Giáo án tích hợp AI Sinh học 12 Bài 27: Thực hành Tìm hiểu cấu trúc dinh dưỡng của quần xã trong tự nhiên

BÀI 27: TÌM HIỂU CẤU TRÚC DINH DƯỠNG CỦA QUẦN XÃ TRONG TỰ NHIÊN

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Chuỗi thức ăn và Lưới thức ăn

• Chuỗi thức ăn: Dãy các loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau, mỗi loài là một mắt xích.

• Lưới thức ăn: Tập hợp các chuỗi thức ăn có các mắt xích chung trong quần xã.

• Ví dụ: Cỏ Sâu Chim Diều hâu (một chuỗi thức ăn đơn giản).

2. Các bậc dinh dưỡng

• Sinh vật sản xuất: Tự dưỡng (thực vật, tảo), nằm ở bậc dinh dưỡng cấp 1.

• Sinh vật tiêu thụ: Dị dưỡng, gồm cấp 1 (ăn thực vật), cấp 2 (ăn động vật ăn thực vật),...

• Sinh vật phân giải: Phân hủy xác hữu cơ (vi khuẩn, nấm).

3. Tháp sinh thái

• Tháp sinh thái là hình tháp biểu diễn sự phân bố năng lượng, số lượng cá thể hoặc sinh khối ở các bậc dinh dưỡng.

• Các loại tháp: Tháp số lượng, tháp sinh khối và tháp năng lượng (tháp năng lượng luôn có dạng hình tháp chuẩn).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Dòng năng lượng: Năng lượng truyền trong quần xã theo một chiều từ sinh vật sản xuất qua các bậc tiêu thụ và giảm dần qua mỗi bậc (do mất mát qua hô hấp, nhiệt).

2. Độ phức tạp: Lưới thức ăn càng phức tạp thì quần xã càng ổn định, giảm thiểu sự phụ thuộc vào một nguồn thức ăn nhất định.

3. Bậc dinh dưỡng: Là tập hợp các sinh vật có cùng mức độ dinh dưỡng trong chuỗi thức ăn.

4. Hiệu suất sinh thái: Tỉ lệ phần trăm năng lượng chuyển sang bậc dinh dưỡng kế tiếp (thường khoảng 10%).

5. Sinh khối: Tổng khối lượng các cá thể trên một đơn vị diện tích; đôi khi tháp sinh khối có thể bị đảo ngược (ví dụ ở hệ sinh thái dưới nước).

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX 

• Slide 1: Tiêu đề

  • Bài 27: Cấu trúc dinh dưỡng của quần xã.

• Slide 2: Khái niệm cơ bản

  • Chuỗi thức ăn và Lưới thức ăn.

• Slide 3: Các bậc dinh dưỡng

  • Sơ đồ: Sản xuất Tiêu thụ Phân giải.

• Slide 4: Ví dụ minh họa

  • Hình ảnh sơ đồ lưới thức ăn điển hình.

• Slide 5: Tháp sinh thái

  • Giới thiệu 3 loại tháp: Số lượng, Sinh khối, Năng lượng.

• Slide 6: Dòng năng lượng

  • Sự suy giảm năng lượng qua các bậc (quy tắc 10%).

• Slide 7: Vai trò của cấu trúc dinh dưỡng

  • Đảm bảo sự ổn định và cân bằng của quần xã.

• Slide 8: Tổng kết

  • Tầm quan trọng của mối quan hệ dinh dưỡng trong tự nhiên.