Giáo án điện tử KHTN 7 chân trời- Phần hóa học bài 7. Hóa trị và công thức hóa học

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI

Các nguyên tử liên kết với nhau theo nguyên tắc nào? Bằng cách nào để lập được công thức hóa học của các chất?

BÀI 7. HÓA TRỊ VÀ CÔNG THỨC HÓA HỌC

NỘI DUNG BÀI HỌC

Hóa trị

Quy tắc hóa trị

Công thức hóa học

Tính phần trăm nguyên tố trong hợp chất

Xác định công thức hóa học

1. Hóa trị

Câu 1: Hãy cho biết mỗi nguyên tử của nguyên tố Cl, S, P, C trong các phân tử ở Hình 7.1 có khả năng liên kết với bao nhiêu nguyên tử H.

Câu trả lời:

Mỗi nguyên tử của nguyên tố Cl, S, P, C trong các phân tử ở hình 7.1 có khả năng liên kết với số nguyên tử H theo thứ tự tương ứng là 1, 2, 3, 4.

THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1 + 3:

Trong hợp chất cộng hóa trị, các nguyên tử liên kết với nhau bằng gì?

Nhóm 2 + 4:

Có 1 đại lượng đặc trưng cho khả năng liên kết của nguyên tử này với nguyên tử khác. Đó là đại lượng gì và được biểu thị như thế nào? 

Câu trả lời:

• Trong hợp chất cộng hóa trị, nguyên tử liên kết với nhau bằng liên kết cộng hóa trị.
• Đại lượng đặc trưng cho khả năng liên kết của nguyên tử này với nguyên tử khác gọi là hóa trị. Hóa trị được biểu thị bằng số La Mã (I, II…)

KẾT LUẬN

Hóa trị của một nguyên tố trong hợp chất là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử nguyên tố đó với nguyên tử khác trong phân tử.

Câu 2: Xác định hóa trị của các nguyên tố Cl, S, P trong các phân tử ở hình 7.1

Câu trả lời:

Hóa trị của các nguyên tố Cl, S, P trong các phân tử ở Hình 7.1 lần lượt là I, II, III ( bằng số nguyên tử H liên kết với nguyên tố đó)

Trong một hợp chất cộng hóa trị, nguyên tố X có hóa trị IV. Theo em, 1 nguyên tử X có khả năng liên kết với bao nhiêu nguyên tử O hoặc bao nhiêu nguyên tử H?

Câu trả lời:

Theo cách xác định hóa trị của nguyên tố, 1 nguyên tử X có hóa trị IV có khả năng liên kết với 2 nguyên tử O hoặc 4 nguyên tử H.

Em hãy xác định hóa trị của nguyên tố silicon trong silicon dioxide. Cho biết các ứng dụng của hợp chất này.

Câu trả lời:

Trong hợp chất silicon dioxide, 1 nguyên tử Si có khả năng liên kết với 2 nguyên tử O (hóa trị II) nên SI có hóa trị IV.

Ứng dụng của silicon dioxide:

• Sản xuất xi măng, nguyên liệu trong xây dựng.
• Sản xuất đồ gốm.
• Sản xuất thạch anh dùng trong xử lí nước sạch.
• Sản xuất sodium silicat, dùng điều chế chất nhuộm màu, làm xà phòng …

2. Quy tắc hóa trị.

Câu 3: Em hãy so sánh về tích của hóa trị và số nguyên tử của hai nguyên tố trong phân tử mỗi hợp chất ở Bảng 7.1.

Câu trả lời:

Trong phân tử hợp chất, tích hóa trị và chỉ số của nguyên tố này bằng tích hóa trị và chỉ của nguyên tố kia.

Dựa vào hóa trị các nguyên tố ở bảng Phụ lục 1 trang 187, em hãy cho biết một nguyên tử Ca có thể kết hợp với bao nhiêu nguyên tử Cl hoặc bao nhiêu nguyên O.

Câu trả lời:

Theo bảng phụ lục 1 trang 187, Ca có hóa trị II nên Ca có thể kết hợp với 2 nguyên tử Cl ( hóa trị I) hoặc 1 nguyên tử O (hóa trị II).

KẾT LUẬN

Quy tắc hóa trị: Trong phân tử hợp chất hai nguyên tố, tích hóa trị và số nguyên tử của nguyên tố này bằng hóa trị và số nguyên tử của nguyên tố kia.

3. Công thức hóa học

Ví dụ 1:

• Phân tử khí hydrogen được tạo thành từ 2 nguyên tử hydrogen liên kết với nhau, công thức hóa học của phân tử khí hydrogen là H₂.
• Phân tử khí ozone được tạo thành từ 3 nguyên tử oxygen liên kết với nhau, công thức hóa học của phân tử khí ozone là O₃