Giáo án điện tử vật lí 10 kết nối bài 7: Đồ thị độ dịch chuyển - thời gian

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC

+ Hình a: Chuyển động thẳng đều.

+ Hình b: Vật đứng yên không chuyển động.

+ Hình c: Với cùng một khoảng thời gian, vật (1) đi được quãng đường lớn hơn vật (2) nên vật (1) có tốc độ lớn hơn vật (2).

+ Hình d: Vật (1) chuyển động theo chiều dương, vật (2) chuyển động theo chiều âm.)

BÀI 7:

ĐỒ THỊ ĐỘ DỊCH CHUYỂN - THỜI GIAN

NỘI DUNG BÀI HỌC

Chuyển động thẳng

Đồ thị độ dịch chuyển – thời gian trong chuyển động thẳng

Vận tốc và đồ thị độ dịch chuyển – thời gian trong chuyển động thẳng

1. CHUYỂN ĐỘNG THẲNG

- Chuyển động thẳng là:

+ Chuyển động thường gặp trong đời sống.

+ Có quỹ đạo chuyển động là đường thẳng.

• Quãng đường đi được với độ dịch chuyển, tốc độ và vận tốc có độ lớn bằng nhau, khác nhau khi:
• Vật chuyển động thẳng theo một chiều không đổi thì quãng đường đi được với độ dịch chuyển có độ lớn như nhau , tốc độ và vận tốc có độ lớn như nhau .
• Vật đang chuyển động thẳng theo chiều dương, nếu đổi chiều chuyển động thì trong khoảng thời gian chuyển động ngược chiều đó, quãng đường đi được vẫn có giá trị dương, còn độ dịch chuyển có giá trị âm; tốc độ vẫn có giá trị dương còn vận tốc có giá trị âm
• Có thể xác định được độ lớn của chúng dựa vào công thức 5.1 và 5.2 (đã được học ở bài 5)
• (5.1a) với s là quãng đường đi được, t là thời gian.
• (5.1b) với  là quãng đường đi được giữa 2 thời điểm,  là khoảng thời gian để đi giữa 2 thời điểm.
• (5.2a)
• (5.2b) với là độ dịch chuyển trong thời gian

?. Hãy tính quãng đường đi được, độ dịch chuyển, tốc độ, vận tốc của bạn A khi đi từ nhà đến trường và khi đi từ trường đến siêu thị (Hình 7.1). Coi chuyển động của bạn A là chuyển động đều và biết cứ 100 m bạn A đi hết 25 s.

Giải

• Khi đi từ nhà đến trường:
• Quãng đường bạn A đi được là:
• Độ dịch chuyển = quãng đường đi được (do bạn A chuyển động thẳng không đổi chiều): .
• Thời gian bạn A đi từ nhà đến trường là:
• Tốc độ = vận tốc (do bạn A chuyển động thẳng không đổi chiều):  

- Khi đi từ trường đến siêu thị:

+ Quãng đường bạn A đi được là:

+ Độ dịch chuyển (do bạn A đi ngược chiều dương)

+ Thời gian bạn A đi từ trường đến siêu thị là:

+ Tốc độ của bạn A là:  

+ Vận tốc của bạn A là:  

1. ĐỒ THỊ ĐỘ DỊCH CHUYỂN - THỜI GIAN TRONG CHUYỂN ĐỘNG THẲNG.
2. 1. Cách vẽ đồ thị độ dịch chuyển – thời gian (d - t) trong chuyển động thẳng đều.

Trong chuyển động thẳng đều, biểu thức có dạng giống với biểu thức của hàm số  đã được học trong môn toán nên đồ thị của nó sẽ có dạng là một đoạn thẳng.

?. Vẽ đồ thị độ dịch chuyển – thời gian (d -t) trong chuyển động của bạn A nêu ở phần câu hỏi mục I.

Giải

Dựa vào dữ liệu được cho trước đó, ta sẽ lập được bảng số liệu sau:

+ Trục tung là trục độ dịch chuyển, 1cm ứng với 200m

+ Trục hoành là trục thời gian,1cm ứng với 50s.

VD: Một xe đua chuyển động thẳng trong quá trình thử tốc độ. Độ dịch chuyển của nó tại các thời điểm khác nhau được cho trong bảng.

Giải

2. Sử dụng đồ thị độ dịch chuyển - thời gian trong chuyển động thẳng

?1. Trong 25 giây đầu mỗi giây người đó bơi được bao nhiêu mét? Tính vận tốc của người đó ra m/s.

Trả lời

Trong 25 s đầu, ta thấy người đó chuyển động thẳng từ O đến A, không đổi chiều. Độ dịch chuyển của người đó chính bằng quãng đường đi được .

 Trong 25 giây đầu vận tốc và tốc độ của người đó là như nhau và bằng