Giáo án tích hợp AI Địa lí 12 Bài 16: Chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp

BÀI 16: CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành

• Xu hướng chuyển dịch: Giảm tỉ trọng nhóm ngành khai khoáng, tăng tỉ trọng nhóm ngành chế biến, chế tạo.
• Sự dịch chuyển trong nội bộ ngành: Tiếp cận công nghệ tiên tiến, dịch chuyển từ các công đoạn có giá trị gia tăng thấp sang các công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tăng tỉ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu sản xuất điện.
• Ví dụ tiêu biểu: Ngành chế biến, chế tạo luôn giữ vai trò chủ chốt, chiếm tỉ trọng áp đảo với mức trên 90% cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp nước ta.

2. Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế

• Xu hướng chuyển dịch: Giảm tỉ trọng của khu vực kinh tế Nhà nước; tăng nhanh tỉ trọng của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.
• Ví dụ tiêu biểu: Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài dịch chuyển mạnh mẽ, tăng tỉ trọng đóng góp từ 51,4% (năm 2010) lên 58,5% (năm 2024).

3. Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo lãnh thổ

• Xu hướng chuyển dịch: Sự thay đổi rõ rệt về giá trị sản xuất giữa các vùng; hình thành và phát triển các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp như khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao.
• Ví dụ tiêu biểu: Vùng Đồng bằng sông Hồng dịch chuyển mạnh mẽ, tăng tỉ trọng đóng góp giá trị sản xuất công nghiệp toàn quốc từ 22,5% (năm 2010) lên 36,5% (năm 2024).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Cơ cấu công nghiệp theo ngành chuyển dịch tích cực theo hướng giảm khai khoáng, tăng chế biến, chế tạo để nâng cao giá trị gia tăng trong chuỗi giá trị toàn cầu.
2. Nội bộ các ngành công nghiệp hướng tới công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường và tăng dần tỉ trọng năng lượng tái tạo.
3. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) liên tục khẳng định vai trò chủ chốt, chiếm tỉ trọng lớn nhất trong cơ cấu thành phần kinh tế công nghiệp.
4. Lãnh thổ công nghiệp dịch chuyển gắn liền với quy hoạch vùng và sự bùng nổ các mô hình khu công nghiệp, khu công nghệ cao.
5. Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ là hai vùng kinh tế đóng góp giá trị sản xuất công nghiệp lớn nhất cả nước.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề giới thiệu
  • Tiêu đề: BÀI 16: CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH CÔNG NGHIỆP
  • Nội dung chính: Địa lí lớp 12 (Kết nối tri thức). Xác định mục tiêu bài học về các xu hướng chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành, thành phần kinh tế và lãnh thổ.
• Slide 2: Chuyển dịch theo Ngành công nghiệp
  • Tiêu đề: I. Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo ngành
  • Nội dung chính: Xu hướng giảm tỉ trọng khai khoáng, tăng tỉ trọng chế biến, chế tạo; nâng cao tỉ lệ nội địa hoá và phát triển năng lượng tái tạo.
• Slide 3: Chuyển dịch theo Thành phần kinh tế
  • Tiêu đề: II. Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế
  • Nội dung chính: Giảm tỉ trọng khu vực kinh tế Nhà nước; vai trò năng động và áp đảo về tỉ trọng của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
• Slide 4: Chuyển dịch theo Lãnh thổ
  • Tiêu đề: III. Chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo lãnh thổ
  • Nội dung chính: Chênh lệch giá trị sản xuất giữa các vùng; vai trò hạt nhân của các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao.
• Slide 5: Đóng góp công nghiệp của các Vùng kinh tế
  • Tiêu đề: III. Phân bố giá trị sản xuất theo vùng kinh tế
  • Nội dung chính: Phân tích sự hoán đổi vị trí dẫn đầu giữa Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng; sự trỗi dậy của các địa phương mới như Bắc Ninh, Thái Nguyên.
• Slide 6: Định hướng phát triển đến năm 2030
  • Tiêu đề: IV. Định hướng không gian công nghiệp
  • Nội dung chính: Phân bổ không gian công nghiệp hướng tới sự phù hợp với yêu cầu cơ cấu lại các ngành công nghiệp, phát triển tập trung, không dàn đều và bảo vệ môi trường.
• Slide 7: Luyện tập và thực hành
  • Tiêu đề: V. Luyện tập và Vận dụng
  • Nội dung chính: Khái quát bài học; hướng dẫn học sinh phân tích biểu đồ cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp theo thành phần kinh tế.