Giáo án NLS và AI Ngữ văn 8 Bài 8: Thực hành tiếng Việt (2)

Giáo án NLS và AI Ngữ văn 8 Bài 8: Thực hành tiếng Việt (2) được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Ngữ văn 8 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

TIẾT:  THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ yêu cầu cần đạt

- HS nhận biết được hai thành phần biệt lập: gọi- đáp và chêm xen (phụ chú)

- HS xác định được chức năng của thành phần gọi- đáp và thành phần chêm xen (phụ chú); biết vận dụng để tiếp nhận và tạo lập văn bản

2. Năng lực

a. Năng lực chung

Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, …

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập thành phần biệt lập

- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn

c. Năng lực số

6.1.TC2a: Sử dụng AI làm trợ lý phân tích để nhận diện và phân loại các thành phần biệt lập trong các ngữ cảnh giao tiếp số phức tạp.

2.2.TC2a: Sử dụng thành phần gọi - đáp phù hợp để thể hiện văn hóa ứng xử, sự tôn trọng và trách nhiệm khi giao tiếp trên môi trường mạng.

1.1.TC2a: Tra cứu và thẩm định các ví dụ về thành phần phụ chú trong các văn bản báo chí số để hiểu cách bổ sung thông tin minh bạch.

3.1.TC2a: Sử dụng các công cụ thiết kế số để hệ thống hóa kiến thức và tạo lập các đoạn hội thoại mô phỏng.

d. Năng lực AI

- 8.C1.1 (Cách AI thực hiện chức năng cơ bản - "đọc" và phân tích ngôn ngữ): Học sinh mô tả được ở mức độ đơn giản cách thức công cụ AI "đọc" và xử lý văn bản để nhận diện từ ngữ gọi - đáp và dấu hiệu hình thức của thành phần chêm xen/phụ chú.

- 8.A1.2 (Rủi ro khi lạm dụng AI): Học sinh nhận thức được rủi ro của việc lạm dụng AI tạo sinh trong làm bài tập ngữ pháp; biết sử dụng AI như một trợ lý gợi ý nhưng luôn chủ động kiểm chứng, phản biện lại kết quả từ AI bằng tri thức SGK.

3. Phẩm chất:

- Thái độ học tập nghiêm túc, chăm chỉ

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- KHBD

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ cho học sinh học ở nhà

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Chuẩn bị của học sinh:

- SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học thành phần phụ chú

b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS.

c. Sản phẩm: Bài trình bày của HS về việc tại sao cần phải lựa chọn các từ ngữ có 

sắc thái phù hợp trong nói và viết

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau: 

Hãy kể tên các loại thành phần biệt lập mà em đã được học ở bài học trước. Lấy ví dụ minh hoạ và phân tích.

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ hoàn thành bài tập theo hình thức cá nhân.

- HS xem video và trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

GV mời 2 – 3 HS trả lời

- Các loại thành phần biệt lập mà em đã được học ở bài học trước là thành phần tình thái và thành phần cảm thán. 

+ Ví dụ thành phần cảm thán: Chao ôi, thời tiết hôm nay mới mát mẻ làm sao. -> “Chao ôi” thể hiện sự thoải mái, vui sướng của người nói (người viết) trước bầu không khí mát mẻ

+ Ví dụ về thành phần tình thái: Hình như bão sắp về. -> "Hình như" thể hiện sự không chắc chắn về việc cơn bão sẽ về.

* Gợi ý trả lời

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét câu trả lời của HS, yêu cầu các HS khác lắng nghe có đưa ra nhận xét, góp ý cho phần trình bày của bạn.

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Củng cố kiến thức đã học 

a. Mục tiêu: Nắm được kiến thức về thành phần biệt lập

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức về thành phần biệt lập

d. Tổ chức thực hiện

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học và phần chuẩn bị bài ở nhà, trả lời các câu hỏi sau: 

- Em hãy cho biết dấu hiệu nhận biết và tác dụng của thành phần gọi - đáp?

- Em hãy cho biết dấu hiệu nhận biết và tác dụng của thành phần chêm xen (phụ chú)?

- GV yêu cầu HS thảo luận về việc sử dụng các từ gọi - đáp (như "Dạ", "Vâng", "Thưa thầy/cô") trong các nhóm học tập trực tuyến để thể hiện sự văn minh.

- GV đặt vấn đề: "Khi nhập một đoạn văn chứa thành phần phụ chú (đặt trong dấu ngoặc đơn hoặc gạch ngang) vào công cụ AI, làm thế nào để AI nhận biết đó là thành phần bổ sung thông tin?"

+ GV hướng dẫn HS: AI thực hiện chức năng "đọc" bằng cách quét các ký hiệu đặc biệt (dấu câu) và từ khóa gọi - đáp (dạ, vâng, thưa...).

+ GV yêu cầu HS thử nghiệm đặt câu lệnh cho AI phân loại thành phần biệt lập, sau đó đối chiếu kết quả của AI với định nghĩa trong SGK để phát hiện những chỗ AI phân tích chưa chính xác.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe câu hỏi, trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức è Ghi lên bảng.

Ôn lại kiến thức: 

1. Thành phần gọi - đáp

Thành phần gọi – đáp: thành phần dược dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp, được đánh dấu bằng những từ ngữ gọi – đáp như: ơi, thưa, dạ, vâng, …

Ví dụ 1:

- Anh Mên ơi, anh Mên!

(Nguyễn Quang Thiều, Bầy chim chìa vôi)

-> Ơi là thành phần gọi – đáp mà Mon dùng để gọi Mên

Ví dụ 2:

ÔNG GIUỐC-ĐANH: - Lại còn phải bảo cái đó à?

PHÓ MAY: - Vâng, phải bảo chứ. Vì tất cả những người quý phái đều mặc như thế này cả

        (Mô-li-e, Trưởng giả học làm sang)

-> Vâng là thành phần gọi – đáp mà phó may dùng để đáp lại lời ông Giuốc-đanh

2. Thành phần chêm xen (phụ chú) Thành phần được dùng để bổ sung, làm rõ thêm một đối tượng nào đó trong câu. Thành phần này được đặt trong dấu ngoặc đơn, giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hoặc giữa dấu gạch ngang và dấu phẩy. Cũng có khi, thành phần chêm xen được đặt sau dấu hai chấm

Ví dụ: 

Dòng suối trong trẻo của thầy- thầy âu yếm nhìn tôi- em thông minh lắm!

(Trin-gi-dơ Ai-tơ-ma-tốp, Người thầy đầu tiên)

-> Thầy âu yếm nhìn tôi là thành phần chêm xen, có tác dụng làm rõ thái độ, tình cảm của nhân vật

2.2.TC2a: HS sử dụng thành phần gọi - đáp phù hợp để thể hiện văn hóa ứng xử, sự tôn trọng và trách nhiệm khi giao tiếp trên môi trường mạng.

8.C1.1: HS hiểu được cơ chế cơ bản khi AI "đọc" và phân tích ngữ cảnh văn bản để nhận diện các từ ngữ gọi - đáp và dấu hiệu hình thức của thành phần chêm xen. 

8.A1.2: HS sử dụng AI làm trợ lý phân tích ngôn ngữ nhưng luôn giữ vững tư duy phản biện, tự kiểm chứng đáp án do AI cung cấp với bài học trong SGK.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt

b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.

d. Tổ chức thực hiện:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Ngữ văn 8 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay