. Ngoài ra, còn những loại đèn điện nào có thể bổ sung thêm?
- GV mở rộng thêm về công nghệ đèn điện hiện đại. - GV trình chiếu một đoạn video ngắn về "Smart Home - Nhà thông minh", hướng dẫn HS giải thích nguyên tắc hoạt động cơ bản của hệ thống đèn thông minh (được điều khiển bằng giọng nói qua trợ lí ảo AI hoặc cảm biến chuyển động IoT). - GV yêu cầu HS quan sát video hoạt động của đèn thông minh và phân tích cách trợ lý ảo AI "hiểu", thực hiện lệnh bật/tắt của con người. Qua đó, GV hướng dẫn HS chỉ ra các bước xử lý cơ bản từ khi AI tiếp nhận giọng nói cho đến khi ra lệnh cho thiết bị hoạt động. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe GV giảng bài, tiếp nhận câu hỏi và tiến hành thảo luận. - GV quan sát, hướng dẫn khi học sinh cần sự giúp đỡ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS trình bày kết quả. - GV gọi HS khác nhận xét và bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. - GV tổng hợp và chuyển tiếp: Bóng đèn là bộ phận quan trọng và là nguồn phát sáng của đèn điện, có một số loại bóng đèn thông dụng như: bóng đèn sợi đốt, bóng đèn huỳnh quang, bóng đèn compact, bóng đèn LED. Để nắm rõ hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu về cấu tạo, nguyên lí hoạt động của một số loại bóng đèn này. | I. Khái quát chung - Đèn điện là đồ dùng điện để chiếu sáng. Ngoài ra, còn dùng để trang trí, sưởi ấm. - Một số hệ thống đèn hiện đại có tích hợp cảm biến IoT và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp bật/tắt tự động, tối ưu hóa năng lượng tiêu thụ. | [6.1.TC1a]: Giải thích được nguyên tắc hoạt động cơ bản của AI. [6.C1.1]: Học sinh giải thích được ở mức đơn giản cách thức hoạt động cơ bản của trợ lý ảo AI (nhận câu hỏi bằng giọng nói → chuyển giọng nói thành văn bản → xử lý để hiểu yêu cầu → phát lệnh điều khiển bật/tắt đèn) để thấy rõ vai trò đồng hành và hỗ trợ của công nghệ trong cuộc sống. |
Hoạt động 2: Một số loại bóng đèn thông dụng
a. Mục tiêu: Nhận biết và nêu được chức năng của các bộ phận chính của một số loại bóng đèn, mô tả được nguyên lí làm việc của chúng.
b. Nội dung: HS được yêu cầu tìm hiểu về cấu tạo và nguyên lí hoạt động của mỗi loại bóng đèn, tìm ra bộ phận phát sáng và ưu, nhược điểm của mỗi loại bóng đèn.
c. Sản phẩm học tập: Bản ghi chép về cấu tạo cơ bản và nguyên lí hoạt động của mỗi loại bóng đèn, tìm ra bộ phận phát sáng và ưu, nhược điểm của mỗi loại bóng đèn.
d. Tổ chức thực hiện:
