Giáo án NLS chuyên đề Ngữ văn 11 CĐ 1 Phần 2: Viết báo cáo về một vấn đề văn học trung đại Việt Nam

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

CHUYÊN ĐỀ 1: TẬP NGHIÊN CỨU VÀ VIẾT BÁO CÁO VỀ MỘT VẤN ĐỀ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM 

PHẦN II: VIẾT BÁO CÁO NGHIÊN CỨU MỘT VẤN ĐỀ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI VIỆT NAM 

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

- Biết vận dụng những hiểu biết về lịch sử văn học về tác giả và phong cách nghệ thuật của tác giả về đặc điểm của các thể loại… để thực hiện đề tài, vấn đề nghiên cứu của mình

- Biết huy động các tri thức, kĩ năng, phương pháp, trải nghiệm, để viết được báo cáo về một vấn đề văn học trung đại Việt Nam.

2. Về năng lực

Năng lực chung

- Rèn luyện nếp tư duy khoa học, biết vận dụng một số thao tác tư duy cơ bản nhằm chiếm lĩnh tri thức.

Năng lực đặc thù

- Biết liên kết nhiều nội dung tri thức, kĩ năng trong quá trình học tập để phát triển năng lực.

- Giải quyết được một vấn đề học tập mang tính phức hợp, đòi hỏi có sự kết nối với thực tiễn và tìm ra được các chiến lược, cách thức giải quyết vấn đề.

Năng lực số: 

• 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 2.4.NC1a: Đề xuất được các công cụ và công nghệ số khác nhau cho các quá trình hợp tác.
• 5.2.NC1b: Áp dụng được các công cụ số khác nhau và các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết những nhu cầu đó. 

Năng lực AI: 

• 11.B2.1: Phòng tránh rủi ro khi sử dụng AI (Khi sử dụng AI để tra cứu thông tin về tác giả, tác phẩm trung đại (như Thuật hoài), HS nhận thức và phòng tránh rủi ro "ảo giác AI" (thông tin lịch sử/văn học bị sai lệch) bằng cách luôn đối chiếu nghiêm ngặt kết quả AI với SGK và tài liệu chính thống).
• 11.C2.MR1: Một số ứng dụng AI trong học tập (HS sử dụng Chatbot AI để hỗ trợ rà soát lỗi chính tả, lỗi dùng từ và biên tập lại câu văn cho chuẩn văn phong khoa học trong bản sơ thảo báo cáo nghiên cứu, từ đó tự đánh giá và hoàn thiện sản phẩm học tập).

3. Về phẩm chất

- Yêu thích Văn học trung đại Việt Nam và việc nghiên cứu văn học trung đại Việt Nam

- Có ý thức giữ gìn, trân trọng những giá trị văn hóa ông cha để lại.

- Tinh thần hợp tác, trách nhiệm khi làm việc tập thể.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Thiết bị dạy học

- Tranh, ảnh, bảng biểu, video clip liên quan đến nội dung bài học, máy tính có kết nối internet, máy chiếu,…

- Phiếu học tập của HS để chuẩn bị thảo luận.

- Bút màu, giấy A0 để trình bày sản phẩm

- Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive.

- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học. 

- Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web. 

2. Học liệu

- KHBD. 

- Sách chuyên đề, SGK, SGV, sách tham khảo,…

- Tài liệu tham khảo mà học sinh thu thập được về văn học trung đại.

- Sản phẩm của học sinh sau khi hoàn thành phần 1 của chuyên đề.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Kết nối – tạo hứng thú cho học sinh, chuẩn bị tâm thế tiếp cận kiến thức mớ, từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học viết báo cáo nghiên cứu một vấn đề văn học trung đại Việt Nam.

b. Nội dung : HS trả lời cá nhân để giải quyết một tình huống có liên quan đến bài học mói.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS, cảm nhận ban đầu về vấn đề đặt ra trong bài học.

d. Tổ chức thực hiện hoạt động:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV cho HS xem một số hình ảnh và trả lời các câu hỏi: Những hình ảnh trên gợi cho chúng ta những hoạt động gì? Chúng có mối liên hệ với nhau như thế nào? 

Hình ảnh 1

Hình ảnh 2

Hình ảnh 3

- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS xem, suy nghĩ và trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả: Dự kiến câu trả lời của HS

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tâp và kết luận: Nhận xét câu trả lời của HS, dẫn dắt để kết nối hoạt động hình thành kiến thức mới.

Kết quả:

- HS nêu được những hoạt động thông qua hình ảnh: Viết, làm việc nhóm, thuyết trình.

- HS chỉ ra được mối liên hệ giữa các hoạt động quan trọng đó trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu và trình bày một vấn đề.

GV dẫn dắt: Trong bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu việc viết báo cáo một vấn đề văn học trung đại Việt Nam để củng cố hiểu biết về tác giả cũng như tác phẩm thời kì đó.

[2.1.NC1a]: HS quan sát, lắng nghe thiết bị hiển thị và thực hiện tương tác với nội dung số (Video AI) để nhận biết tình huống khởi động bài học.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu cách triển khai báo cáo theo từng hướng nghiên cứu và loại đề tài

a. Mục tiêu: HS hiểu cách triển khai báo cáo theo từng hướng nghiên cứu và loại đề tài

b. Nội dung thực hiện: GV cho HS tìm hiểu cách triển khai báo cáo theo từng hướng nghiên cứu và đề tài.

c. Sản phẩm: Tìm hiểu của HS.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Nghiên cứu một hình tượng hoặc một khía cạnh giá trị nội dung tư tưởng trong một hoặc một nhóm tác phẩm văn học trung đại

a. Mục tiêu: HS hiểu được hình tượng hoặc một khía cạnh giá trị nội dung tư tưởng trong một hoặc một nhóm tác phẩm văn học trung đại.

b. Nội dung thực hiện: GV cho HS nghiên cứu một hình tượng hoặc một khía cạnh giá trị nội dung tư tưởng trong một một hoặc một nhóm tác phẩm văn học trung đại

c. Sản phẩm: Tìm hiểu của HS.

d. Tổ chức thực hiện

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS viết báo cáo nghiên cứu và thuyết trình về kết quả báo cáo nghiên cứu

a. Mục tiêu: HS có thể viết được báo cáo nghiên cứu và thuyết trình về kêt quả báo cáo nghiên cứu.

b. Nội dung thực hiện: GV cho HS thực hiện viết báo cáo nghiên cứu cũng như thuyết trình về kết quả báo cáo nghiên cứu

c. Sản phẩm: Hs có thể viết được báo cáo nghiên cứu

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố thêm kĩ năng chuẩn bị nội dung và thực hành thuyết trình

b. Nội dung: HS trả lời câu hỏi 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- GV trình chiếu lần lượt các câu hỏi trắc nghiệm:

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng:

Câu 1: Trong bước "Tìm ý, lập đề cương" của báo cáo, phần Đặt vấn đề cần đảm bảo nội dung chính nào?

A. Khẳng định giá trị đặc sắc của tác phẩm.

B. Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, văn bản gốc.

C. Phân tích chi tiết nghệ thuật xây dựng hình tượng.

D. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

Câu 2: Lỗi nào sau đây thường gặp nhất khiến bài báo cáo nghiên cứu văn học mất đi tính khoa học?

A. Sử dụng quá nhiều sơ đồ, bảng biểu minh họa.

B. Nêu quan điểm cá nhân kết hợp phản biện.

C. Lựa chọn ngôn từ chính xác, trung tính.

D. Sử dụng ngôn từ quá trau chuốt, bay bổng, sáo rỗng và thiếu trích dẫn nguồn.

Câu 3: Khi thuyết trình kết quả báo cáo nghiên cứu, người trình bày cần TRÁNH thao tác nào?

A. Nhấn mạnh những nội dung cốt lõi, mới mẻ.

B. Đọc lại nguyên văn toàn bộ bản báo cáo hoặc nội dung trên slide.

C. Chuẩn bị nội dung đối thoại, phản biện.

D. Lắng nghe và tiếp thu ý kiến trái chiều.

Câu 4: Thao tác "Tập hợp và phân tích dị bản" đặc biệt quan trọng đối với đối tượng nghiên cứu nào?

A. Tác phẩm văn học hiện đại.

B. Truyện ngắn đương đại thế giới.

C. Tác phẩm văn học trung đại (đặc biệt là thơ chữ Hán, chữ Nôm).

D. Các bài phóng sự báo chí.

Câu 5: Sau khi tiếp thu ý kiến góp ý ở buổi hội thảo/thuyết trình, người viết báo cáo cần làm gì?

A. Điều chỉnh, chỉnh sửa báo cáo (lần 2) để hoàn thiện hồ sơ.

B. Tranh cãi gay gắt để bảo vệ từng câu chữ của mình.

C. Bỏ qua hoàn toàn vì bản thảo đã là tốt nhất.

D. Đổi sang một đề tài nghiên cứu hoàn toàn mới.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận câu hỏi, nhớ lại kiến thức đã học, tìm đáp án đúng.

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

Bước 3: HS báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

- HS lần lượt đưa ra đáp án cho các bài tập:

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập và chuyển sang nội dung vận dụng.

[2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác. HS sử dụng Smartphone truy cập thành công vào nền tảng Kahoot/Quizizz, đọc hiểu câu hỏi trên màn hình và thực hiện tương tác (chọn đáp án) trong một môi trường số đa người dùng.]

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi tự luận

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu học sinh đọc và trả lời các câu hỏi

Câu 1: Khi trình bày kết quả nghiên cứu về một vấn đề văn học trung đại Việt Nam cần tập trung vào những yếu tố chính nào? Vì sao?

Câu 2: Theo em, việc chủ động ghi âm, ghi hình phần thuyết trình của bản thân có ưu điểm và hạn chế gì?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ, trả lời

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS trả lời nhanh các câu hỏi; bổ sung kiến thức.

Bước 4: Đánh giá, kết luận: GV nhận xét phần làm việc của HS và chốt kiến thức

Gợi ý trả lời

Câu 1: Khi trình bày kết quả nghiên cứu về một vấn đề văn học trung đại Việt Nam cần tập trung vào những yếu tố chính nào? Vì sao?

Trả lời:

- Phần mở đầu: nêu được vấn đề và thu hút sự chú ý của người nghe.

- Phần nội dung: trình bày được đầy đủ các khía cạnh vấn đề theo các câu hỏi nghiên cứu đã tìm hiểu, đặt ra từ trước.

- Phần kết luận: khẳng định được những kết quả chính theo mục tiêu đã đề ra và có định hướng nghiên cứu, phát triển tiếp đề tài.

Câu 2: Theo em, việc chủ động ghi âm, ghi hình phần thuyết trình của bản thân có ưu điểm và hạn chế gì?

Trả lời:

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kĩ năng để thuyết trình một vấn đề bất kì trong văn học và cuộc sống hàng ngày

b. Nội dung: Thuyết trình về một vấn đề trong cuộc sống

c. Sản phẩm học tập: Báo cáo thuyết trình của HS

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..