Giáo án tích hợp NLS Lịch sử và Địa lí 5 kết nối tri thức

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV gọi đại diện 2 – 3 bạn HS trả lời câu hỏi của nhân vật trong video.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Để hiểu rõ hơn về Trận đánh Điện Biên Phủ, chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay: Bài 15 –  Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.   

- HS xem video

- HS trả lời câu hỏi trong video.

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết sử dụng tư liệu lịch sử, khai thác lược đồ,... kể lại diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ. 

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm, đọc thông tin ở hình 2, kết hợp khai thác lược đồ hình 1: Trình bày những diễn biến chính của chiến dịch Điện Biên Phủ.

- GV trình chiếu cho HS quan sát Hình 1 và 2 SGK tr.65-66:

- GV mời đại diện một số HS trình bày kế hợp chỉ trên lược đồ. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án: Các nét chính của chiến dịch Điện Biên Phủ: 

+ Chiến dịch diễn ra từ 13/3/1954 đến 7/5/1954, ở Điện Biên Phủ - một thung lũng lòng chảo, có vị trí chiến lược quan trọng của Đông Nam Á nằm ở vùng núi Tây Bắc nước ta. 

+ Chiến dịch chia làm 3 đợt: lần lượt tiến công từ các phân khu Bắc đến cứ điểm phía đông, phân khu trung tâm và cuối cùng là trung tâm Mường Thanh và phân khu Nam. 

+ Chiều 7/5, tướng Đờ Ca-xtơ-ri và toàn bộ quân địch đầu hàng, chiến dịch kết thúc thắng lợi. 

- GV cho HS xem video “Những câu hò kéo pháo thấm mồ hôi, nước mắt và máu”

 https://youtu.be/7H184k7EtcU 

- GV hướng dẫn HS: Thảo luận nhóm và sử dụng Google Earth, phóng to khu vực "Lòng chảo Điện Biên" để HS thấy rõ địa hình thung lũng bốn bề là núi cao.

- GV đặt câu hỏi: Tại sao Pháp chọn Điện Biên Phủ làm tập đoàn cứ điểm và địa hình này gây khó khăn/thuận lợi gì cho ta?

- GV gọi đại diện các nhóm đứng dậy trả lời.

- GV cho HS nghe bài hát “Hò kéo pháo” (nhạc sĩ Đỗ Nhuận):

https://youtu.be/caCFq21IyCw

Nhiệm vụ 2: Kể lại câu chuyện về chiến dịch Điện Biên Phủ 

- GV chia lớp thành 2 nhóm và giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm: 

+ Nhóm 1: Đọc và kể lại câu chuyện “Kéo pháo ở Điện Biên Phủ” SGK tr.66.

+ Nhóm 2: Đọc và kể lại câu chuyện “Chuyện bắt sống tướng Đờ Ca-xtơ-ri” SGK tr.67

- GV mời đại diện một số HS trình bày kết quả làm việc. HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi HS. 

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 3 và 4 SGK tr.66-67 và mở rộng kiến thức:

+ Hình ảnh thể hiện được tinh thần vượt qua mọi khó khăn của bộ đội ta khi thực hiện nhiệm vụ kéo pháo vào, cũng như kéo pháo ra khỏi trận địa trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

+ Quân ta phải đối mặt với những khó khăn, gian khổ như: đường trơn trượt, nhiều đèo dốc dựng đứng, máy bay địch thường xuyên đánh phá,... nên việc kéo pháo phải diễn ra hết sức giữ bí mật. 

+ Cuối cùng, nhiệm vụ kéo pháo vào, rồi kéo pháo ra được được hoàn thành, góp phần vào sự chắc thắng của chiến dịch.

+ Hình ảnh cho thấy sự thất bại của quân Pháp trong trận Điện Biên Phủ đồng thời cho thấy sự toàn thắng của quân ta trong chiến dịch này. 

- GV cho HS xem video “Anh hùng Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo”.  

https://youtu.be/yQoW1iO_9Eo   (0:00 đến 0:38) 

- GV mở rộng kiến thức cho HS: 

+ Tô Vĩnh Diện là Khẩu đội trưởng Khẩu đội Pháo cao xạ, có nhiệm vụ phải kéo pháo ra khỏi trận địa, nhằm thực hiện phương châm “chắc thắng” cho chiến dịch.

+ Điều khiển khẩu pháo xuống dốc với độ dốc 60° – 70°; dây tời để ghìm pháo lại được làm bằng dây rừng bện lại nên dễ bị đứt; trên không, máy bay của địch liên tiếp trút bom đạn xuống....

+ Khi dây tời ghìm pháo bị trúng đạn của địch đứt, pháo lao nhanh xuống dốc, có nguy cơ rơi xuống vực sâu. Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm lao xuống, lấy thân mình chèn vào bánh xe pháo, nhờ vậy pháo lao nghiêng, dựa vào sườn núi mà không bị rơi xuống vực. Tuy nhiên, Tô Vĩnh Diện đã anh dũng hi sinh.

- GV cho HS quan sát một số hình ảnh liên quan đến anh Hùng Tô Vĩnh Diện:

Chân dung anh hùng Tô Vĩnh Diện

- HS làm việc nhóm. 

- HS quan sát.  

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS xem video. 

- HS làm việc nhóm. 

- HS trả lời: 

Pháp chọn Điện Biên Phủ vì 

+ Có thung lũng rộng, dễ xây căn cứ quân sự.

+ Có sân bay để tiếp tế.

+ Có vị trí quan trọng, nghĩ quân ta khó tấn công.

- HS nghe bài hát. 

- HS làm việc nhóm. 

- HS kể chuyện.  

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát, lắng nghe. 

- HS xem video. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát.  

5.2.CB2b: HS nhận ra được công cụ số đơn giản (Google Earth) để giải quyết nhu cầu quan sát thực tế địa hình lịch sử

Hoạt động 2: Kể chuyện về những tấm gương anh hùng trong chiến dịch Điện Biên Phủ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS kể lại được chiến thắng Chi Lăng trên lược đồ. 

b. Cách tiến hành

- GV chia lớp thành 2 nhóm và giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm: 

+ Nhóm 1: Đọc và xử lí đóng vai câu chuyện “Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng” SGK tr.67.

+ Nhóm 2: Đọc và xử lí đóng vai câu chuyện “Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai” SGK tr.68.

- GV mời 2 nhóm trình bày kết quả làm việc. HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi HS. 

- GV hỗ trợ HS truy cập Google Images để tìm kiếm hình ảnh: "Tượng đài anh hùng Tô Vĩnh Diện" hoặc "Lỗ châu mai". Quan sát ảnh thực tế để hình dung rõ hơn về hành động dũng cảm của các anh.

- GV cho HS xem video: 

+ “Anh hùng liệt sĩ Bế Văn Đàn : sống mãi với non sông, đất nước” 

https://youtu.be/CSCcoNybWNA (0:00 đến 1:17)

+ “Anh hùng Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai”

https://youtu.be/Cjq0oycIYts

- GV đặt câu hỏi cho HS: 

+ Em có cảm nhận gì hai tấm gương của anh hùng Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót?

+ Qua câu chuyện, em rút ra được bài học gì cho thế hệ ngày nay? 

- GV mời một số HS trả lời. HS khác lắng nghe, nhận xét, đánh giá, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Hai tấm gương hy sinh của anh hùng Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót là một trong số những tấm gương tiêu biểu trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Sự hi sinh của các anh đã góp phần không nhỏ vào chiến thắng của dân tộc. Để có được chiến thắng, dân tộc đã đã phải chịu nhiều hi sinh, mất mát to lớn. 

+ Thế hệ trẻ ngày nay cần phải ghi nhớ công ơn các anh hùng đã không tiếc máu xương giành độc lập cho dân tộc, cho chúng ta cuộc sống ấm no hạnh phúc. Chúng ta cần noi gương các thế hệ đi trước trong việc bảo vệ nền độc lập dân tộc thông qua việc tìm hiểu, tuyên truyền về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ dân tộc, tích cực học tập, rèn luyện góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp.

- HS làm việc nhóm. 

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát hình ảnh.

- HS xem video.

- HS lắng nghe. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

1.1.CB2b: HS tìm được dữ liệu hình ảnh về các nhân vật lịch sử thông qua tìm kiếm đơn giản trong môi trường số.

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức và luyện tập. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hiện yêu cầu: Hãy kể lại một câu chuyện về chiến dịch Điện Biên Phủ. 

- GV mời 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).  

- GV đánh giá, nhận xét, khen ngợi HS. 

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm, thực hiện nhiệm vụ: Nêu cảm nghĩ của em về những tấm gương anh hùng trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

- GV tổ chức cho HS trình bày. 

- GV nhận xét, đánh giá phần hoạt động của HS và rút kinh nghiệm (nếu có).

- HS làm việc cá nhân. 

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS làm việc nhóm. 

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để thực hiện tìm hiểu và mở rộng kiến thức. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân ở nhà, thực hiện nhiệm vụ phần vận dụng: Sưu tầm tranh, ảnh hoặc bài thơ, bài hát nói về chiến dịch Điện Biên Phủ và chia sẻ với bạn. 

- GV gợi ý: HS truy cập đường link Tham quan ảo 3D (Virtual Tour) của Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (nếu có link) hoặc xem video Sa bàn chiến dịch trên Youtube để lấy tư liệu cho bài thuyết trình.

youtube.com/watch?v=AawAk_K5hW4

- GV tổ chức chia nhóm.

- GV gọi đại diện các nhóm HS trình bày.

- GV nhận xét, đánh giá, khích lệ HS. 

- GV tổ chức cho HS làm bài trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc Kahoot).

- GV cung cấp mã QR hoặc Link và yêu cầu HS cá nhân hoàn thành bài tập.

- GV chữa bài. Mỗi một câu, GV mời đại diện 1 HS trả lời. Các HS khác chú ý lắng nghe và nhận xét.

Câu 1: Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra trong bao nhiêu ngày? 

A. 56 ngày đêm.

B. 65 ngày.

C. 56 ngày.

D. 65 ngày đêm.

Câu 2: Mở đầu chiến dịch Điện Biên Phủ, quân ta tấn công tiêu diệt vị trí phòng ngự của địch ở:

A. Phân khu Trung tâm. 

B. Phân khu Bắc.  

C. Cứ điểm phía Đông. 

D. Trung tâm Mường Thanh. 

Câu 3: Ý nào sau đây không đúng khi nói về hoạt động kéo pháo của quân ta?

A. Quân ta phải vượt qua nhiều trọng điểm bị quân địch thả bom, bắn phá.

B. Khi pháo vừa vào trận địa thì có lệnh lui quân, kéo pháo ra.

C. Các chiến sĩ kiệt sức vì phải hai lần kéo pháo ra vào trận địa.

D. Quân ta dùng sức mở đường, kéo pháo vào trận địa.

Câu 4: Chiến dịch Điện Biên Phủ ta chia làm mấy đợt?

A. 6.

B. 5.

C. 4.

D. 3.

Câu 5: Chiến thắng Điện Biên Phủ đã kết thúc oanh liệt cuộc tiến công đông –xuân 1953 -1954 của ta , đập tan “Pháo đài không thể công phá” của giặc Pháp , buộc chúng phải kí hiệp định Giơ-ne-vơ, rút quân về nước, kết thúc........................ kháng chiến chống Pháp trường kì gian khổ.

A. 11 năm.

B. 10 năm.

C. 9 năm. 

D. 8 năm. 

- GV công bố đáp án ngay sau khi HS nêu đáp án:

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954

+ Có ý thức chăm chỉ, tìm tòi, học hỏi những phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.

+ Đọc trước Bài 16 –  Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975 (SHS tr.69).

…………………………………………………………..

- HS làm việc cá nhân.

- HS lắng nghe GV hướng dẫn.

- HS sử dụng thiết bị (điện thoại/máy tính bảng) truy cập và chọn đáp án đúng nhất. 

- HS lắng nghe. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, thực hiện.

…………………………………………………………..

1.1.CB2b: HS tìm được thông tin, nội dung từ các nguồn tư liệu số (video sa bàn/bảo tàng ảo) để phục vụ bài tập.

2.1.CB2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm Quizizz) để tương tác trả lời câu hỏi.

……………………………