Giáo án tích hợp NLS Địa lí 8 kết nối tri thức

Đặc sản cam canh 

 Lục Ngạn (Bắc Giang)

Mận tam hoa Bắc Hà

Rau cải mèo Sa Pa

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 7.1, 7.2, thông tin trong mục 1 SGK tr.126, 127 và trả lời câu hỏi: Phân tích ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp.

- GV trình chiếu cho HS quan sát thêm hình ảnh, video có liên quan đến ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp:

Ảnh hưởng tích cực của khí hậu đối với sản xuất

Ảnh hưởng tiêu cực của khí hậu đối với sản xuất

https://www.youtube.com/watch?v=aW_qybqUyAw
&t=28s

- GV yêu cầu HS sử dụng AI Chatbot để giải thích: Tại sao Sầu riêng trồng nhiều ở miền Nam, còn Vải thiều lại là đặc sản miền Bắc?

- GV mở rộng kiến thức, hướng dẫn HS đọc mục Em có biết SGK tr.126: Sự phân hóa các sản phẩm nông nghiệp ở miền khí hậu phía Bắc và miền khí hậu phía Nam.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác hình ảnh, video, thông tin trong mục và trả lời câu hỏi.

- HS sử dụng ChatGPT/Gemini hoặc Google Search với câu lệnh (prompt): "So sánh điều kiện khí hậu để trồng cây vải thiều và cây sầu riêng tại Việt Nam".

- HS chắt lọc thông tin từ AI để đối chiếu với kiến thức SGK.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: Khí hậu có những tác động sâu rộng đến sản xuất nông nghiệp, có khả năng thách thức an ninh lương thực trong tương lai.

- GV chuyển sang nội dung mới.

1. Ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp

- Ảnh hưởng tích cực:

+ Khí hậu nhiệt đới ẩm (lượng nhiệt, ẩm dồi dào) → Thích hợp cho cây trồng, vật nuôi phát triển. Sản xuất nông nghiệp được tiến hành quanh năm, tăng vụ, tăng năng suất.

+ Sự phân hoá khí hậu tạo nên khác biệt về mùa vụ giữa các vùng.

→ Đa dạng sản phẩm nông nghiệp.

+ Tác động của gió mùa, phân hoá khí hậu theo đai cao:

→ Phát triển các cây trồng, vật nuôi cận nhiệt và ôn đới.

- Ảnh hưởng tiêu cực:

+ Thiên tai bão, lũ, hạn hán, sương muối, rét đậm, rét hại,….

→ Thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp. 

+ Môi trường nóng ẩm:

→ Sâu bệnh phát triển, ảnh hưởng đến sản lượng, chất lượng nông sản.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV gợi mở cho HS (bằng phương pháp đàm thoại): Sự phân hóa đa dạng của khí hậu là cơ sở cho sự phân hóa đa dạng các hoạt động du lịch trên các vùng miền của nước ta.

- GV chia HS cả lớp thành các nhóm nhỏ: 4 – 6 HS/nhóm.

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm như sau: 

Khai thác Hình 7.3, 7.4, mục Em có biết, thông tin mục 2 SGK tr.127, 128 và trả lời câu hỏi: Phân tích ảnh hưởng của khí hậu đối với hoạt động du lịch.

- GV cung cấp thêm cho HS quan sát thêm hình ảnh liên quan đến ảnh hưởng của khí hậu đối với hoạt động du lịch:

Hoạt động du lịch ở vùng núi cao

Du lịch nghỉ dưỡng

Tuyết rơi ở Sa Pa thu hút khách du lịch

Du lịch biển diễn ra quanh năm ở Nha Trang

Mưa bão cản trở hoạt động du lịch

- GV yêu cầu các nhóm liên hệ thực tế, kết hợp với hiểu biết của bản thân và thực hiện nhiệm vụ: Lấy ví dụ để phân tích vai trò của khí hậu đối với sự phát triển du lịch ở một số điểm du lịch ở nước ta. 

+ GV hướng dẫn HS phân tích ảnh hưởng của khí hậu đối với sự hình thành, phát triển và hoạt động của một số điểm du lịch nước ta như Phú Quốc, Bà Nà,…

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, thông tin trong mục, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.

- HS tổ chức tìm kiếm dữ liệu trên các trang web thời tiết uy tín (AccuWeather, TT Dự báo KTTV Quốc gia) để lấy số liệu nhiệt độ, lượng mưa trung bình các tháng.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS phân tích ảnh hưởng của khí hậu đối với hoạt động du lịch.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lấy ví dụ phân tích vai trò của khí hậu đối với sự phát triển du lịch ở một số điểm du lịch ở nước ta (Đính kèm phía dưới Hoạt động 2).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: 

+ Khí hậu đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn địa điểm du lịch vì nhiều điểm du lịch được liên kết chặt chẽ với môi trường tự nhiên. Một số loại hình du lịch cần những điều kiện khí hậu rất đặc biệt (du lịch bãi biển, thể thao mùa đông, du lịch y tế chăm sóc sức khỏe). 

+ Khí hậu ảnh hưởng mạnh mẽ và đóng vai trò quan trọng đến khả năng cạnh tranh, phát triển bền vững của ngành du lịch.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

2. Ảnh hưởng của khí hậu đối với hoạt động du lịch

Khí hậu tác động trực tiếp đến sự hình thành các điểm du lịch, loại hình du lịch, mùa vụ du lịch,...  

- Ảnh hưởng tích cực:

+ Khu vực đồi núi: 

• Khí hậu phân hóa theo độ cao.

→ Phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, tham quan, khám phá,... 

• Khí hậu mát mẻ quanh năm, không khí trong lành.

→ Tạo nên các điểm du lịch.

+ Khu vực phía Bắc: hoạt động du lịch biển hầu như chỉ diễn ra vào mùa hạ.

+ Khu vực phía Nam: hoạt động du lịch biển diễn ra quanh năm. 

- Ảnh hưởng tiêu cực: hiện tượng thời tiết (mưa lớn, bão,...) là trở ngại đối với hoạt động du lịch ngoài trời.

Trả lời câu hỏi liên hệ thực tế: Lấy ví dụ để phân tích vai trò của khí hậu đối với sự phát triển du lịch ở một số điểm du lịch ở nước ta. 

Thời tiết và khí hậu đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển du lịch ở Phú Quốc.

- Từ tháng 1 đến tháng 3: thời tiết, khí hậu khô ráo, có nắng khá gắt nhưng nhiệt độ không cao.

→ Hoạt động du lịch thu hút khách tham quan, đông đúc hơn bình thường. 

- Từ tháng 4 đến tháng 6: khí hậu chuyển từ mùa khô sang mùa mưa. 

+ Tháng 4: khí hậu bắt đầu giao mùa, thời tiết khá tốt cho hoạt động du lịch.

+ Tháng 5 và tháng 6: mưa bắt đầu xuất, mưa rất lớn và tạnh cũng rất nhanh. Tuy nhiên, vẫn có thể đi du lịch vào mùa này.

- Từ tháng 7 đến tháng 9: giống với thời tiết trong khoảng tháng 6. Đây là thời điểm Phú Quốc có nhiều mưa và biển động. 

→ Du lịch ở Phú Quốc đón ít khách du lịch đến tham quan hơn.

- Từ tháng 10 đến tháng 12: Phú Quốc bắt đầu giảm bớt các cơn mưa, độ ẩm không khí nhanh chóng giảm đi đáng kể vào tháng 10 và bắt đầu giao mùa sang mùa khô. 

→ Hoạt động du lịch bắt đầu phát triển mạnh mẽ. 

Như vậy, trong tổng số 12 tháng của năm thì Phú Quốc có tới 9 tháng thời tiết thuận lợi cho các hoạt động du lịch. Đây cũng là lý do khiến ngành du lịch của Phú Quốc phát triển mạnh mẽ và được quan tâm, xây dựng các dự án phát triển du lịch.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, hướng dẫn HS nhắc lại kiến thức lớp 6, trả lời câu hỏi: Nêu vai trò của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước. 

Gợi ý: 

+ Mang lại hiệu quả kinh tế cao, hạn chế sự lãng phí, góp phần bảo vệ các hệ sinh thái dưới nước, bảo vệ tài nguyên nước phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.

+ Trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay, vấn đề sử dụng tổng hợp tài nguyên nước càng trở nên cấp thiết hơn.

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm. 

- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm, cụ thể như sau:

Khai thác Hình 7.5, 7.6, mục Em có biết, thông tin trong mục 3 SGK tr.128, 129 và hoàn thành Phiếu học tập số 1 dưới dạng bảng thông tin số: 

+ Phân tích tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông. 

+ Lấy ví dụ chứng minh tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông. 

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- Các nhóm truy cập đường link Padlet/ Google Docs do GV cung cấp, phân công thành viên nhập liệu trực tiếp để cùng hoàn thành Phiếu học tập số 1.

- HS tìm kiếm và chèn hình ảnh minh họa (thủy điện, thủy lợi, du lịch) vào bảng thông tin trên Padlet để tạo nội dung đa phương tiện.

- GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV chiếu Padlet của các nhóm lên màn hình lớn.

- GV mời đại diện 2 nhóm trình bày kết quả thảo luận theo Phiếu học tập số 1.

- Các nhóm nhận xét chéo trực tiếp trên ứng dụng.

- GV yêu cầu 2 nhóm còn lại nhận xét, bổ sung hoặc đặt câu hỏi cho nhóm bạn. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá kỹ năng hợp tác số và nội dung kiến thức.

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Tài nguyên nước ở lưu vực sông của nước ta là nguồn tài nguyên quý giá cho sự phát triển, cung cấp cho nhu cầu thiết yếu của cuộc sống. Để đảm bảo tính bền vững, sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông, nguồn nước cần được quản lí một cách hệ thống (trạng thái tự nhiên; nhu cầu dùng nước – sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp, môi trường).  

3. Tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông

Kết quả Phiếu học tập số 1 đính kèm phía dưới Hoạt động 3. 

[2.4.TC2a]: Sử dụng công cụ số để cùng làm việc nhóm.

[3.1.TC2a]: Chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau.

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

HOẠT ĐỘNG 3 TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG  TỔNG HỢP TÀI NGUYÊN NƯỚC  Ở MỘT LƯU VỰC SÔNG 1. Phân tích tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông.  - Mục đích sử dụng nguồn nước sông:  + Giao thông, du lịch, sinh hoạt, tưới tiêu, đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản, thuỷ điện,... → Việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông có vai trò quan trọng đối với sản xuất và sinh hoạt của người dân.  + Ở nước ta, nguồn nước của một số lưu vực sông chưa được sử dụng hiệu quả. → Lãng phí và ô nhiễm nguồn nước. - Tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước sông: + Hiệu quả kinh tế cao, đáp ứng được nhu cầu sử dụng nước của các ngành kinh tế. + Hạn chế lãng phí nước, bảo vệ tài nguyên nước. + Bảo vệ các hệ sinh thái ở lưu vực sông. + Góp phần phòng chống thiên tai (bão, lũ) trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

2. Lấy ví dụ chứng minh tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông.  Nguồn nước sông Hồng:  - Vai trò: Có ý nghĩa lớn đối với sản xuất và đời sống do được sử dụng vào nhiều mục đích.  - Thực trạng: Việc sử dụng gặp khó khăn do chế độ nước sông chia thành hai mùa rõ rệt: + Mùa lũ: lượng nước tập trung nhiều, đe doạ phá vỡ đê, gây ngập úng. + Mùa cạn: mực nước sông hạ thấp, ảnh hưởng đến việc cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất.  - Biện pháp: Xây dựng các hồ thuỷ điện lớn trên hệ thống sông Hồng (thuỷ điện Hoà Bình, thuỷ điện Sơn La....)  → Góp phần sản xuất điện; phát triển nuôi cá, du lịch,...; điều hoà mực nước sông cho các hoạt động giao thông vận tải trên sông; cung cấp nước tưới cho nông nghiệp. Nguồn tài nguyên nước lưu vực sông Hồng Thủy điện Hòa Bình Thủy điện Sơn La Nguồn nước sông Cửu Long: - Vai trò: Có ý nghĩa lớn đối với sản xuất và đời sống do được sử dụng vào nhiều mục đích.  - Thực trạng: + Thiếu nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt vào mùa khô.  + Tác động của biến đổi khí hậu, mức nước dâng cao, khiến xâm nhập mặn, hạn hán diễn ra trầm trọng.  - Biện pháp: + Cải tạo, mở rộng hệ thống kênh, rạch. → Góp phần đảm bảo cho nước sinh hoạt và sản xuất, phòng chống thiên tai.  + Chú ý đến bảo vệ chất lượng nguồn nước.  Nguồn nước trên lưu vực sông Cửu Long

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Azota.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm (đính kèm ở dưới).

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

HS sử dụng smartphone truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 6 phút.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

- Kết quả điểm số của HS.

- Đán án (đính kèm ở dưới)

- [2.1.TC2a]: Sử dụng smartphone truy cập, nhập tên và thực hiện bộ câu hỏi trắc nghiệm tương tác thời gian thực.

- [1.2.TC2a]: HS rèn luyện phản xạ đánh giá thông tin nhanh và chính xác trên môi trường số.

PHIẾU BÀI TẬP ĐỊA LÍ 8 – KẾT NỐI TRI THỨC

BÀI 7: VAI TRÒ CỦA TÀI NGUYÊN KHÍ HẬU VÀ TÀI NGUYÊN NƯỚC ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA NƯỚC TA

Khoanh vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 1: Miền khí hậu phía Nam nước ta thuận lợi để phát triển các sản phẩm nông nghiệp gì?

A. Chè, rau ưa lạnh (su su, su hào, bắp cải, súp lơ, cà rốt).

B. Cây công nghiệp (cà phê, cao su).

C. Cây ăn quả nhiệt đới (lê, mận, hồng).

D. Cá nước lạnh (cá hồi, cá tầm). 

Câu 2: Hệ quả của sự phân hóa khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp là:

A. Tạo nên khác biệt về mùa giữa các vùng và sự đa dạng sản phẩm nông nghiệp trên cả nước.

B. Cây trồng, vật nuôi nhiệt đới phát triển hơn cây trồng, vật nuôi cận nhiệt và ôn đới.

C. Làm thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp.

D. Sản xuất nông nghiệp được tiến hành trong 6 tháng đầu năm. 

Câu 3: Ý nào dưới đây không đúng khi nói về ảnh hưởng của khí hậu đối với hoạt động du lịch?

A. Khí hậu tác động trực tiếp đến sự hình thành các điểm du lịch, loại hình du lịch, mùa vụ du lịch,...

B. Khí hậu phân hóa theo độ cao, phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, tham quan, khám phá,...

C. Các hoạt động du lịch ở Sầm Sơn (Thanh Hóa), Cửa Lò (Nghệ An) hầu như chỉ diễn ra vào mùa hè.

D. Điều kiện khí hậu tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động du lịch diễn ra gần như quanh năm ở Lăng Cô (Thừa Thiên Huế). 

Câu 4. Nguồn nước sông không được sử dụng vào mục đích nào sau đây?

A. Du lịch.

B. Sinh hoạt.

C. Xả rác thải sinh hoạt. 

D. Đánh bắt và nuôi trồng thủy sản. 

Câu 5: Những hình ảnh dưới đây nói đến địa điểm du lịch ở tỉnh/thành phố nào?

A. Khánh Hòa.

B. Sa Pa.

C. Đà Nẵng.

D. Quảng Ninh. 

Câu 6: Đâu không phải là biện pháp cần được sử dụng để đẩy mạnh việc sử dụng tổng hợp nguồn nước ở lưu vực sông Cửu Long?

A. Cải tạo, mở rộng hệ thống kênh, rạch.

B. Chú ý đến bảo vệ chất lượng nguồn nước.

C. Xây dựng các hồ thủy điện.

D. Khai thác tối đa cho các mục đích sử dụng.