Giáo án tích hợp AI Sinh học 10 Bài 9: Thực hành Quan sát tế bào

BÀI 9: THỰC HÀNH: QUAN SÁT TẾ BÀO

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Chuẩn bị tiêu bản

• Nguyên tắc: Mẫu vật phải được làm thành lát cắt cực mỏng để ánh sáng có thể đi qua, giúp quan sát rõ các bào quan.

• Kỹ thuật nhuộm: Sử dụng các loại thuốc nhuộm (xanh methylene, iodine) để làm nổi bật nhân hoặc các thành phần khác của tế bào.

2. Quan sát tế bào nhân sơ

• Mẫu vật: Vi khuẩn (ví dụ: trong sữa chua hoặc mảng bám răng).

• Đặc điểm nhận biết: Kích thước rất nhỏ, không nhìn thấy nhân rõ ràng dưới kính hiển vi quang học thông thường.

3. Quan sát tế bào nhân thực

• Mẫu vật: Tế bào thực vật (lá thài lài tía, hành tây) hoặc tế bào động vật (niêm mạc miệng).

• Đặc điểm nhận biết: Thấy rõ nhân tế bào, màng tế bào, tế bào chất; ở thực vật thấy rõ thành tế bào và lục lạp.

  • Ví dụ: Khi quan sát tế bào biểu bì hành tây, thấy rõ thành tế bào hình đa giác và nhân.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Sử dụng kính hiển vi: Là kỹ năng quan trọng nhất, cần nắm vững quy tắc điều chỉnh tiêu cự để hình ảnh sắc nét.

2. Sự khác biệt cấu trúc: Tế bào nhân thực có cấu trúc phức tạp, các bào quan lớn (nhân, lục lạp) dễ quan sát hơn tế bào nhân sơ.

3. Kỹ năng làm tiêu bản: Độ dày của lát cắt là yếu tố quyết định sự thành công của việc quan sát dưới kính hiển vi.

4. Tầm quan trọng của thuốc nhuộm: Giúp tăng độ tương phản giữa các thành phần trong tế bào (đặc biệt là nhuộm nhân).

5. An toàn: Tuân thủ quy định khi sử dụng lam kính, lamen và hóa chất để tránh hư hại thiết bị và an toàn cho bản thân.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề

  • Bài 9: Thực hành - Quan sát tế bào.

  • Thông tin giáo viên/năm học 2026-2027.

• Slide 2: Mục tiêu & Thiết bị

  • Sử dụng kính hiển vi quang học và các dụng cụ thí nghiệm cơ bản.

• Slide 3: Kỹ thuật làm tiêu bản

  • Quy trình: Lấy mẫu - Đặt lên lam - Nhỏ thuốc nhuộm - Đậy lamen.

• Slide 4: Quan sát tế bào nhân sơ

  • Hình ảnh minh họa vi khuẩn (lưu ý về kích thước và độ khó khi quan sát).

• Slide 5: Quan sát tế bào nhân thực (Thực vật)

  • Hình ảnh tế bào hành tây/thài lài tía và các thành phần chính (Thành, Nhân).

• Slide 6: Quan sát tế bào nhân thực (Động vật)

  • Hình ảnh tế bào niêm mạc miệng và cấu trúc nhân.

• Slide 7: Kết quả & Thảo luận

  • Bảng so sánh những gì quan sát được giữa tế bào nhân sơ và nhân thực.

• Slide 8: Kết thúc & Cảm ơn