Giáo án tích hợp AI Sinh học 12 Bài 5: Công nghệ gene

BÀI 5: CÔNG NGHỆ GENE

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Khái niệm công nghệ gene

• Công nghệ gene là quy trình tạo ra các sinh vật có gene bị biến đổi hoặc có thêm gene mới, từ đó tạo ra sinh vật có đặc điểm mới.

• Ví dụ: Chuyển gene sản xuất insulin từ người vào vi khuẩn E. coli để sản xuất insulin quy mô công nghiệp.

2. Quy trình kỹ thuật chuyển gene

Gồm 3 bước cốt lõi:

1. Tạo DNA tái tổ hợp: Sử dụng enzyme restrictase cắt DNA cho và plasmid; dùng ligase gắn chúng lại tạo thành DNA tái tổ hợp.

2. Đưa DNA tái tổ hợp vào tế bào nhận: Sử dụng các phương pháp vật lý (sốc nhiệt, xung điện) hoặc hóa học để màng tế bào nhận DNA.

3. Tuyển chọn và nhân bản: Dùng gene đánh dấu (gene kháng kháng sinh/phát huỳnh quang) để lọc ra các tế bào đã nhận DNA tái tổ hợp thành công.

3. Thành tựu công nghệ gene

• Trong nông nghiệp: Tạo giống cây trồng kháng sâu bệnh, chịu hạn, tăng hàm lượng dinh dưỡng (Ví dụ: Lúa "Gạo vàng" tăng cường vitamin A).

• Trong y học: Sản xuất protein dược phẩm, liệu pháp gene (chữa bệnh di truyền).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Định nghĩa: Công nghệ gene là kỹ thuật thao tác trên vật liệu di truyền để thay đổi kiểu hình của sinh vật.

2. Công cụ chủ đạo: Enzyme cắt (Restrictase) và Enzyme nối (Ligase).

3. Vector chuyển gene: Phổ biến nhất là plasmid (vòng DNA nhỏ trong vi khuẩn).

4. DNA tái tổ hợp: Là phân tử DNA chứa đoạn gene mục tiêu được cài vào vector.

5. Gene đánh dấu: Công cụ bắt buộc để nhận biết các tế bào đã chuyển gene thành công.

6. Ứng dụng thực tiễn: Tập trung vào y tế (thuốc, liệu pháp gene) và nông nghiệp (giống cây trồng biến đổi gene).

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX 

• Slide 1: Tiêu đề

  • Bài 5: Công nghệ gene (Sinh học 12).

• Slide 2: Khái niệm & Mục tiêu

  • Định nghĩa ngắn gọn.

  • Mục đích: Cải tạo hoặc tạo ra đặc tính mới cho sinh vật.

• Slide 3: Công cụ kỹ thuật

  • Hình ảnh minh họa: Enzyme (kéo cắt - dán) và Plasmid.

• Slide 4: Quy trình 3 bước

  • Sơ đồ hóa: Tạo DNA tái tổ hợp Chuyển vào tế bào Chọn lọc.

• Slide 5: Thành tựu Nông nghiệp

  • Danh sách: Cây kháng sâu, chịu hạn, giống lúa giàu vitamin.

• Slide 6: Thành tựu Y học

  • Danh sách: Sản xuất Insulin, vaccine, liệu pháp điều trị gene.

• Slide 7: Tổng kết & Câu hỏi

  • Sơ đồ tư duy tóm tắt toàn bài.