Giáo án NLS và AI Ngữ văn 8 Bài 9: Thực hành tiếng Việt (2)
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 8 Bài 9: Thực hành tiếng Việt (2) được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 8 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
TIẾT: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
CÂU PHỦ ĐỊNH VÀ CÂU KHẲNG ĐỊNH
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ yêu cầu cần đạt
- HS hiểu và phân biệt được các đặc điểm riêng của câu phủ định, câu khẳng định
- HS chỉ ra câu phủ định và câu khẳng định trong các văn bản đã học
- HS biết cách dùng câu phủ định, câu khẳng định khi tạo lập văn bản
2. Năng lực
a. Năng lực chung
Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, …
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập câu phủ định và câu khẳng định
- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn
c. Năng lực số
- 6.1.TC2a: Sử dụng AI làm công cụ hỗ trợ phân tích logic câu, nhận diện các sắc thái bác bỏ trong ngữ cảnh giao tiếp số.
- 1.1.TC2a: Tìm kiếm và đối chiếu các ví dụ về câu phủ định trong các văn bản điện tử uy tín để làm phong phú học liệu cá nhân.
- 3.1.TC2a: Sử dụng phần mềm sơ đồ tư duy số để hệ thống hóa các từ ngữ phủ định và các kiểu câu tương ứng.
- 2.2.TC2a: Thực hành sử dụng câu phủ định bác bỏ một cách văn minh trên các không gian thảo luận trực tuyến.
d. Năng lực AI
- 8.A3.3 (Trách nhiệm giải trình): Học sinh thực hiện trách nhiệm giải trình bằng việc khai báo minh bạch mức độ và phạm vi công cụ AI hỗ trợ trong bài tập hoặc sơ đồ tư duy; tự chịu trách nhiệm kiểm tra tính chính xác của kết quả ngữ pháp trước khi nộp cho giáo viên.
3. Phẩm chất:
- Thái độ học tập nghiêm túc, chăm chỉ
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp
- Bảng giao nhiệm vụ cho học sinh học ở nhà
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học các kiểu câu phân loại theo mục đích nói
b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS.
c. Sản phẩm: Bài trình bày của HS về việc phân loại các kiểu câu
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xét những câu sau và trả lời câu hỏi:
a. Nam đi Huế
b. Nam không đi Huế
c. Nam chưa đi Huế
d. Nam chẳng đi Huế
+ Các câu b, c, d có đặc điểm hình thức gì khác với câu a?
+ So sánh chức năng của câu b, c, d với câu a.
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ hoàn thành bài tập theo hình thức cá nhân.
- HS xem video và trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời 2 – 3 HS trả lời
- Các câu b, c, d khác với câu a ở chỗ ba câu này có thêm các từ: không, chưa, chẳng.
- Câu a dùng để nói về việc "Nam đi Huế" là có diễn ra, còn ba câu còn lại dùng để nói về việc "Nam đi Huế" không diễn ra.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét câu trả lời của HS, yêu cầu các HS khác lắng nghe có đưa ra nhận xét, góp ý cho phần trình bày của bạn.
[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Củng cố kiến thức đã học
a. Mục tiêu: Nắm được kiến thức về câu phủ định và câu khẳng định
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức về câu phủ định và câu khẳng định
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học và phần chuẩn bị bài ở nhà, trả lời các câu hỏi sau: + Thế nào là câu phủ định, câu khẳng định? + Nêu cách nhận biết các kiểu câu trên thông qua những ví dụ. - GV đưa ra cho HS một đoạn chat giả định về chủ đề môi trường: A khẳng định "Lũ chỉ có hại", B phản hồi "Lũ không chỉ có hại đâu". + GV yêu cầu HS sử dụng laptop tra cứu nhanh các định nghĩa về "Câu phủ định" trên các trang học liệu số để xác định câu của B thuộc kiểu câu nào. + GV yêu cầu HS tương tác với AI: "AI hãy phân tích câu 'Lũ không phải là không có lợi' là câu khẳng định hay phủ định về mặt ý nghĩa? Tại sao?". Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe câu hỏi, trả lời Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức è Ghi lên bảng. | Ôn lại kiến thức: 1. Câu phủ định, câu khẳng định - Câu phủ định là câu có những từ ngữ phủ định như: không, chẳng, chả, chưa, không phải (là), chẳng phải (là), đâu có phải (là), đâu có, … Câu phủ định dùng để: + Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ nào đó (phủ định miêu tả) + Phản bác một ý kiến, một nhận định (phủ định bác bỏ) - Câu khẳng định là câu không có phương tiện thể hiện sự phủ định thường được dùng để đánh dấu câu phủ định. Câu khẳng định sự có tồn tại của một đối tượng hay một diễn biến nào đó 2. Nhận biết câu phủ định và câu khẳng định - Ví dụ 1: Nhưng không phải vậy đâu Sam à (Đa-ni-en Gốt-li-ép, Bản đồ dẫn đường) -> Câu được dùng để phản bác một ý kiến, một nhận định; có sự xuất hiện của từ ngữ phủ định (không phải) -> Câu phủ định bác bỏ - Ví dụ 2: Mảnh đất này đâu phải những người anh em của họ, mảnh đất này là kẻ thù của họ và khi đã chinh phục được, thì họ sẽ lấn tới (Xi-át-tơn, Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn) -> Câu xác nhận không có quan hệ anh em giữa “mảnh đất này” và người da trắng; có dùng từ ngữ phủ định (đâu phải) -> Câu phủ định miêu tả - Ví dụ 3: Không có chúng đứng ở đầu chuỗi thức ăn, toàn bộ cộng đồng sinh thái dưới biển sẽ suy giảm và thay đổi tới mức không thể nhận ra (Lâm Lê, Choáng ngợp và đau đớn những cảnh báo từ loạt phim “Hành tinh của chúng ta”) -> Câu nêu một giả định nhằm khẳng định lại vấn đề | 1.1.TC2a: HS tìm kiếm và đối chiếu các ví dụ về câu phủ định trong các văn bản điện tử uy tín để làm phong phú học liệu cá nhân. 6.1.TC2a: HS sử dụng AI làm công cụ hỗ trợ phân tích logic câu, nhận diện các sắc thái bác bỏ trong ngữ cảnh giao tiếp số. |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt
b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.
c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.
d. Tổ chức thực hiện: