Giáo án tích hợp NLS Ngữ văn 8 kết nối tri thức

Ngày soạn: …./…./…

Ngày dạy: …/…/…

TIẾT: VĂN BẢN 3: NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI

(Trích, Lê Minh Khuê)

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ yêu cầu cần đạt

- HS nhận biết được các đặc điểm về ngôi kể, không gian, thời gian nghệ thuật; những sự việc chính trong cốt truyện; nhân vật chính

- HS cảm nhận được tình yêu quê hương, đất nước; tinh thần dũng cảm, niềm yêu đời, lạc quan, tin tưởng vào thắng lợi của đất nước; tình đồng chí của những nữ thanh niên xung phong trong truyện, từ đó, bồi dưỡng lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh đã góp phần làm nên cuộc sống hoà bình ngày hôm nay

1. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng đặc thù 

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Bếp lửa

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Bếp lửa

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của văn bản với các văn bản khác có cùng chủ đề.

c. Năng lực số:

- 1.1.TC2a (Khai thác dữ liệu và thông tin): Thực hiện phân tích, so sánh và đánh giá được các nguồn dữ liệu, thông tin và nội dung số. 

- 3.1.TC2a (Sáng tạo nội dung số): Chỉ ra được cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau.

3. Phẩm chất        

- Trân trọng, tin yêu vẻ đẹp của con người, thiên nhiên; biết sống có trách nhiệm

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên

- Giáo án

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi

- Tranh ảnh về nhà văn hình ảnh

- Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà

- Máy chiếu, máy tính kết nối internet. 

- Phiếu học tập số 1 (Hoạt động Vận dụng) với các tiêu chí đánh giá thông tin.

- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Chuẩn bị của HS: 

- SGK, SBT Ngữ Văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn bài học, vở ghi. Thiết bị di động theo nhóm để tra cứu thông tin (nếu có điều kiện).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng bước vào bài Những ngôi sao xa xôi

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS xem bài hát và từ đó chia sẻ suy nghĩ về những cô thanh niên xung phong

c. Sản phẩm: Phần trình bày suy nghĩ của HS về những cô gái thanh niên xung phong

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó. 

- GV truy cập vào đường link để cho HS xem bài hát Cô gái mở đường của nhạc sĩ Xuân Giao

https://www.youtube.com/watch?v=PMEzOvurfVE

Câu hỏi: Em hãy xem và nghe ca khúc sau đây. Em hãy chú ý những chi tiết, hình ảnh nói lên vẻ đẹp, công việc của các cô gái thanh niên xung phong và trình bày cảm nhận của mình về các chi tiết, hình ảnh đó

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe yêu cầu của GV,

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một số HS chia sẻ suy nghĩ về một tác phẩm nói về tình cảm gia đình 

* Gợi ý tham khảo:

Ca khúc với giai điệu hào hùng, tươi sáng, lạc quan ngợi ca tinh thần chiến đấu bất khuất của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Trong bài hát, hình ảnh các cô gái thanh niên xung phong hiện lên với sự lạc quan, yêu đời, sự vui tươi. Đây cũng chính là những chi tiết để lại trong em nhiều cảm xúc sau khi xem video và lắng nghe bài hát

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét phần trình bày của HS

- GV dẫn dắt vào bài học:  Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ, bên cạnh hình ảnh các anh bộ đội thì chúng ta cũng không thể không kể đến lực lượng thanh niên xung phong, mà hầu hết ở đó là nữ. Các chị đã cống hiến tuổi thanh xuân cho đất nước, đêm ngày giáp mặt với cái chết. Để hiểu rõ hơn cuộc sống và công việc thầm lặng ấy của họ chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay. Chúng ta đi vào bài học mới Văn bản 3: Những ngôi sao xa xôi của tác giả Lê Minh Khuê

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về thể loại và đọc văn bản Những ngôi sao xa xôi

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Những ngôi sao xa xôi

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Những ngôi sao xa xôi

d. Tổ chức thực hiện

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: Nhận biết và phân tích được văn bản Những ngôi sao xa xôi

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến văn bản Những ngôi sao xa xôi

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Những ngôi sao xa xôi

d. Tổ chức thực hiện:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố, mở rộng kiến thức đã học về văn bản Những ngôi sao xa xôi

b. Nội dung: 

- GV phát Phiếu bài tập cho HS thực hiện nhanh tại lớp.

- GV hướng dẫn HS thực hiện phần Luyện tập theo văn bản đọc.

c. Sản phẩm:

- Phiếu bài tập của HS.

d. Tổ chức thực hiện

Nhiệm 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz, ActivePresenter,… để cùng học sinh làm bài và phản hồi  tức thì lại cho học sinh về những thắc mắc:

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:

- HS vận dụng kiến thức đã học về văn bản Những ngôi sao xa xôi để hoàn thành Phiếu bài tập. 

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV quan sát bảng thống kê kết quả thực hiện của HS.   

- GV tương tác và phản hồi cho HS những thắc mắc về bài tập.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: 

- HS nâng cao, mở rộng kiến thức, liên hệ thực tế trách nhiệm của thế hệ trẻ.

- HS thực hành kỹ năng tìm kiếm, đánh giá độ tin cậy của thông tin trên Internet và biết cách trình bày thông tin tìm được một cách trực quan.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ tích hợp NLS để tìm hiểu về hình ảnh thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

c. Sản phẩm học tập: 

- Phần trả lời của HS về trách nhiệm của thanh niên. 

- Phiếu học tập số 1 hoàn thành, ghi lại nguồn thông tin và đánh giá độ tin cậy. Ảnh chụp màn hình sản phẩm Infographic/Poster đơn giản của nhóm (nộp qua Zalo lớp).

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: “Dấu chân người trẻ”

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Lời dẫn gợi ý: "Chúng ta vừa tìm hiểu về sự cống hiến của thế hệ thanh niên xung phong thời chống Mĩ qua hình ảnh ba cô gái trong 'Những ngôi sao xa xôi'. Vậy ngày nay, trong thời bình, thế hệ trẻ Việt Nam đang tiếp nối tinh thần đó như thế nào? Cô/thầy mời các em sẽ trở thành những 'nhà báo số', tìm kiếm và chia sẻ những câu chuyện, hình ảnh đẹp về thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay."

- GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm nhỏ (4-6 HS/nhóm), phát Phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ: 

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

1) Tìm kiếm: Sử dụng Google Search, tìm kiếm thông tin (bài báo, hình ảnh, video ngắn) về những đóng góp của thanh niên Việt Nam hiện nay trên các lĩnh vực: Tình nguyện vì cộng đồng, Lập nghiệp-khởi nghiệp, Bảo vệ chủ quyền biển đảo, Nghiên cứu khoa học... (Mỗi nhóm chọn 1 lĩnh vực). 

2) Đánh giá: Với mỗi thông tin tìm được, các em cần điền vào Phiếu học tập số 1 để đánh giá độ tin cậy của nguồn (Ví dụ: Nguồn từ báo chính thống như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Quân đội Nhân dân... sẽ đáng tin cậy hơn các trang tin không rõ nguồn gốc). 

3) Sáng tạo: Từ thông tin đã chọn lọc, mỗi nhóm sử dụng công cụ Canva (hoặc PowerPoint) để tạo một sản phẩm số đơn giản (Infographic hoặc Poster) tổng hợp 1-2 câu chuyện/hình ảnh tiêu biểu nhất. 

4) Yêu cầu sản phẩm:

• Phiếu học tập số 1: Hoàn thành các mục. 
• Infographic/Poster: Có hình ảnh, tiêu đề hấp dẫn, thông tin cô đọng và ghi rõ nguồn đã trích dẫn.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS về nhóm, phân công nhiệm vụ: người tìm kiếm, người ghi chép phiếu, người thiết kế... Các nhóm tiến hành tìm kiếm thông tin trên thiết bị (nếu có) hoặc sử dụng máy tính của giáo viên (nếu chỉ có 1 máy). 

- GV chiếu một vài từ khóa tìm kiếm gợi ý lên màn hình: "thanh niên tình nguyện Mùa hè xanh", "gương thanh niên khởi nghiệp", "chiến sĩ trẻ nhà giàn DK1"... 

- GV quan sát, hỗ trợ các nhóm phân biệt nguồn tin cậy, cách trích dẫn nguồn và thao tác cơ bản trên Canva/PowerPoint.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- Hết thời gian (khoảng 10-12 phút), các nhóm nộp sản phẩm Infographic/Poster qua Zalo của lớp. 

- GV chọn ngẫu nhiên 2-3 sản phẩm tiêu biểu chiếu lên màn hình. 

- Đại diện nhóm trình bày ngắn gọn (1-2 phút) về câu chuyện/hình ảnh mà nhóm đã chọn và lý do tại sao thông tin đó đáng tin cậy. 

- Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét về: kỹ năng làm việc nhóm; khả năng tìm kiếm và đánh giá thông tin của HS; sự sáng tạo trong cách trình bày sản phẩm số và ý thức trích nguồn; ý nghĩa của các câu chuyện mà HS chia sẻ.

- GV chốt lại vấn đề về trách nhiệm của thế hệ trẻ và kết thúc bài học.

[NĂNG LỰC SỐ ĐƯỢC TÍCH HỢP VÀO HOẠT ĐỘNG NÀY:

- 1.1.TC2a: Học sinh có khả năng tìm kiếm và đánh giá thông tin. 

- 3.1.TC2a: Học sinh sáng tạo trong cách trình bày sản phẩm số và ý thức trích dẫn nguồn.]

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học: Các nội dung liên quan đến văn bản Những ngôi sao xa xôi: hoàn cảnh sáng tác, tóm tắt tác phẩm, những chi tiết đặc sắc, nội dung, nghệ thuật).

- Hoàn chỉnh các bài tập phần Luyện tập, Vận dụng (nếu chưa xong). 

- Chuẩn bị kiến thức cho tiết TTHV: Biện pháp tu từ, nghĩa của từ, lựa chọn cấu trúc câu.