Giáo án NLS và AI Tin học 8 Bài 3: Thực hành Khai thác thông tin số
Giáo án NLS và AI Tin học 8 Bài 3: Thực hành Khai thác thông tin số được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Tin học 8 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 3. THỰC HÀNH: KHAI THÁC THÔNG TIN SỐ
I. MỤC TIÊU
1. Mục tiêu
Sau bài học này, HS sẽ:
Sử dụng được công cụ tìm kiếm, xử lí và trao đổi thông tin trong môi trường số. Nêu được ví dụ minh họa.
Chủ động tìm kiếm được thông tin để thực hiện nhiệm vụ cụ thể.
Đánh giá được lợi ích của thông tin tìm được trong giải quyết vấn đề, nêu được ví dụ minh họa.
2. Năng lực
Năng lực chung:
Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động tin học.
Năng lực riêng:
Phát triển năng lực tự học thông qua việc tìm tòi, nghiên cứu và khai thác thông tin.
Nuôi dưỡng trí tưởng tượng, tiếp thu những ý tưởng sáng tạo qua những phát minh công nghệ.
Giải quyết được vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông.
Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong học và tự học.
Năng lực số:
1.1.TC2a: Minh họa được nhu cầu thông tin.
1.1.TC2b: Tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
1.2.TC2a: Thực hiện phân tích, so sánh và đánh giá được các nguồn dữ liệu, thông tin và nội dung số.
2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác.
2.4.TC2a: Lựa chọn được các công cụ và công nghệ số được xác định rõ ràng và thường xuyên cho các quá trình hợp tác.
3.1.TC2b: Sử dụng công cụ số để biên tập, sáng tạo nội dung.
3.3.TC2a: Thực thi bản quyền và giấy phép.
5.2.TC2b: Lựa chọn và sử dụng công cụ số, giải pháp công nghệ phù hợp để giải quyết các vấn đề học tập và đời sống.
6.1.TC2a: Áp dụng được các nguyên tắc cơ bản của AI để giải quyết vấn đề đơn giản.
Năng lực AI:
8.A1.2: Rủi ro khi lạm dụng AI (HS nêu được những rủi ro của việc lạm dụng các công cụ AI tạo sinh, liên hệ với nguy cơ suy giảm tư duy phản biện, kĩ năng sáng tạo, sử dụng thông tin sai lệch; từ đó nêu được sự cần thiết của việc kiểm chứng nguồn thông tin khi sử dụng các công cụ AI/máy tìm kiếm để khai thác dữ liệu về năng lượng tái tạo).
8.A3.3: Trách nhiệm giải trình (HS nêu được những việc thể hiện trách nhiệm giải trình khi sử dụng AI trong học tập và tạo sản phẩm: công khai khai báo rõ ràng việc có sử dụng công cụ AI hỗ trợ hay không và ở phần nào; đồng thời chịu trách nhiệm kiểm tra tính chính xác của nội dung do AI/máy tính gợi ý trước khi đưa vào bài trình chiếu).
8.B2.1: Phòng tránh rủi ro dữ liệu (HS trình bày và thực hiện được việc tôn trọng bản quyền, trích dẫn nguồn học liệu công khai, bảo vệ dữ liệu cá nhân khi khai thác, biên tập và chia sẻ bài trình chiếu trong môi trường số).
3. Phẩm chất
Rèn luyện tinh thần trách nhiệm trong sử dụng và phẩm chất trung thực trong trích dẫn thông tin.
Nâng cao ý thức trách nhiệm đối với việc bảo vệ môi trường trong sản xuất và tiêu thụ năng lượng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
KHBD, SGK, SBT Tin học 8.
Phòng thực hành máy tính kết nối Internet, máy chiếu.
Học liệu số & Công cụ AI:
Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên website kenhhoctap.edu.vn hoặc phần mềm Quizizz.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ Chatbot AI (ChatGPT/Gemini).
2. Đối với học sinh
SGK, SBT Tin học 8, vở ghi.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS biết tìm kiếm được thông tin trên Internet để tạo bài trình chiếu có chủ đề là năng lượng tái tạo nhằm:
- Làm rõ ưu, nhược điểm của các nguồn năng lượng và đặc điểm tự nhiên của địa phương.
- Đề xuất giải pháp phát triển năng lượng tái tạo phù hợp với nơi mình đang sinh sống.
b. Nội dung: GV nêu bật vai trò của năng lượng tái tạo và đặt vấn đề cần giải quyết cho HS.
c. Sản phẩm học tập: HS nắm được nhiệm vụ là tạo bài trình chiếu với chủ đề năng lượng tái tạo.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV chiếu hình ảnh và đặt câu hỏi cho HS: Hình ảnh trên gợi cho em liên tưởng đến nguồn năng lượng nào? Em biết gì về nguồn năng lượng này?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.
- HS quan sát hình ảnh và suy nghĩ câu trả lời.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trả lời: Hình ảnh có nội dung là nguồn năng lượng tái tạo. Đây được coi là nguồn năng lượng sạch và dường như không bao giờ cạn kiệt như nắng, gió, nước, rác thải... Tuy có nhiều ưu điểm nhưng chúng vẫn có những nhược điểm nhất định.
- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
[6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
1.1.TC2a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Trong bài học ngày hôm nay, chúng ta sẽ vận dụng kĩ năng tìm kiếm thông tin trên Internet để có những thông tin chính xác, tin cậy, phục vụ cho công việc tạo bài trình chiếu với chủ đề "Năng lượng tái tạo" – Bài 3. Thực hành: Khai thác thông tin số.
2. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
Nhiệm vụ 1: Hình thành ý tưởng và cấu trúc bài trình chiếu về chủ đề năng lượng tái tạo
a. Mục tiêu:
- HS biết chủ động tìm kiếm được thông tin trên Internet để thực hiện nhiệm vụ cụ thể.
- Giúp cụ thể hóa công việc xây dựng bài trình chiếu, giúp HS định hướng, chủ động trong việc tìm kiếm thông tin, hỗ trợ những nội dung dự kiến.
b. Nội dung: GV hướng dẫn ba bước HS thực hiện nhiệm vụ trong SGK, chuẩn bị cho việc xây dựng bài trình chiếu.
c. Sản phẩm học tập:
- HS xây dựng được ý tưởng cho bài trình chiếu.
- HS xây dựng được cấu trúc cho bài trình chiếu.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chia lớp thành các nhóm (4 - 6 HS). - GV yêu cầu các nhóm chuẩn bị xây dựng cho bài trình chiếu theo gợi ý sau: + Hình thành ý tưởng, thông điệp của nhóm HS: Em hãy đưa ra luận điểm về một khía cạnh của năng lượng tái tạo mà em cần thuyết phục người nghe. + Phát triển ý tưởng thành nội dung theo mạch logic: Em hãy phát triển mạch suy luận, dự kiến luận cứ, luận chứng để thuyết phục người nghe. + Xác định cấu trúc và những yêu cầu cụ thể: Em hãy dự kiến cấu trúc, số trang và phong cách trình bày phù hợp với điều kiện, người nghe cụ thể. - GV lưu ý, trong nhiệm vụ này, những nhóm HS khác nhau có thể đề xuất những luận điểm khác nhau. Tuy nhiên, việc lập luận cần hợp logic, không suy diễn. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - Các nhóm HS thảo luận, xây dựng ý tưởng và cấu trúc cho bài trình chiếu như hướng dẫn. - GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - Kết thúc thảo luận, các nhóm trình bày ý tưởng và cấu trúc bài trình chiếu của mình. - GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét. - GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo. | Nhiệm vụ 1: Hình thành ý tưởng và cấu trúc bài trình chiếu về chủ đề năng lượng tái tạo - Bước 1: Xây dựng luận điểm. - Bước 2: Phát triển ý tưởng thành nội dung theo mạch logic. - Bước 3: Xác định cấu trúc và những yêu cầu cụ thể. | - 1.1.TC2a: HS minh họa và cụ thể hóa nhu cầu thông tin phục vụ chủ đề bài trình chiếu. |
Nhiệm vụ 2: Tìm kiếm thông tin và đánh giá
a. Mục tiêu: Giúp HS thực hiện yêu cầu: Sử dụng công cụ tìm kiếm, đánh giá được lợi ích của thông tin tìm được trong giải quyết vấn đề.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS khai thác và đánh giá được lợi ích của thông tin tìm được với chủ đề năng lượng tái tạo.
c. Sản phẩm học tập:
- Thông tin, tư liệu mà HS tìm kiếm, khai thác được trong môi trường số theo chủ đề năng lượng tái tạo.
- Đánh giá lợi ích của thông tin tìm được để giải quyết vấn đề năng lượng tái tạo.
d. Tổ chức hoạt động: