Giáo án tích hợp AI Địa lí 12 Bài 8: Lao động và việc làm

BÀI 8: LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Đặc điểm nguồn lao động

• Số lượng lao động: Nước ta có nguồn lao động dồi dào. Năm 2024, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt 52,9 triệu người, chiếm 52,2% tổng số dân.
• Chất lượng lao động: Ngày càng được nâng cao nhờ những thành tựu phát triển giáo dục. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật còn hạn chế (đạt 28,4% năm 2024). Chất lượng lao động có sự phân hoá rõ rệt theo vùng (Đồng bằng sông Hồng có tỷ lệ cao nhất cả nước với 39,2% năm 2024).
• Phân bổ lao động: Năm 2024, lao động ở khu vực nông thôn là hơn 32,5 triệu người. Đồng bằng sông Hồng là vùng tập trung lao động lớn nhất (chiếm 23,3%), trong khi Bắc Trung Bộ chỉ chiếm 10,4%.

2. Tình hình sử dụng lao động

• Theo ngành kinh tế: Cơ cấu lao động có sự chuyển dịch phù hợp với xu hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Giảm tỷ trọng lao động ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản (từ 49,5% năm 2010 xuống còn 26,4% năm 2024); tăng tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng và dịch vụ.
• Theo thành phần kinh tế: Có sự thay đổi theo hướng giảm tỷ lệ lao động ở khu vực kinh tế Nhà nước và ngoài Nhà nước, tăng tỷ lệ lao động ở khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.

3. Vấn đề việc làm và hướng giải quyết

• Vấn đề việc làm: Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm khá thấp, khu vực thành thị thường có tỷ lệ thất nghiệp cao hơn nông thôn, nhưng tỷ lệ thiếu việc làm thì ngược lại. Thách thức lớn hiện nay là việc làm giản đơn có năng suất thấp, thu nhập không cao còn phổ biến.
• Hướng giải quyết việc làm:
  • Hoàn thiện chính sách, pháp luật về lao động nhằm khuyến khích, thu hút đầu tư tạo việc làm chất lượng cao.
  • Thúc đẩy tạo việc làm mới thông qua phát triển kinh tế số, đổi mới sáng tạo.
  • Đẩy mạnh đào tạo, dạy nghề nâng cao chất lượng lao động.
  • Phát triển hệ thống tư vấn, thông tin thị trường lao động minh bạch.
  • Thực hiện tốt hệ thống bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.
  • Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về lao động.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Việt Nam sở hữu nguồn lao động dồi dào, tăng đều qua các năm với hơn 52 triệu lao động, mang lại lợi thế cạnh tranh lớn về nhân lực.
2. Chất lượng lao động ngày càng cải thiện nhưng tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật vẫn còn chiếm phần lớn (71,6% năm 2024).
3. Cơ cấu sử dụng lao động theo ngành dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng giảm nông nghiệp, tăng nhanh ở khu vực công nghiệp và dịch vụ.
4. Lao động có xu hướng dịch chuyển tích cực sang khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài nhờ tiến trình hội nhập sâu rộng.
5. Giải quyết việc làm đòi hỏi phải đi đôi với nâng cao năng suất và thu nhập, tập trung đẩy mạnh đào tạo nghề và phát triển nền kinh tế số.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề giới thiệu
  • Tiêu đề: BÀI 8: LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM
  • Nội dung chính: Địa lí lớp 12 (Bộ sách Kết nối tri thức). Giới thiệu tổng quan mục tiêu bài học về nguồn lao động, tình hình sử dụng lao động và các giải pháp giải quyết việc làm ở nước ta.
• Slide 2: Đặc điểm Nguồn lao động nước ta
  • Tiêu đề: I. Đặc điểm nguồn lao động
  • Nội dung chính: Quy mô lớn với hơn 52 triệu người; Đánh giá chất lượng lao động (Thế mạnh về sự năng động, khéo léo; Hạn chế về tỷ lệ qua đào tạo chuyên môn); Sự phân bố lao động không đều giữa các vùng.
• Slide 3: Chuyển dịch Cơ cấu lao động theo ngành kinh tế
  • Tiêu đề: II. Tình hình sử dụng lao động - Theo ngành kinh tế
  • Nội dung chính: Phân tích biểu đồ và số liệu giai đoạn 2010 - 2024: Xu hướng giảm mạnh tỷ trọng lao động nông - lâm - thuỷ sản; Tăng liên tục trong khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ.
• Slide 4: Thay đổi Cơ cấu lao động theo thành phần kinh tế
  • Tiêu đề: II. Tình hình sử dụng lao động - Theo thành phần kinh tế
  • Nội dung chính: Xu hướng giảm tỷ lệ lao động khu vực kinh tế Nhà nước; Tăng nhanh số lượng và tỷ lệ lao động tại khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
• Slide 5: Thực trạng Vấn đề việc làm
  • Tiêu đề: III. Vấn đề việc làm và hướng giải quyết - 1. Thực trạng việc làm
  • Nội dung chính: Đánh giá tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm giữa thành thị và nông thôn; Thách thức từ thực trạng việc làm giản đơn, năng suất thấp và thu nhập chưa cao.
• Slide 6: Định hướng Giải quyết vấn đề việc làm
  • Tiêu đề: III. Vấn đề việc làm và hướng giải quyết - 2. Các hướng giải quyết
  • Nội dung chính: Hoàn thiện khung chính sách lao động; Đẩy mạnh dạy nghề kỹ thuật cao; Phát triển kinh tế số và thị trường thông tin lao động; Tăng cường hợp tác quốc tế.
• Slide 7: Tổng kết và Thực hành
  • Tiêu đề: IV. Luyện tập và Vận dụng
  • Nội dung chính: Khái quát hệ thống bài học; Hướng dẫn học sinh kỹ năng vẽ biểu đồ cơ cấu lao động có việc làm phân theo ngành kinh tế; Thảo luận về tình hình sử dụng lao động tại địa phương.