Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Mĩ thuật 11

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 1: THỰC HÀNH VẼ HÌNH HỌA 2 (15 TIẾT)

BÀI 1: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC KHỐI MẮT, MŨI, MIỆNG, TAI 

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Thông qua bài học này, giúp HS:

• Nhận biết được đặc điểm cơ bản của khối mắt, mũi, miệng, tai.
• Hiểu được cấu trúc, tỉ lệ khối mắt, mũi, miệng, tai theo dạng phạt mảng.
• Biết sắp xếp bố cục và thể hiện được khối phạt mảng mắt, mũi, miệng, tai trên trang giấy.
• Phân tích và giải quyết được mối quan hệ giữa ánh sáng, hình và khối của khối mắt, mũi, miệng, tai trong không gian.
• Có thái độ học tập nghiêm túc; có ý thức tìm hiểu, nghiên cứu để hoàn thiện bài học tốt hơn.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Nhận thức và tư duy mĩ thuật: Nhận biết được đặc điểm cơ bản của khối mắt, mũi, miệng, tai; Hiểu được cấu trúc, tỉ lệ khối mắt, mũi, miệng, tai theo dạng phạt mảng; Biết sắp xếp bố cục và thể hiện được khối phạt mảng mắt, mũi, miệng, tai trên trang giấy; 
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Phân tích và giải quyết được mối quan hệ giữa ánh sáng, hình và khối của khối mắt, mũi, miệng, tai trong không gian.

Năng lực số: 

• 1.3.NC1a: Thao tác được thông tin, dữ liệu và nội dung để tổ chức, lưu trữ và truy xuất dễ dàng hơn.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
• 5.2.NC1b: Áp dụng được các công cụ số khác nhau và các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết những nhu cầu đó. 

Năng lực AI: 

• 11.B2.1: Phòng tránh rủi ro khi sử dụng AI (HS nhận thức được và thảo luận về cách phòng tránh rủi ro đạo đức khi sử dụng AI: Hiểu rõ ranh giới giữa việc dùng AI để tham khảo cấu trúc khuôn mặt và hành vi lạm dụng AI để tạo hình ảnh giả mạo (Deepfake) vi phạm pháp luật).
• 11.C3.2: Khám phá cách thức vận hành một số hệ thống AI (HS khám phá và giải thích được cách thức vận hành của hệ thống AI nhận diện khuôn mặt (Facial Recognition): Hệ thống này hoạt động dựa trên việc xác định các điểm mốc (landmarks) và đo đạc tỉ lệ, cấu trúc phạt mảng của mắt, mũi, miệng, tai giống hệt nguyên lí hình họa).

3. Phẩm chất

• Có ý thức tìm hiểu về cấu trúc khối, mắt, mũi, miệng, tai trong thực hành vẽ hình họa.
• Thể hiện được quan điểm cá nhân qua trao đổi, nhận xét và phân tích sản phẩm. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Mĩ thuật 11.
• KHBD.
• Một số ảnh chụp, bài mẫu khối mắt, mũi, miệng, tai. 
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive, công nghệ Deepfake và AI nhận diện khuôn mặt.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• Sách chuyên đề học tập Mĩ thuật 11.
• Đồ dùng học tập, giấy vẽ, tẩy, bút chì,…
• Hình ảnh, tranh vẽ liên quan đến nội dung bài học Thực hành vẽ hình họa 2. 
• Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG QUAN SÁT VÀ NHẬN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu trúc hình khối của mắt, mũi, miệng, tai

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được cấu trúc, tỉ lệ khối mắt, mũi, miệng, tai theo dạng phạt mảng.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS quan sát các hình SGK tr.6 và thảo luận tìm hiểu về cấu trúc hình khối, mắt, mũi, miệng, tai.

- GV hướng dẫn HS nêu cảm nhận về hình khối mắt, mũi, miệng, tai.

c. Sản phẩm: 

- HS nêu cảm nhận về hình khối mắt, mũi, miệng, tai và chuẩn kiến thức của GV.

- HS hiểu được sự khác nhau giữa khối phạt mảng và khối chi tiết.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Tìm hiểu về hình, khối, đậm – nhạt của khối mắt, mũi, miệng, tai

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS có kiến thức về hình, khối, đậm – nhạt của khối mắt, mũi, miệng, tai.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS thảo luận tìm hiểu về hình, khối, đậm – nhạt của khối mắt, mũi, miệng, tai.

- GV hướng dẫn HS quan sát hình SGK tr.7 và đưa ra nhận xét:

+ Hình khối, đậm – nhạt của khối phạt mảng mắt, mũi, miệng, tai.

+ Hình khối, đậm – nhạt của khối chi tiết mắt, mũi, miệng, tai.

+ So sánh cách diễn tả hình khối, đậm – nhạt giữa khối phạt mảng và khối chi tiết.

c. Sản phẩm: 

- HS nêu cảm nhận về hình, khối, đậm – nhạt của khối phạt mảng và khối chi tiết mắt, mũi, miệng, tai và chuẩn kiến thức của GV.

- HS biết so sánh cách diễn tả hình khối, đậm – nhạt giữa khối phạt mảng và khối chi tiết.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ SÁNG TẠO

Nhiệm vụ 1: Chuẩn bị dụng cụ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết lựa chọn và chuẩn bị được đầy đủ dụng cụ vẽ.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS chuẩn bị và sử dụng dụng cụ.

c. Sản phẩm: HS biết lựa chọn đúng và đủ dụng cụ cần chuẩn bị.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS chuẩn bị: giá vẽ (nếu có), bảng vẽ, giấy vẽ kích thước 30 x 40cm, bút chì, tẩy, que đo, dây dọi,...

- GV hướng dẫn HS sử dụng dụng cụ vẽ.

- GV cho HS quan sát một số bài vẽ mẫu:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình mẫu và chuẩn bị dụng cụ vẽ phù hợp.

- GV quan sát, theo dõi, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lên bảng chỉ ra những dụng cụ cần thiết cho bài vẽ.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

Nhiệm vụ 2: Đặt mẫu

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 3: Các bước vẽ khối phạt mảng mắt/mũi/miệng/tai

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết các bước và vẽ được khối phạt mảng mắt/mũi/miệng/tai.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát mẫu và biết các bước thực hiện.

c. Sản phẩm: HS hiểu các bước và vẽ được khối phạt mảng mắt/mũi/miệng/tai.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS tham khảo một số bài vẽ mẫu:

- GV hướng dẫn HS thực hành:

+ Quan sát mẫu và chọn góc vẽ: quan sát và nhận xét về mẫu vẽ, chọn chỗ vẽ.

+ Sắp xếp bố cục hình vẽ trên giấy.

+ Vẽ khối mắt phạt mảng:

+ Vẽ khối mũi phạt mảng:

+ Vẽ khối miệng phạt mảng:

+ Vẽ khối tai phạt mảng:

- Để ghi lại sự tiến bộ, mỗi HS hãy dùng điện thoại chụp lại bài vẽ của mình ở 3 giai đoạn: Phác khung, Lên mảng, Đánh bóng hoàn thiện. Sau đó, chỉ ra cách thể hiện bản thân bằng việc dùng ứng dụng (Canva/PicArts) ghép 3 bức ảnh đó lại, chèn tên và một câu châm ngôn nghệ thuật yêu thích để tạo thành một "Nhật kí đồ họa" cá nhân.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát GV đặt mẫu. 

- HS tiến hành đo đạc, dựng hình và đánh bóng khối phạt mảng.

- HS tiến hành chụp ảnh theo từng giai đoạn và thiết kế nội dung số.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS hình thành kiến thức về các bước vẽ khối phạt mảng/ mắt/ mũi/ miệng/ tai.

- HS hoàn thành bức ảnh Collage (ghép ảnh) trên điện thoại.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá.

- GV chuyển sang nội dung mới.

[3.1.NC1b]: HS chỉ ra được cách thể hiện bản thân, lưu giữ quá trình nỗ lực và cá tính thẩm mĩ của mình thông qua việc tự tạo ra các nội dung số (ghép ảnh quá trình vẽ thành một bức nhật kí nghệ thuật).

3. HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trưng bày, nhận xét, phân tích được sản phẩm của mình và của bạn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm về SPMT theo gợi ý SGK. 

c. Sản phẩm: HS cảm nhận, phân tích, đánh giá về SPMT trước lớp.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được cấu trúc về hình, diện khối của đồ vật thông qua cách vẽ phác hình.

b. Nội dung: HS hướng dẫn HS xem hình ảnh về cấu trúc hình, diện, khối của đồ vật.

c. Sản phẩm: HS hiểu cấu trúc về hình, diện khối của đồ vật thông qua cách vẽ phác hình, diện khối đồ vật đó.

d. Tổ chức thực hiện

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Đặc điểm nổi bật nhất của cấu trúc "khối phạt mảng" (mắt, mũi, miệng, tai) là gì?

A. Được quy về các đường thẳng, các diện phẳng mang tính tổng quát.

B. Được vẽ bằng các đường cong uốn lượn thật mềm mại.

C. Tập trung tả chi tiết lỗ chân lông và nếp nhăn.

D. Chỉ sử dụng duy nhất một sắc độ màu xám.

Câu 2: Bước đầu tiên và quan trọng nhất khi bắt tay vào vẽ khối thạch cao phạt mảng là gì?

A. Vẽ ngay chi tiết con ngươi của mắt.

B. Dùng tẩy làm sáng bề mặt giấy.

C. Quan sát kĩ mẫu vật, chọn góc vẽ và sắp xếp bố cục trên giấy.

D. Đánh bóng toàn bộ nền bức tranh.

Câu 3: Việc diễn tả đậm - nhạt trên khối phạt mảng giúp ích gì cho người vẽ?

A. Để bức tranh nhanh chóng kết thúc.

B. Chỉ để trang trí cho đẹp mắt.

C. Để bức tranh giống như một tấm ảnh chụp đầy màu sắc.

D. Tạo chiều sâu không gian, xác định rõ các mặt (diện) nhận ánh sáng và khuất sáng của khối.

Câu 4: Khi sử dụng que đo và dây dọi trong quá trình dựng hình khối phạt mảng, người vẽ cần lưu ý điều gì?

A. Cầm que đo bằng hai tay cho chắc.

B. Dây dọi dùng để đo chiều ngang của mẫu.

C. Cầm que đo thẳng tay, nhắm một mắt để so sánh tỉ lệ; dây dọi để kiểm tra các điểm gióng thẳng đứng.

D. Đo xong phải nhân đôi kích thước lên giấy.

Câu 5: Rủi ro đạo đức lớn nhất khi lạm dụng công nghệ AI (nhận diện và thao tác cấu trúc khuôn mặt) là gì?

A. AI vẽ tranh quá chậm.

B. Sử dụng hình ảnh khuôn mặt người khác để tạo Deepfake sai sự thật, lừa đảo hoặc xúc phạm danh dự.

C. AI không biết cách chia mảng sáng tối.

D. Camera điện thoại sẽ bị hỏng.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác. HS sử dụng Smartphone truy cập thành công vào nền tảng Kahoot/Quizizz, đọc hiểu câu hỏi trên màn hình và thực hiện tương tác (chọn đáp án) trong một môi trường số đa người dùng.]

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi tự luận 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS quan sát một số hình ảnh SPMT:

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu về cấu trúc hình, diện khối của độ vật.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

HS thực hiện tại nhà. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS báo cáo sản phẩm vào bài học sau. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá và kết thúc tiết học. 

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học: 

+ Cấu trúc hình khối của mắt, mũi, miệng, tai.

+ Hình, khối, đậm – nhạt của khối mắt, mũi, miệng, tai.

- Hoàn thành SPMT (nếu chưa xong).

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 2 – Thực hành vẽ tượng chân dung phạt thẳng.