Giáo án NLS Vật lí 11 kết nối Bài 3: Vận tốc, gia tốc trong dao động điều hoà

Giáo án NLS Vật lí 11 kết nối tri thức Bài 3: Vận tốc, gia tốc trong dao động điều hoà. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Vật lí 11.

=> Giáo án tích hợp NLS Vật lí 11 kết nối tri thức

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

BÀI 3: VẬN TỐC, GIA TỐC

TRONG DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Sử dụng đồ thị, phân tích và thực hiện phép tính cần thiết để xác định được: độ dịch chuyển, vận tốc và gia tốc trong dao động điều hòa.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

  • Năng lực tự học: Chủ động tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập thông qua việc tham gia đóng góp ý tưởng, đặt câu hỏi và trả lời các yêu cầu.
  • Giao tiếp hợp tác: Thảo luận để xây dựng phương trình vận tốc và gia tốc của dao động điều hòa.
  • Năng lực giải quyết vấn đề: Xác định được và biết tìm hiểu các thông tin liên quan đến vận tốc, gia tốc trong dao động điều hòa, đề xuất giải pháp giải quyết.

Năng lực vật lí:

  • Xây dựng phương trình vận tốc của dao động điều hòa.
  • Xây dựng phương trình gia tốc của dao động điều hòa.
  • Vận dụng được kiến thức để làm bài tập và giải thích được một số vấn đề trong thực tế.

Năng lực số:

  • 1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.
  • 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
  • 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
  • 5.2.NC1b: Áp dụng được các công cụ số khác nhau và các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết vấn đề.
  • 6.2.NC1a: Lựa chọn và sử dụng được các công cụ AI phù hợp để nâng cao hiệu suất và giải quyết các vấn đề phức tạp.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm trong học tập.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

  • SGK, SBT, KHBD Vật lí 11.
  • Các hình vẽ và đồ thị trong SGK: Đồ thị (x – t) của một vật dao động điều hòa; Đồ thị (v – t) của một vật dao động điều hòa; Đồ thị (a – t) của một vật dao động điều hòa;…
  • Máy chiếu, máy tính kết nối Internet (nếu có).
  • Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
  • Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz.

2. Đối với học sinh

  • SGK, SBT Vật lí 11.
  • Hình vẽ đồ thị của vận tốc và gia tốc của vật dao động điều hòa.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Xây dựng phương trình vận tốc của dao động điều hòa

a. Mục tiêu: Dựa vào kiến thức đã học về vận tốc tức thời và độ dốc của đồ thị (x – t) đã học trong chuyển động thẳng biến đổi đều để xây dựng phương trình vận tốc trong dao động điều hòa.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát hình ảnh về đồ thị (x – t) của một vật dao động điều hòa và yêu cầu HS xây dựng phương trình vận tốc của dao động điều hòa.

c. Sản phẩm học tập: HS rút ra kiến thức về phương trình vận tốc và đồ thị của vận tốc.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chiếu hình ảnh về đồ thị (x – t) của một vật dao động điều hòa Hình 3.1 SGK và cùng HS xây dựng phương trình vận tốc.

kenhhoctap

- Trong toán học người ta đã chứng minh được, khi kenhhoctap thì:

kenhhoctap (kenhhoctap rất nhỏ) = kenhhoctap

- Sau khi đã xây dựng được phương trình vận tốc: kenhhoctap, GV chiếu hình ảnh về đồ thị (v – t) của một vật dao động điều hòa Hình 3.2 SGK và đặt câu hỏi: Đồ thị vận tốc của dao động điều hòa có dạng hình gì?

kenhhoctap

- HS suy nghĩ và trả lời: Đồ thị vận tốc của dao động điều hòa có dạng hình sin.

- Sau khi HS phát biểu ý kiến, GV nêu kết luận về vận tốc của vật dao động điều hòa.

- GV tổ chức cho HS trả lời các câu hỏi và hoạt động trong SGK tr14, 15.

*Hoạt động (SGK – tr14)

Xác định độ dốc của đồ thị trên Hình 3.1 tại các điểm C, D, E, G, H bằng cách đặt một thước kẻ (loại 20cm) cho mép của thước tiếp xúc với đồ thị li độ - thời gian tại các điểm đó. Từ độ dốc của thước, hãy so sánh độ lớn vận tốc của vật tại các điểm C, E, H.

*Câu hỏi (SGK – tr15)

1. So sánh đồ thị của vận tốc (Hình 3.2) với đồ thị của li độ (Hình 3.1), hãy cho biết vận tốc sớm pha hay trễ pha bao nhiêu so với li độ.

2. Trong các khoảng thời gian: từ 0 đến  kenhhoctap, từ  kenhhoctap  đến  kenhhoctap, từ  kenhhoctap  đến  kenhhoctap, từ  kenhhoctap  đến T, vận tốc của dao động điều hòa thay đổi như thế nào?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin SGK, quan sát hình ảnh, chăm chú nghe GV giảng bài, trả lời các câu hỏi mà GV đưa ra.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời, đưa ra ý kiến của bản thân.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và chuyển sang nội dung mới. 

I. VẬN TỐC CỦA VẬT DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA

1. Phương trình của vận tốc

- Phương trình của vận tốc là:

kenhhoctap

- Vận tốc của vật dao động điều hòa cũng biến thiên tuần hoàn theo quy luật hàm sin (cosin) cùng chu kì T của li độ.

- Độ lớn của vận tốc:

kenhhoctap

Thay kenhhoctap, ta được:

kenhhoctap

+ Khi vật ở vị trí cân bằng thì kenhhoctap.

+ Khi vật ở vị trí biên thì v = 0.

2. Đồ thị của vận tốc

- Đồ thị vận tốc của một dao động điều hòa là một đường hình sin.

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

* Hoạt động (SGK – tr14)

Độ dốc tại điểm D lớn nhất, độ dốc tại điểm E và H bằng 0, độ dốc tại điểm C bằng độ dốc tại điểm G. Do vậy, ta suy ra vận tốc tại điểm D đạt cực đại, vận tốc tại điểm E và H bằng 0, vận tốc tại C và G bằng nhau.

   

* Trả lời câu hỏi (SGK – tr15)

1. Vận tốc sớm pha kenhhoctap so với li độ,

2. Từ 0 đến  kenhhoctap : vận tốc có giá trị thay đổi từ 0 đến kenhhoctap.

Từ  kenhhoctap  đến  kenhhoctap : vận tốc có giá trị thay đổi từ kenhhoctap đến 0.

Từ  kenhhoctap  đến  kenhhoctap : vận tốc có giá trị thay đổi 0 đến kenhhoctap.

Từ  kenhhoctap  đến T: vận tốc có giá trị thay đổi kenhhoctap đến 0 theo chiều dương.

   

Hoạt động 2. Xây dựng phương trình gia tốc của dao động điều hòa

a. Mục tiêu: Dựa vào kiến thức đã học về gia tốc và độ dốc của đồ thị (v – t) đã học trong chuyển động thẳng biến đổi đều để xây dựng phương trình gia tốc trong dao động điều hòa.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS quan sát hình ảnh về đồ thị (v – t) của một vật dao động điều hòa và yêu cầu HS xây dựng phương trình gia tốc của dao động điều hòa.

c. Sản phẩm học tập: HS rút ra kiến thức về phương trình gia tốc và đồ thị của gia tốc.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố lại kiến thức thông qua hệ thống câu hỏi trắc nghiệm.

b. Nội dung: GV trình chiếu câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS đưa ra được các đáp án đúng.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để củng cố toàn bài.

Câu 1: Tìm phát biểu sai khi nói về dao động điều hoà:

A. Gia tốc sớm pha kenhhoctap so với li độ.

B. Vận tốc và gia tốc luôn ngược pha nhau.

C. Vận tốc luôn trễ pha kenhhoctap so với gia tốc.

D. Vận tốc luôn sớm pha kenhhoctap so với li độ.

Câu 2: Vận tốc của một vật dao động điều hoà khi đi qua vị trí cân bằng là 1 cm/s và gia tốc của vật khi ở vị trí biên là 1,57 cm/s2. Chu kì dao động của vật là

A. 3,24 s.              B. 6,28 s.              C. 4 s.          D. 2 s.

Câu 3: Một chất điểm dao động điều hoà với tần số bằng 4 Hz và biên độ dao động 10 cm. Độ lớn gia tốc cực đại của chất điểm bằng

A. 2,5 m/s2.                                        B. 25 m/s2.                      

C. 63,1 m/s2.                                                D. 6,31 m/s2.

Câu 4: Một chất điểm M chuyển động đều trên một đường tròn với tốc độ dài 160 cm/s và tốc độ góc 4 rad/s. Hình chiếu P của chất điểm M trên một đường thẳng cố định nằm trong mặt phẳng hình tròn dao động điều hoà với biên độ và chu kì lần lượt là:

A. 40 cm; 0,25 s.                                B. 40 cm; 1,57 s.             

C. 40 m; 0,25 s.                                  D.2,5m; 0,25s.

Câu 5: Phương trình vận tốc của một vật dao động điều hoà là v = 120cos20t (cm/s), với t đo bằng giây. Vào thời điểm kenhhoctap (T là chu kì dao động), vật có li độ là:

A. 3 cm.                B. -3 cm.               C. kenhhoctap cm.           D. kenhhoctap cm.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho học sinh làm trắc nghiệm online.

Link: https://kenhhoctap.edu.vn/bai-tap/trac-nghiem-vat-li-11-ket-noi-bai-3-van-toc-gia-toc-trong-dao-dong-dieu-hoa

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận câu hỏi, nhớ lại kiến thức đã học, tìm đáp án đúng.

Bước 3: HS báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS lần lượt đưa ra đáp án cho các bài tập:

1 - B2 – C3 - D4 - B5 - C

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, đánh giá và chuyển sang nội dung vận dụng.

[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác được xác định rõ ràng với công nghệ số (làm bài tập online) trong lớp học.

5.2.NC1b: Sử dụng máy tính cầm tay trong tính toán.]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải một số bài tập vận dụng liên quan.

b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi, yêu cầu HS suy nghĩ trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS vận dụng kiến thức về vận tốc và gia tốc trong dao động điều hòa để trả lời câu hỏi GV đưa ra.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án tích hợp NLS Vật lí 11 kết nối tri thức cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay