Giáo án tích hợp AI Sinh học 12 Bài 9: Mở rộng học thuyết Mendel
Giáo án điện tử Sinh học 12 Bài 9: Mở rộng học thuyết Mendel. Sách kết nối tri thức mới nhất cho năm học 2026 - 2027. Có tích hợp video AI, điều chỉnh cấu trúc, kiến thức phù hợp với năm học mới để tạo ra một bản powerpoint hoàn thiện và chất lượng. Thầy/cô chỉ cần tải về và giảng dạy. Có thể chỉnh sửa dễ dàng.
=> Giáo án điện tử Sinh học 12 kết nối tri thức (Tích hợp video AI)
Các tài liệu bổ trợ
BÀI 9: MỞ RỘNG HỌC THUYẾT MENDEL
I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC
1. Tương tác gene
Tương tác không alen: Hai hay nhiều cặp gene không alen cùng quy định một tính trạng.
Tương tác bổ sung: Các gene trội phối hợp tạo kiểu hình mới.
Ví dụ: Tỉ lệ
ở màu sắc hoa.
Tương tác át chế: Gene này ngăn cản sự biểu hiện của gene khác.
Ví dụ: Tỉ lệ
hoặc 
.
2. Tác động đa hiệu của gene
Gene đa hiệu: Một gene có thể tác động đến sự biểu hiện của nhiều tính trạng khác nhau.
Ví dụ: Gene quy định màu sắc hoa cũng ảnh hưởng đến màu sắc vỏ hạt và đốm ở nách lá.
3. Liên kết gene và Hoán vị gene
Liên kết gene: Các gene trên cùng một NST di truyền cùng nhau.
Hoán vị gene: Trao đổi đoạn giữa các chromatid khác nguồn trong giảm phân, làm xuất hiện biến dị tổ hợp mới.
Công thức:
.
4. Di truyền liên kết với giới tính và ngoài nhân
Liên kết giới tính: Gene nằm trên NST giới tính (X hoặc Y).
Di truyền ngoài nhân: Gene nằm trong ti thể hoặc lục lạp, di truyền theo dòng mẹ.
II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
Tính đa dạng của tương tác: Các quy luật của Mendel là trường hợp riêng; thực tế gene thường tương tác phức tạp (bổ sung, át chế, cộng gộp).
Liên kết gene: Hạn chế biến dị tổ hợp, giúp các tính trạng tốt di truyền cùng nhau thành nhóm.
Hoán vị gene: Tăng biến dị tổ hợp, tạo nguồn nguyên liệu cho chọn giống và tiến hóa.
Khoảng cách gene: Tần số hoán vị gene tỉ lệ thuận với khoảng cách giữa các gene trên NST.
Di truyền ngoài nhân: Đặc điểm là con luôn giống mẹ do tế bào chất của trứng cung cấp cho hợp tử.
Tính đa hiệu: Một gene không chỉ định một tính trạng, tránh hiểu nhầm "một gene - một tính trạng".
III. BỐ CỤC SLIDE PPTX
Slide 1: Tiêu đề
Bài 9: Mở rộng học thuyết Mendel.
Slide 2: Tương tác gene
Khái niệm: Nhiều gene cùng quy định một tính trạng.
Các kiểu: Bổ sung và Át chế.
Slide 3: Hiện tượng gene đa hiệu
Định nghĩa: Một gene - nhiều tính trạng.
Slide 4: Liên kết gene
Định nghĩa: Các gene cùng nằm trên một NST.
Kết quả: Hạn chế sự xuất hiện biến dị tổ hợp.
Slide 5: Hoán vị gene
Cơ chế: Trao đổi chéo.
Ý nghĩa: Tăng đa dạng di truyền.
Slide 6: Di truyền liên kết giới tính
Sự khác biệt trong di truyền ở nam và nữ (ví dụ bệnh mù màu, máu khó đông).
Slide 7: Di truyền ngoài nhân
Quy tắc: Di truyền theo dòng mẹ (ti thể/lục lạp).
Slide 8: Tổng kết
Sơ đồ tóm tắt các hình thức di truyền ngoài Mendel.