Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 3 Tiết 15: Nghe nhạc Suối đàn t'rưng, Thường thức Những khúc hát ru

CHỦ ĐỀ 4: EM YÊU LÀN ĐIỆU DÂN CA

TIẾT 15: NGHE NHẠC "SUỐI ĐÀN T'RƯNG" – THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: NHỮNG KHÚC HÁT RU

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Nghe nhạc: "Suối đàn t'rưng"

• Tác giả: Nhạc sĩ Trần Chánh Trực (Bút danh: Trần Đặng). 

• Nội dung & Sắc thái: Bản nhạc mang âm hưởng đặc trưng của núi rừng Tây Nguyên, mô phỏng âm thanh suối chảy róc rách, gió thổi rì rào và tiếng chim hót đại ngàn. 

• Quy tắc cảm thụ (Cốt lõi): Lắng nghe giai điệu và gõ đệm mạnh – nhẹ theo nhịp điệu của bản nhạc. 

2. Thường thức âm nhạc: Những khúc hát ru

• Định nghĩa hát ru (Quy tắc cốt lõi): Là những câu hát ấm áp, yêu thương của bà, mẹ hoặc người thân nhằm đưa em bé vào giấc ngủ.  

• Đặc điểm chung: Giai điệu nhẹ nhàng, âu yếm, tràn đầy tình cảm trì mến. 

• Đặc trưng âm điệu theo vùng miền:

  • Hát ru Bắc Bộ: Thường bắt đầu bằng từ "À ơi...!". 

    • Ví dụ: "À ơi...! Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra..."

  • Hát ru Trung Bộ: Mang âm hưởng mộc mạc, sâu lắng. 

    • Ví dụ: "À ơi...! Lên non mới biết non cao / Nuôi con mới biết công lao mẫu từ... À ơi...!"

  • Hát ru Nam Bộ: Thường bắt đầu bằng từ "Ầu ơ...!". 

    • Ví dụ: "Ầu ơ...! Ví dầu cầu ván đóng đinh / Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi..."

• Nghe nhạc bổ trợ: Bài hát "Ru em" (Dân ca Xê-đăng). 

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhớ tên tác phẩm nghe nhạc "Suối đàn t'rưng" của nhạc sĩ Trần Chánh Trực và thực hiện đúng kỹ thuật gõ đệm mạnh – nhẹ theo nhịp điệu bản nhạc. 

2. Nắm vững định nghĩa hát ru là những câu hát yêu thương, êm dịu dùng để đưa trẻ nhỏ vào giấc ngủ. 

3. Nhận biết tính chất âm nhạc chung của các khúc hát ru là nhẹ nhàng, âu yếm và trì mến. 

4. Phân biệt được nét đặc trưng mở đầu của hát ru theo vùng miền: hát ru Bắc Bộ bắt đầu bằng "À ơi...!" và hát ru Nam Bộ bắt đầu bằng "Ầu ơ...!". 

5. Cảm thụ tốt vẻ đẹp tình mẫu tử và biết lắng nghe, trân trọng các làn điệu dân ca, khúc hát ru truyền thống (bao gồm cả bài dân ca "Ru em" của người Xê-đăng). 

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề

  • Nội dung: Chủ đề 4: Em yêu làn điệu dân ca - Tiết 15: Nghe nhạc "Suối đàn t'rưng" & Thường thức âm nhạc: Những khúc hát ru.

• Slide 2: Thưởng thức "Suối đàn t'rưng"

  • Nội dung: Phát âm thanh bản nhạc của nhạc sĩ Trần Chánh Trực. Slide hiển thị hình ảnh thiên nhiên Tây Nguyên và chiếc đàn t'rưng tre nứa. 

• Slide 3: Thực hành gõ đệm theo nhạc

  • Nội dung: Hướng dẫn học sinh vỗ tay hoặc gõ nhạc cụ theo chu kỳ phách Mạnh - Nhẹ nhịp nhàng theo nhịp điệu bản nhạc vừa nghe. 

• Slide 4: Thế nào là "Hát ru"?

  • Nội dung: Hình ảnh người mẹ đưa nôi ru con ngủ. Định nghĩa ngắn gọn: Hát ru là những câu hát ấm áp đưa bé vào giấc ngủ. 

• Slide 5: Hành trình hát ru 3 miền (Bắc - Trung - Nam)

  • Nội dung: Bảng so sánh từ mở đầu tiêu biểu: Bắc Bộ ("À ơi...!") và Nam Bộ ("Ầu ơ...!"). Trích dẫn các câu ca dao ru con tiêu biểu. 

• Slide 6: Nghe nhạc: "Ru em" (Dân ca Xê-đăng)

  • Nội dung: Nghe audio và tìm hiểu một làn điệu hát ru của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Tây Nguyên. 

• Slide 7: Trải nghiệm & Chia sẻ

  • Nội dung: Câu hỏi tương tác: "Em cảm nhận thế nào sau khi nghe những khúc hát ru?" hoặc "Hãy hát thử một câu hát ru mà em từng được nghe bà hoặc mẹ hát". 

• Slide 8: Tổng kết & Dặn dò

  • Nội dung: Giáo dục tình yêu thương gia đình; dặn học sinh ôn lại kiến thức để chuẩn bị cho tiết học Vận dụng - Sáng tạo cuối chủ đề.