Phần mềm miễn phí: Là những phần mềm được tác giả cho phép sử dụng mà không phải trả tiền.
- Ví dụ tiêu biểu: Kiran's Typing Tutor (luyện gõ phím), Scratch 3 (lập trình), Unikey (gõ tiếng Việt).
Phần mềm không miễn phí (Có phí): Là những phần mềm người dùng phải trả tiền mua quyền sử dụng mới được phép dùng.
- Ví dụ tiêu biểu: PowerPoint (thiết kế trình chiếu), Tutor for Adobe Photoshop (chỉnh sửa ảnh), mtd - Lac Viet Dictionaries (từ điển).

2. Sử dụng phần mềm có bản quyền

Khái niệm phần mềm có bản quyền: Mỗi phần mềm là sản phẩm trí tuệ và là tài sản của tác giả. Phần mềm đã được tác giả cho phép sử dụng gọi là phần mềm có bản quyền.
Quy tắc cốt lõi: Chỉ được sử dụng phần mềm có bản quyền. Việc tự ý bẻ khóa hoặc tìm cách sử dụng trái phép phần mềm không miễn phí là vi phạm pháp luật và gây mất an toàn cho máy tính.
4 lý do nên sử dụng phần mềm có bản quyền:

Giữ được an toàn thông tin trên máy tính.
Tránh nguy cơ vi phạm pháp luật.
Có thể được hỗ trợ từ nhà sản xuất khi phần mềm gặp sự cố hoặc trục trặc.
Bảo vệ quyền lợi của người làm ra phần mềm để họ tiếp tục sản xuất các sản phẩm có ích cho xã hội.

Ví dụ tiêu biểu: Sử dụng Windows và Microsoft Office đã mua khóa kích hoạt (license key) chính hãng từ nhà sản xuất Microsoft thay vì dùng các công cụ kích hoạt "lậu".

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Phần mềm máy tính được chia làm hai nhóm chính dựa trên quyền sử dụng: phần mềm miễn phí (dùng không tốn tiền) và phần mềm không miễn phí (phải mua bản quyền).
Phần mềm là sản phẩm trí tuệ và tài sản của cá nhân hoặc tổ chức tạo ra nó, được bảo hộ bởi luật sở hữu trí tuệ.
Một phần mềm được xem là có bản quyền khi người dùng được tác giả cho phép sử dụng (hoặc thông qua chính sách miễn phí, hoặc thông qua việc mua giấy phép).
Tuyệt đối không sử dụng phần mềm bẻ khóa (crack) hoặc tải lậu vì hành vi này trực tiếp vi phạm pháp luật và làm tăng rủi ro lây nhiễm virus, mất mát dữ liệu trên máy tính.
Sử dụng phần mềm có bản quyền thể hiện văn hóa ứng xử văn minh trong môi trường số, góp phần tôn trọng sức lao động và bảo vệ quyền lợi của các nhà phát triển phần mềm.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (KHUNG SLIDE TỐI GIẢN)

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề chính: Bài 6: Sử dụng phần mềm khi được phép
- Nội dung: Môn Tin học lớp 4 – Chủ đề 4: Đạo đức, pháp luật và văn hóa trong môi trường số.
Slide 2: Mục tiêu bài học
- Tiêu đề: Sau bài học này em sẽ...
- Nội dung: Nêu được ví dụ về phần mềm miễn phí và không miễn phí; Hiểu rõ quy định và lý do chỉ sử dụng phần mềm khi được phép.
Slide 3: Phân biệt hai nhóm phần mềm
- Tiêu đề: Phần mềm miễn phí và Có phí
- Nội dung:
  - Miễn phí: Sử dụng không phải trả tiền (Kiran's, Scratch, Unikey).
  - Không miễn phí: Phải trả tiền để mua quyền sử dụng (PowerPoint, Photoshop).
Slide 4: Bản quyền phần mềm là gì?
- Tiêu đề: Tôn trọng tài sản trí tuệ
- Nội dung: Phần mềm là tài sản của tác giả. Phần mềm có bản quyền là phần mềm đã được tác giả cho phép sử dụng. Chỉ sử dụng phần mềm khi được phép.
Slide 5: Tác hại của việc dùng phần mềm "lậu"
- Tiêu đề: Rủi ro khi sử dụng trái phép
- Nội dung: Báo lỗi hệ thống ("Product Activation Failed"); Vi phạm pháp luật; Dễ bị lây nhiễm virus và mất an toàn thông tin trên máy tính.
Slide 6: Lý do sử dụng phần mềm có bản quyền
- Tiêu đề: Vì sao nên dùng phần mềm hợp pháp?
- Nội dung: Bảo mật thông tin | Tuân thủ pháp luật | Nhận hỗ trợ kỹ thuật từ nhà sản xuất | Ủng hộ tác giả sáng tạo.
Slide 7: Luyện tập & Vận dụng
- Tiêu đề: Hành vi đúng trong môi trường số
- Nội dung: Trả lời câu hỏi phân loại các phần mềm quen thuộc (Word, Scratch...); Đưa ra lời khuyên cho bạn bè khi thấy họ có ý định sử dụng phần mềm không bản quyền.
Slide 8: Tổng kết bài học
- Tiêu đề: Ghi nhớ cốt lõi
- Nội dung: Hãy là người dùng công nghệ văn minh: Sử dụng phần mềm miễn phí hợp pháp hoặc mua bản quyền đầy đủ trước khi dùng.