Giáo án NLS và AI Ngữ văn 8 Bài 6: Mắt sói
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 8 Bài 6: Mắt sói được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 8 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn: …./…./…
Ngày dạy: …/…/…
TIẾT: VĂN BẢN 1: MẮT SÓI
(Trích, Đa-ni-en Pen-nấc)

I. MỤC TIÊU
1. Mức độ yêu cầu cần đạt
- HS nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vật trong tính chỉnh thể của tác phẩm (đề tài về thế giới trẻ em, loài vật, quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên, quan hệ của Phi Châu và Sói Lam – hai nhân vật chính của tác phẩm, một vài chi tiết tiêu biểu trong đoạn trích Mắt sói, …)
- HS nhận biết và phân tích được cốt truyện đa tuyến trong văn bản Mắt sói
- HS nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm hoặc cách sống của bản thân sau khi đọc Mắt sói
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, …
b. Năng lực riêng
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Mắt sói
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Mắt sói
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của văn bản
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của văn bản với các văn bản khác có cùng chủ đề
c. Năng lực số
- 1.1.TC2a: Biết tìm kiếm, khai thác nguồn dữ liệu số về tác giả Đa-ni-en Pen-nấc và các vấn đề bảo tồn động vật hoang dã.
- 6.1.TC2a: Sử dụng công cụ AI để phân tích sự đối lập và giao thoa giữa hai dòng cốt truyện (Sói Lam và Phi Châu).
- 2.1.TC2b: Sử dụng các nền tảng số để cộng tác, chia sẻ và phản hồi về các giá trị nhân văn của tác phẩm.
d. Năng lực AI
- 8.A1.1 (Tư duy lấy con người làm trung tâm): Nêu được một số lĩnh vực mà AI không nên thay thế con người (thông qua việc nhận thức nghệ thuật và sự thấu cảm sâu sắc giữa con người và thế giới tự nhiên trong tác phẩm là trải nghiệm cảm xúc độc bản mà công nghệ AI không thể có được).
3. Phẩm chất
- Trân trọng, tin yêu vẻ đẹp của con người, thiên nhiên; biết sống có trách nhiệm
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi
- Tranh ảnh về nhà văn, hình ảnh
- Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà.
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Chuẩn bị của HS:
- SGK, SBT Ngữ Văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn bài học, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Mắt sói
b. Nội dung: GV cho HS thảo luận câu hỏi ở phần Trước khi đọc (sgk, trang 5)
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về một tác phẩm văn học hoặc một bộ phim có nội dung về sự đồng cảm, gắn bó giữa con người với giới tự nhiên (loài vật, cây cỏ, vũ trụ, …) và chia sẻ ngắn gọn cảm nhận của em về tác phẩm hoặc bộ phim đó
d. Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV đặt câu hỏi:
- Nêu tên một tác phẩm văn học hoặc một bộ phim có nội dung về sự đồng cảm, gắn bó giữa con người với giới tự nhiên (loài vật, cây cỏ, vũ trụ, …). Chia sẻ ngắn gọn cảm nhận của em về tác phẩm hoặc bộ phim đó.
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ và tiến hành thảo luận theo hình thức nhóm đôi trong vòng 2-3’.
- HS xem video và trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời một số HS đại diện cho nhóm đứng dậy để trả lời câu hỏi
- Một số tác phẩm có nội dung nói về sự đồng cảm, gắn bó giữa con người với giới tự nhiên là Con chào mào (Mai Văn Phấn), Bầy chim chìa vôi (Nguyễn Quang Thiều), Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ (Nguyễn Ngọc Thuần), Ngàn sao làm việc (Võ Quảng),…
- “Bầy chim chìa vôi” là tác phẩm truyện ngắn kể về hai cậu bé Mon và Mên cùng những suy nghĩ, hành động bảo vệ tổ chim chìa vôi trong đêm bão. Qua đó tác giả muốn giáo dục những cô bé, cậu bé – những công dân tương lai của chúng ta mang một tấm lòng nhân ái để bảo vệ từng thứ nhỏ bé nhất trên thế giới này.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của HS
- GV dẫn dắt vào bài học: Các em thân mến, với thông điệp đầy ý nghĩa về tình cảm, tình bạn và trách nhiệm của con người đối với thiên nhiên và động vật, văn bản mà chúng ta sẽ được tìm hiểu ngày hôm nay - Mắt sói đã trở thành một trong những tác phẩm văn học thiếu nhi được yêu thích nhất trên toàn thế giới. Trong buổi học này, chúng ta sẽ tiến hành tìm hiểu và phân tích văn bản Mắt sói để thấy được tác phẩm này thực sự là một câu chuyện đầy xúc động về tình cảm gia đình, tình anh em cũng như sự cưu mang đùm bọc không toan tính giữa người với người.
[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về thể loại và đọc văn bản Mắt sói
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức và tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Mắt sói
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Mắt sói
d. Tổ chức thực hiện
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về tác giả Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập cho HS GV mời HS dựa vào nội dung chuẩn bị ở nhà: + Trình bày hiểu biết của em về tác giả Đa-ni-en Pen-nắc ? - GV hướng dẫn HS truy cập các nguồn tư liệu số uy tín để tìm hiểu về phong cách viết truyện cho thiếu nhi của Đa-ni-en Pen-nấc.
- Em hãy trình bày xuất xứ của văn bản. Bước 2: Các nhóm tiếp nhận nhiệm vụ Các nhóm thảo luận để vẽ sơ đồ tóm tắt những nội dung chính về tác giả và tác phẩm Bước 3: HS tiến hành thực hiện nhiệm vụ học tập - GV mời đại diện 1 nhóm lên bảng vẽ sơ đồ, yêu cầu các nhóm khác nhận xét, góp ý, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, chốt kiến thức. Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về cốt truyện đa tuyến Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV mời đại diện các nhóm dựa vào nội dung đã học ở nhà và trả lời các câu hỏi sau: + Cốt truyện đa tuyến là gì? + Cốt truyện đa tuyến có đặc điểm gì? - GV yêu cầu HS sử dụng AI (Gemini/ChatGPT) với câu lệnh: "Trình bày khái niệm cốt truyện đa tuyến và vai trò của nó trong việc kết nối các mảnh đời khác nhau trong tác phẩm văn học" để nhận diện đặc điểm nghệ thuật của văn bản. + Giáo viên lồng ghép định hướng rà soát thông tin: “Sau khi nhận câu trả lời từ chatbot AI về khái niệm và đặc điểm cốt truyện đa tuyến, học sinh tuyệt đối không ghi chép thụ động. Các nhóm phải thực hành thói quen đối chiếu trực tiếp với phần Tri thức Ngữ văn trong sách giáo khoa để kiểm chứng tính xác thực và tinh chỉnh thuật ngữ chính xác. Giáo viên nhấn mạnh nguy cơ thông tin sai lệch do AI tạo sinh và rèn luyện kỹ năng tự nghiên cứu, kiểm chứng đa nguồn của con người”. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập HS dựa vào phần tìm hiểu ở nhà và những kiến thức đã được tìm hiểu ở phần Tri thức Ngữ văn để chuẩn bị câu trả lời cho các câu hỏi trên Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời một số HS đứng lên trả lời câu hỏi, yêu cầu các HS khác nhận xét, góp ý và bổ sung Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, chốt kiến thức. | I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả, tác phẩm a. Tác giả - Đa-ni-en Pen-nắc sinh năm 1944, là nhà văn lớn người Pháp - Ông thành công với nhiều thể loại: tiểu luận, tự truyện, tiểu thuyết, … - Một số tác phẩm nổi tiếng viết về thiếu nhi của ông đã được dịch sang tiếng Việt: Cún bụi đời (1982), Mắt sói (1984), Nỗi buồn thời cắp sách (2007), … b. Tác phẩm Mắt sói là một trong những tác phẩm kinh điển của văn học thiếu nhi Pháp và đã được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới 2. Cốt truyện đa tuyến - Cốt truyện đa tuyến là kiểu cốt truyện tồn tại đồng thời ít nhất hai mạch sự kiện. - Trong cốt truyện đa tuyến, hệ thống sự kiện thường phức tạp, chồng chéo, tái hiện nhiều bình diện của đời sống gắn với số phận các nhân vật chính của tác phẩm | 1.1.TC2a: HS biết tìm kiếm, khai thác nguồn dữ liệu số về tác giả Đa-ni-en Pen-nấc và các vấn đề bảo tồn động vật hoang dã. 6.1.TC2a: Sử dụng công cụ AI để phân tích sự đối lập và giao thoa giữa hai dòng cốt truyện (Sói Lam và Phi Châu). 8.A1.2: Học sinh nhận biết được sự cần thiết và thực hiện kiểm chứng nguồn thông tin khi sử dụng AI tạo sinh để tra cứu lý thuyết văn học. |
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: Nhận biết và phân tích được văn bản Mắt sói
b. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Mắt sói
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Mắt sói
d.Tổ chức thực hiện
