Giáo án NLS và AI Địa lí 6 Bài 12: Núi lửa và động đất
Giáo án NLS và AI Địa lí 6 Bài 12: Núi lửa và động đất được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Địa lí 6 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 12: NÚI LỬA VÀ ĐỘNG ĐẤT
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt
- Trình bày được hiện tượng núi lửa và động đất: khái niệm, nguyên nhân hình thành.
- Nêu được các tác hại của núi lửa, động đất đối với đời sống con người và một số biện pháp ứng phó, giảm nhẹ rủi ro.
- Xác định được trên bản đồ các vành đai động đất và núi lửa chính trên Trái Đất (đặc biệt là Vành đai lửa Thái Bình Dương).
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: Chủ động thực hiện nhiệm vụ học tập được giao, tự nghiên cứu SGK và các học liệu trực tuyến.
- Giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm hiệu quả, chủ động tương tác, thảo luận và chia sẻ sản phẩm học tập trên môi trường số.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích tình huống thực tế, đề xuất các giải pháp kỹ năng ứng phó, bảo vệ bản thân và cộng đồng khi xảy ra động đất.
Năng lực đặc thù:
- Nhận thức khoa học địa lý: Trình bày và giải thích được cơ chế hoạt động của núi lửa, nguyên nhân gây ra động đất do sự dịch chuyển mảng thạch quyển.
- Tìm hiểu địa lý: Khai thác hiệu quả sơ đồ cấu tạo núi lửa, bản đồ phân bố các vành đai động đất - núi lửa và video mô phỏng.
- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học: Vận dụng kiến thức bài học để xây dựng bộ kỹ năng an toàn và phòng tránh thiên tai động đất, núi lửa.
Năng lực số:
- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS thực hiện tương tác trực tuyến, gửi phản hồi và làm bài kiểm tra trắc nghiệm củng cố kiến thức trên các nền tảng số.
- [1.3.TC1b]: Quản lý dữ liệu, thông tin và nội dung số - - HS thực hiện lưu trữ, phân loại và sắp xếp các hình ảnh, video tư liệu thu thập được về núi lửa và động đất vào thư mục nhóm trên Google Drive.
- [3.1.TC1b]: Phát triển nội dung số - HS chọn cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo lập sơ đồ tư duy số hoặc thiết kế poster truyền thông kỹ năng ứng phó động đất trên công cụ Canva.
Năng lực AI:
- [6.A1.3]: AI hoạt động theo lập trình - HS thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin và danh mục các kỹ năng ứng phó động đất do Chatbot AI gợi ý với nội dung SGK Lịch sử & Địa lý 6 và sự định hướng của giáo viên trước khi tiếp thu tri thức.
- [6.A3.1]: Con người ra quyết định với AI - HS phân tích ví dụ thực tế về việc ứng dụng AI trong các hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm động đất, núi lửa và nhận thức rõ con người luôn giữ vai trò quyết định tối cao trong chỉ đạo sơ tán và ứng phó thiên tai.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Tự giác, tích cực thực hiện các nhiệm vụ học tập trên nền tảng số và ứng dụng AI.
- Trách nhiệm: Có ý thức trách nhiệm bảo vệ an toàn thông tin cá nhân trên mạng; nghiêm túc trong việc ứng phó thiên tai phòng tránh rủi ro.
- Nhân ái: Thấu hiểu, cảm thông và sẵn sàng chia sẻ khó khăn với những nạn nhân chịu tác động thiên tai núi lửa, động đất.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:
- KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử & Địa lí 6.
- Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của núi lửa.
- Tranh ảnh, video về động đất, núi lửa.
- Máy tính kết nối Internet, máy chiếu, bài giảng điện tử PowerPoint.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ trực tuyến: Phòng thi trắc nghiệm trực tuyến trên website kenhhoctap; Học liệu số lưu trữ Google Drive nhóm.
2. Đối với học sinh:
- SGK, SBT Lịch sử & Địa lí 6.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV bật máy chiếu chiếu hình ảnh động đa phương tiện về cảnh một ngọn núi lửa đang trào phun những dòng nham thạch đỏ rực rỡ từ lòng đất lên, kết hợp phát qua hệ thống loa âm thanh tiếng nổ trầm rền dữ dội.
- GV đặt câu hỏi khơi gợi: “Bề mặt Trái Đất có những nơi tưởng chừng rất yên bình, nhưng sâu trong lòng đất luôn chứa đựng những nguồn năng lượng khổng lồ. Em có biết hiện tượng cô đang trình chiếu là gì không và nó sinh ra từ đâu?”
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tập trung chú ý nhìn lên màn hình chiếu trực quan, lắng nghe âm thanh sống động, tiếp nhận vấn đề gợi mở từ thầy cô để định hình tư duy thực tế.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS đứng tại chỗ chia sẻ cảm nhận cá nhân ban đầu về thảm họa tự nhiên núi lửa, động đất dựa trên những tư liệu phim ảnh, mạng xã hội HS từng xem.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV trình bày vấn đề: “Núi lửa và động đất là hai dạng thiên tai gây ra nhiều thảm họa kinh hoàng trong lịch sử nhân loại. Động đất và núi lửa diễn ra như thế nào và nguyên nhân do đâu? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay.”
[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu về núi lửa
a. Mục tiêu: Tìm hiểu núi lửa và nguyên nhân hình thành, hậu quả
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chia lớp thành 4 nhóm học tập. - GV yêu cầu HS mở thư mục tư liệu bài dạy trên Google Drive nhóm (đã được lưu trữ sẵn các hình ảnh, video chất lượng cao về cấu tạo núi lửa) kết hợp nghiên cứu Hình 1 SGK trang 130. - GV cho HS quan sát hình 1, đọc thông tin trong mục 1 và hỏi lại học sinh:
? Mô tả hiện tượng núi lửa ? Nguyên nhân hình thành núi lửa - GV yêu cầu HS thực hiện phần CH ? Theo hiểu biết của em, kể một số hậu quả núi lửa gây ra ? Biểu hiện trước khi có hiện tượng này - GV cho HS xem một số hình ảnh liên quan đến hậu quả.
- GV gợi ý các nhóm có thể sử dụng Chatbot AI để tra cứu thêm về các vùng đất phì nhiêu do tro bụi núi lửa tạo ra (ví dụ: Tây Nguyên Việt Nam, đảo Java Indonesia), sau đó đối chiếu thông tin với SGK. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi, thảo luận. - HS thao tác đặt câu lệnh Prompt hỏi Chatbot AI, ghi nhận kết quả và chủ động thực hiện kiểm chứng đối chiếu với SGK Lịch sử & Địa lý 6. - GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ khi HS cần Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV gọi HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi. GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới | 1. Núi lửa - Nguyên nhân: là do mac-ma từ trong lòng TĐ theo các khe nứt của vỏ Trái Đất phun trào lên bề mặt. - Các bộ phận của núi lửa: lò mac-ma, miệng núi lửa, ống phun,... - Hậu quả: + Tro bụi và dung nham từ núi lửa có thể vùi lấp thành thị, làng mạc, ruộng nương gây thiệt hại về tài sản lẫn tính mạng con người. + Tro bụi gây biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe của con người (đặc biệt các bệnh liên quan đến đường hô hấp, dịch bệnh...). + Ngoài ra, còn ảnh hưởng đến các hoạt động khác như giao thông, sản xuất nông nghiệp... - Biểu hiện: mặt đất rung nhẹ, nóng hơn, có khí bốc lên ở miệng núi,... Khi có các dấu hiệu đó, người dân phải nhanh chóng sơ tán. | [1.3.TC1b]: HS quản lý, lưu trữ và phân loại các tư liệu hình ảnh núi lửa vào thư mục có cấu trúc trên Google Drive. [6.A1.3]: HS thực hiện đối chiếu, kiểm chứng thông tin về lợi ích đất bazan do AI gợi ý với nội dung SGK Lịch sử & Địa lý 6. |
Hoạt động 2: Tìm hiểu về động đất
a. Mục tiêu: Biết được hiện tượng động đất, nguyên nhân, hậu quả đối với cuộc sống
b. Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh
d. Tổ chức thực hiện:



