Giáo án NLS và AI Địa lí 8 Bài 6: Thuỷ văn Việt Nam

Giáo án NLS và AI Địa lí 8 Bài 6: Thuỷ văn Việt Nam được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Địa lí 8 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 6: THUỶ VĂN VIỆT NAM

I. MỤC TIÊU

1. Yêu cầu cần đạt

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Xác định được trên bản đồ lưu vực của các hệ thống sông lớn.
  • Phân tích được đặc điểm mạng lưới sông và chế độ nước sông của một số hệ thống sông lớn.
  • Phân tích được vai trò của hồ, đầm và nước ngầm đối với sản xuất và sinh hoạt. 

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
  • Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực địa lí: 

  • Năng lực nhận thúc Địa là năng lực nhận thức thế giới theo quan điểm không gian, phân tích được sự phân hoá đa dạng của mạng lưới thuỷ văn Việt Nam. 
  • Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng Địa lí vào cuộc sống, phân tích mối quan hệ giữa đặc điểm thuỷ văn Việt Nam với các thành phần tự nhiên khác.

Năng lực số: 

  • 1.3.TC2a: Mô tả được cách truy cập những dữ liệu, thông tin và nội dung này cũng như điều hướng giữa chúng (HS gõ từ khóa tìm kiếm thông tin về các hang động các-xtơ Việt Nam trên thiết bị số, biết cách đọc, chọn lọc nguồn thông tin địa lí tin cậy và điều hướng giữa các đường link kết quả để phục vụ Hoạt động Hình thành kiến thức - Hoạt động 1).
  • 2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác (HS sử dụng thiết bị số cá nhân quét mã QR truy cập nền tảng tương tác trực tuyến ở Hoạt động Khởi động và thực hiện bài kiểm tra trắc nghiệm địa lí trực tuyến ở Hoạt động Luyện tập).
  • 3.2.TC2a: Sửa đổi, tinh chỉnh, cải thiện và tích hợp nội dung và thông tin mới để tạo ra những nội dung và thông tin mới và độc đáo (HS thao tác trên trang tài liệu chung Google Docs, tiến hành sửa lỗi chính tả, tinh chỉnh cấu trúc bảng và tích hợp nội dung đặc điểm các khu vực đồi núi của nhóm mình để tạo thành tài liệu ôn tập chung cho cả lớp ở Hoạt động Hình thành kiến thức - Hoạt động 5).
  • 5.4.TC2b: Thảo luận về lĩnh vực năng lực số của bản thân cần được cải thiện hoặc cập nhật (HS chủ động thảo luận nhóm, tự đánh giá và phân tích những khó khăn, thao tác số còn yếu trong quá trình khai thác dữ liệu bài học để xác định các kỹ năng số cần cải thiện ở Hoạt động Vận dụng).

Năng lực AI:

  • 8.A1.1: Trí tuệ nhân tạo và ứng dụng (HS xem video AI được thiết kế phục vụ bài dạy, nhận diện thông tin/các con sông xuất hiện trong video và thực hiện phản hồi trên ứng dụng tương tác Mentimeter ở Hoạt động Khởi động).
  • 8.A2.2: Lựa chọn và sử dụng công cụ AI phù hợp (HS biết lựa chọn công cụ Chatbot AI như ChatGPT/Gemini và soạn thảo câu lệnh prompt để tra cứu nguyên nhân địa hình, khí hậu ảnh hưởng đến mạng lưới và chế độ nước sông ở Hoạt động Hình thành kiến thức và Luyện tập).
  • 8.A3.1: Đánh giá và kiểm chứng thông tin từ AI (HS chủ động đọc rà soát, đối chiếu và kiểm chứng độ chính xác của các thông tin giải thích thủy văn do AI cung cấp với bản đồ và SGK trước khi đưa vào bài học).

3. Phẩm chất

  • Yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ tài nguyên nước.
  • Chăm chỉ tìm hiểu kiến thức trên intemet phục vụ học tập, yêu khoa học, ham học hỏi, tìm tòi.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

  • KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 8. 
  • Máy tính, máy chiếu. 
  • Một số tranh ảnh/video về sông, hồ, đầm của Việt Nam
  • Bản đồ khu vực các hệ thống sông lớn ở Việt Nam.
  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
  • Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, công cụ trí tuệ nhân tạo Chat GPT/Gemini/ Copilot, ứng dụng cộng tác Padlet, ứng dụng bản đồ tương tác lưu vực sông (ví dụ: phần mềm ArcGIS Online hoặc Google Earth), nền tảng Google Classroom.

2. Đối với học sinh

  • SGK, SBT Lịch sử và Địa lí 8.
  • Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS dựa vào vốn hiểu biết thực tế về sông, hồ, nước ngầm ở nước ta, từ đó GV có thể kết nối những kiến thức HS đã có với nội dung bài mới.

b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS đọc thông tin và trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn?”. GV cấp đường link bảng số ứng dụng trực tuyến Mentimeter qua nhóm lớp.

- Cách chơi:

+ Chia lớp thành 4 đội, mỗi đội thực hiện một nhiệm vụ: Kể tên các con sông, hồ, đầm ở nước ta mà em biết.

+ Trong vòng 1 phút, đội nào kể được nhiều hơn thì đội đó thắng cuộc.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS chơi trò chơi bằng cách sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR hoặc nhấp vào link, thao tác nhập văn bản gửi đáp án. 

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện các đội tham gia trò chơi

- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung. 

- GV trình chiếu kết quả dạng đám mây từ ngữ (Word Cloud) tổng hợp tự động từ Mentimeter của các đội lên màn hình chiếu lớn.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, công bố kết quả trò chơi.

- GV tóm tắt ý kiến của HS và dẫn dắt vào bài học: Nước ta có hệ thống sông, hồ, đầm và nước ngầm phong phú với nguồn nước dồi dào. Đây là tài nguyên có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống và sản xuất. chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 6: Thuỷ văn Việt Nam.

[1.2.TC2b: HS thực hiện phân tích, diễn giải dữ liệu hình ảnh và âm thanh từ nội dung số (video AI) để trả lời câu hỏi.

2.1.TC2a: HS biết chủ động lựa chọn thiết bị số cá nhân, truy cập chính xác vào nền tảng Mentimeter theo yêu cầu để thực hiện thao tác gõ nhập dữ liệu, gửi câu trả lời thời gian thực lên màn hình dùng chung của lớp học.]

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đặc điểm chung

a. Mục tiêu: 

- Trình bày được đặc điểm chung của sông ngòi nước ta

- Rèn luyện kĩ năng đọc bản đồ để xác định lưu vực của các hệ thống sông lớn kết hợp các kiến thức đã học giải thích được các đặc điểm sống ngôi Việt Nam.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS đọc thông tin và nêu đặc điểm chung của sông ngòi nước ta

c. Sản phẩm học tập: Đặc điểm chung của sông ngòi nươc ta

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS quan sát hình 6.1 và xác định phạm vi lưu vực của ba hệ thống sông: sông Hồng, sông Thu Bồn, sông Cửu Long.

- GV yêu cầu HS đọc thông tin và nêu đặc điểm chung của sông ngòi nước ta.

 BÀI 6: THUỶ VĂN VIỆT NAM

- GV gợi ý HS sử dụng Chatbot AI (ChatGPT/Gemini) đặt câu lệnh (prompt): "Hãy nêu ngắn gọn 2 nguyên nhân chính về địa hình và khí hậu làm cho sông ngòi Việt Nam có mạng lưới dày đặc nhưng phần lớn là sông nhỏ, dốc".

- GV hướng dẫn học sinh đăng nhập vào tài khoản lưu trữ đám mây dùng chung của lớp (Google Drive). Sau khi hoàn thành phần nội dung nhận xét, các nhóm phải phân loại số liệu (số lượng sông, lượng dòng chảy, lượng phù sa) và lưu trữ tệp văn bản này vào các thư mục được cấu trúc khoa học theo bài học.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin, thảo luận và trả lời câu hỏi. 

- HS thao tác nhập prompt trên công cụ Chatbot AI, nhận kết quả và thực hiện rà soát, đối chiếu lại với kiến thức bài 2 (Địa hình) và bài 4 (Khí hậu) trong SGK để đảm bảo thông tin AI đưa ra là chính xác.

- HS thực hiện thao tác tạo lập thư mục số, sử dụng các thuộc tính cấu trúc như tên bài học, nhóm dữ liệu "Thủy văn" để tổ chức file thông tin giúp việc lưu trữ và truy xuất tệp dễ dàng.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả thảo luận.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung. 

- GV có thể mở rộng cho HS nguyên nhân dẫn đến các đặc điểm của sông ngòi Việt Nam bằng các câu hỏi gợi mở, kết nối các kiến thức đã học về địa hình, khí hậu để giải thích, nhằm khác sâu thêm nội dung của mục. Các câu hỏi gợi ý: Vì sao phần lớn sông ngòi nước ta thường nhỏ ngắn, dốc? Đặc điểm khí hậu có ảnh hưởng như thế nào đến chế độ dòng chảy của sông?

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

1. Sông ngòi

a. Đặc điểm chung

-  Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp trên cả nước; có tới 2 360 con sông có chiều dài trên 10 km. Sông ở nước ta chủ yếu là sông nhỏ.

- Sông ngòi nước ta phần lớn chảy theo hai hướng chính là tây bắc – đông nam và vòng cung, một số sông chảy theo hướng tây – đông...

- Chế độ dòng chảy của sông ngòi nước ta phân hai mùa rất rõ rệt: mùa lũ và mùa cạn do ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Trung bình lượng nước trong mùa lũ chiếm tới 70 – 80% tổng lượng nước cả năm.  

- Sông ngòi nước ta có nhiều nước (hơn 800 tỉ m3/năm) và lượng phù sa khá lớn (tổng lượng phù sa khoảng 200 triệu tấn/năm)

8.A2.2: Lựa chọn và sử dụng công cụ AI phù hợp (HS soạn thảo câu lệnh prompt tra cứu nguyên nhân địa hình/khí hậu ảnh hưởng tới đặc điểm sông ngòi).

8.A3.1: Đánh giá và kiểm chứng thông tin từ AI (HS đọc, kiểm chứng độ tin cậy của nội dung do AI cung cấp bằng cách so sánh với SGK trước khi ghi nhận).

1.3.TC2b: HS biết ứng dụng các quy tắc phân mục của Google Drive, áp dụng các thuộc tính phân loại cấu trúc thông tin (thư mục Địa lí 8 -> Bài 6 -> Dữ liệu Sông ngòi) để lưu trữ các tệp kết quả học tập của nhóm, phục vụ tìm kiếm nhanh chóng.

Hoạt động 2: Một số hệ thống sông lớn

a. Mục tiêu: 

- Phân tích được đặc điểm mạng lưới sông và chế độ nước sông của một số hệ thống sông lớn. 

- Đọc lược đồ lưu vực để nhận xét được đặc điểm mạng lưới sông.

b. Nội dung: GV tổ chức hoạt động học tập theo nhóm, chia nhóm (4hs/nhóm) theo kĩ thuật khăn trải bàn: tìm hiểu về đặc điểm mạng lưới sông và chế độ nước của một hệ thống sông

c. Sản phẩm học tập: Đặc điểm mạng lưới sông và chế độ nước sông của một số hệ thống sông lớn

d. Tổ chức hoạt động:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Địa lí 8 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay